Proces starzenia się stanowi nieunikniony, wieloetapowy mechanizm biologiczny, który stopniowo modyfikuje zarówno strukturę, jak i funkcjonalność organizmu na poziomie komórkowym, tkankowym oraz układowym. Choć powszechnie kojarzony jest głównie z widocznymi zmianami dermatologicznymi – takimi jak utrata elastyczności skóry, powstawanie zmarszczek czy depigmentacja włosów – to jego wpływ rozciąga się znacznie dalej, obejmując stopniowe osłabienie wydolności narządów wewnętrznych, spadek efektywności procesów metabolicznych oraz zwiększoną podatność na choroby przewlekłne. Chociaż pełne zahamowanie tego zjawiska pozostaje poza możliwościami współczesnej nauki, to świadome wykorzystanie bioaktywnych związków obecnych w żywności – w tym polifenoli, antyoksydantów, niezbędnych kwasów tłuszczowych oraz mikroelementów – może istotnie spowolnić tempo degradacji tkanek, wspierać regenerację komórkową oraz utrzymać optymalny poziom energii życiowej przez dłuższy okres.
Dieta odmładzająca
Dlaczego się starzejemy? Jednym z powodów są geny.. To w nich zawarta jest informacja, jak szybko nasz organizm będzie się starzał i jak przebiegnie ten proces.. Drugim czynnikiem są wolne rodniki, które, uszkadzając komórki organizmu, zwiększają ryzyko wystąpienia chorób i przyspieszają starzenie się.. Jednak żaden z tych czynników nie skazuje nas od razu na szybką starość, bowiem bardzo dużo zależy od stylu życia i sposobu żywienia.. Czynników powodujących powstawanie wolnych rodników jest wiele, to m.. in. : promieniowanie UV, alkohol, zanieczyszczenia środowiska i przyjmowanie niektórych leków.. Palenie papierosów, stres czy częste spożywanie wysoko przetworzonych produktów również nie sprzyjają zachowaniu młodego wyglądu.. Wręcz przeciwnie – osłabiają zdolność organizmu do neutralizowania wolnych rodników.. Dodatkowo nieodpowiednia dieta, uboga w warzywa i owoce, a obfitująca w niezdrowe przekąski i dania z barów szybkiej obsługi, bardzo często jest niedoborowa.. Oznacza to, że nasz organizm nie otrzymuje z pożywienia odpowiedniej ilości potrzebnych substancji, między innymi witamin i składników mineralnych, które są istotne dla zachowania młodzieńczego wyglądu i witalności.. Co zatem robić, aby codzienne posiłki odmładzały zamiast postarzać? Warto zacząć od wprowadzenia do jadłospisu 5 porcji warzyw i owoców.. Nie trzeba tego robić z dnia na dzień.. Wystarczy na początek wzbogacić o warzywo lub owoc jeden z posiłków lub zastąpić nimi jakąś niezdrową przekąskę w ciągu dnia.. Warzywa i owoce dostarczają nam wiele cennych składników, których opis znajduje się poniżej.. Witamina C – oprócz tego, że jest silnym przeciwutleniaczem, opóźnia powstawanie zmarszczek, gdyż jest niezbędna do tworzenia kolagenu i elastyny – białek, które odpowiadają za elastyczność skóry.. Odpowiednia podaż witaminy C jest korzystna również dla stawów, ponieważ ich prawidłowe funkcjonowanie także zależy w dużej mierze od kolagenu.. Kwas askorbinowy wpływa także na regenerację innych ważnych przeciwutleniaczy – tokoferoli, czyli witaminy E.. Ponadto witamina C zmniejsza stany zapalne, które powodują powstawanie wolnych rodników i dodatkowo wspomaga usuwanie z organizmu toksycznych związków ołowiu.. W przewodzie pokarmowym zwiększa wchłanianie żelaza, które również pełni szereg ważnych funkcji w organizmie.. Najlepsze źródła witaminy C to owoce dzikiej róży, czarna porzeczka, chrzan, jarmuż i papryka czerwona.. Β-karoten – czyli prekursor witaminy A.. Nadaje warzywom i owocom pomarańczową barwę, ale znajduje się też w zielonych warzywach kapustnych.. Podobnie jak witamina C jest silnym przeciwutleniaczem, który pobudza komórki organizmu do wytwarzania kolagenu.. Wraz z witaminami C i E chroni tłuszcze przed działaniem wolnych rodników, co przekłada się na stan komórek organizmu.. Korzystnie wpływa na układ nerwowy, błony śluzowe organizmu oraz stan skóry.. Duże ilości β-karotenu znajdziemy w marchwi, a także w warzywach liściastych: szpinaku, boćwinie i jarmużu.. Polifenole i flawonoidy – to związki zawarte w roślinach, silne przeciwutleniacze.. Szczególnie korzystnymi źródłami tych substancji są owoce jagodowe, zwłaszcza aronia i czarna porzeczka.. Zawartość polifenoli w tych owocach wynosi odpowiednio 2080 mg / 100 g i 500 mg / 100 g.. Na trzecim miejscu znajduje się wiśnia z zawartością około 460 mg / 100 g, ale bogactwo przeciwutleniaczy znajdziemy również w malinach, jeżynach, jagodach, czy w uwielbianych przez wszystkich truskawkach.. Związki te wspierają funkcje organizmu, chroniąc go przed działaniem wolnych rodników.. Wspomagają koncentrację i chronią układ nerwowy przed degeneracją.. Ich korzystny wpływ na funkcje poznawcze sprawił, że stały się elementem tak zwanej diety MIND, której głównym celem jest zapobieganie chorobom układu nerwowego.. Regularne spożycie polifenoli i flawonoidów redukuje prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego i nowotworów.. Dla kobiet szczególnie przydatne z grupy flawonoidów mogą być izoflawony, których budowa przypomina żeńskie hormony płciowe – estrogeny.. Mogą zatem łączyć się z ich receptorami w komórkach.. Jest to istotne zwłaszcza w okresie menopauzy, gdy organizm przestaje produkować własne estrogeny.. Udowodniono, że regularne spożywanie izoflawonów łagodzi objawy menopauzy oraz redukuje prawdopodobieństwo rozwoju raka sutka, a także chroni układ kostny przed osteoporozą.. Duże ilości izoflawonów znajdują się w soi, ciecierzycy i lucernie.. Do zwyczajowej diety dobrze będzie włączyć również orzechy i pestki.. Zawierają one zdrowe, nienasycone kwasy tłuszczowe oraz witaminy i składniki mineralne.. Witamina E (tokoferol) – kolejna witamina, która chroni organizm przed wolnymi rodnikami.. Rozpuszcza się w tłuszczach, zatem jej główną rolą jest ochrona lipidów znajdujących się w organizmie, w tym błon komórkowych.. Dzięki tej witaminie są one odporniejsze na uszkodzenia, a to sprawia, że znajdujące się w komórce DNA jest lepiej chronione przed działaniem wolnych rodników.. Tokoferol skutecznie hamuje powstawanie utlenionych form cholesterolu LDL, które z czasem powodują powstanie miażdżycy w tętnicach.. Zmniejsza również tendencję do tworzenia się zakrzepów, które są przyczyną udarów i zawałów serca.. Źródłem witaminy E są orzechy laskowe i migdały, pestki dyni, nasiona słonecznika, oliwa z oliwek i oliwki.. Magnez – pierwiastek ten jest kojarzony przede wszystkim z dobroczynnym wpływem na funkcje układu nerwowego.. Łagodzi stres i napięcie nerwowe, które nasilają szkodliwe działanie wolnych rodników.. Jednocześnie magnez zmniejsza podatność na te czynniki.. Dlatego osoby, które często znajdują się w stresujących sytuacjach, powinny szczególnie dbać o odpowiednią ilość magnezu w codziennej diecie.. Magnez nie tylko działa korzystnie na układ nerwowy.. Jest on niezbędny do syntezy DNA, chroni je przed uszkodzeniami, a także wchodzi w skład kości i zębów.. Źródłami magnezu są kiełki zbóż, migdały, pestki dyni, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych.. Jedno– i wielonienasycone kwasy tłuszczowe – są niezbędne do budowy błon komórkowych organizmu.. Korzystnie wpływają na stan układu nerwowego, chronią przed miażdżycą i regulują procesy zapalne w organizmie.. Źródłami jednonienasyconych kwasów tłuszczowych są, prócz orzechów, oliwa z oliwek i olej rzepakowy.. Z kolei wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 znaleźć można w tłustych rybach morskich, nasionach chia i nasionach lnu.. Orzechy ziemne, pestki dyni i nasiona słonecznika będą dostarczały przede wszystkim kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6.. W diecie odmładzającej nie może zabraknąć również mleka i jego przetworów, które są źródłem wapnia.. Pierwiastek ten jest głównym, choć nie jedynym, budulcem kości.. Jego dostarczanie w codziennej diecie jest ważne nie tylko dla dzieci, ale również dla osób dojrzałych, ponieważ kości są nieustannie przebudowywane.. Stanowią swoisty magazyn wapnia, który w każdej chwili może być przeniesiony z kości do osocza krwi i tkanek, gdzie również jest potrzebny, między innymi do zachowania równowagi kwasowo-zasadowej, utrzymania prawidłowego przewodnictwa nerwowego czy pracy mięśni.. Jeśli nie będzie materiału do budowy kości, będą one słabe i podatne na złamania.. Wapń znajdziemy również w orzechach, warzywach kapustnych, mięsie i rybach.. Obok wapnia ważną substancją, która bierze udział w tworzeniu kości i zębów, jest witamina D.. Zwiększa ona wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym, jak również reguluje jego przemiany we krwi.. Ma wpływ na gospodarkę fosforu oraz żelaza w organizmie.. Jej niedobór może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, cukrzycy, schorzeń układu krążenia oraz chorób wynikających z autoagresji.. Organizm może wytworzyć ją sam pod wpływem promieni słonecznych.. W naszej szerokości geograficznej jest to jednak możliwe jedynie od kwietnia do września.. W pozostałe miesiące najlepiej sięgnąć po suplementy witaminy D.. Oprócz dodania do codziennego jadłospisu zdrowych produktów warto ograniczyć produkty wysoko przetworzone, czyli słodycze, dania gotowe i słone przekąski.. Dostarczają one sporej ilości energii, ale jednocześnie zawierają mało witamin i składników mineralnych.. Gdy leżą przez długi czas na sklepowej półce, ich wartość odżywcza dodatkowo maleje, ponieważ większość witamin ulega degradacji wraz z upływem czasu.. Żywność wysoko przetworzona może również zawierać izomery trans kwasów tłuszczowych.. Są to nienasycone kwasy tłuszczowe, które w wyniku procesów smażenia lub pieczenia zmieniły swoją budowę, a przez to również swoje właściwości.. Kwasy tłuszczowe trans zwiększają poziom glukozy we krwi, indukują insulinooporność, a także zmniejszają poziom cholesterolu HDL w osoczu krwi.. W diecie odmładzającej niewskazany jest również alkohol, gdyż powoduje powstawanie wolnych rodników w organizmie, a także działa szkodliwie na wątrobę i układ nerwowy oraz zmniejsza wykorzystanie witaminy A w organizmie.. Ograniczyć należy szczególnie alkohole wysokoprocentowe.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.