Jedzenie oczami – jak bodźce wzrokowe wpływają na nadwagę i otyłość

Otyłość to przewlekła choroba, która charakteryzuje się wzrostem masy ciała i zawartości tkanki tłuszczowej o minimum 25 % masy ciała u kobiet i 30 % u mężczyzn.. Jest wynikiem nadmiernego tworzenia się komórek tłuszczowych i/lub ich nadmiernego wypełnienia triacyloglicerolami.. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) jest uważana za globalną epidemię i stanowi jedno z największych zagrożeń dla zdrowia.. Wśród przyczyn nadwagi i otyłości wymienia się aspekty: biologiczne – dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne.. Dziedziczenie otyłości ma charakter poligeniczny i stanowi około 33 % przypadków.. Gdy dotyczy obojga rodziców, to ryzyko wystąpienia u dzieci wzrasta 13-krotnie, a gdy jednego z nich 4 – 5-krotnie.. Płeć również ma istotne znaczenie.. Nadwaga częściej spotykana jest u kobiet niż u mężczyzn i prawdopodobnie jest spowodowana mniejszą aktywnością i zapotrzebowaniem energetycznym oraz większą skłonnością do objadania się.. Ponadto osoby, które miały problem z nadmierną masą ciała w dzieciństwie, posiadają większe predyspozycje do bycia otyłym w dorosłym życiu; środowiskowe – rozwój technologii (środki transportu, mechanizacja pracy, urbanizacja terenów) zmniejszył potrzebę codziennej aktywności fizycznej człowieka.. Zwiększyła się za to dostępność żywności (bary szybkiej obsługi, supermarkety, restauracje), przedłużył się czas jej przechowywania i skrócił przygotowania.. Dodatkowo wzrosła dostawa bogatotłuszczowych produktów, które są przeważnie tańsze od zdrowszych odpowiedników, co stopniowo rozpowszechniło nadwagę i otyłość; społeczno-kulturowe – reklama ma duży wpływ na wybór spożywanej żywności.. W telewizji przeważnie propagowane są produkty wysokotłuszczowe, co wpływa na zwyczaje żywieniowe danej populacji.. Ludzie coraz więcej czasu spędzają w pracy niż w domu, przez co rzadko przygotowują posiłki samodzielnie i sięgają po szybkie, gotowe do podgrzania, wysokoprzetworzone pożywienie.. Oprócz tego niemałą rolę odgrywa tutaj celebrowanie świąt i ważnych wydarzeń (Wielkanoc, Boże Narodzenie, imieniny, śluby, itp.. ), na których dochodzi do znacznej konsumpcji ogromnej ilości wysokokalorycznych potraw; psychologiczne – należą tu m.. in. Zaburzenia mechanizmu samoregulacji, które wiążą się z brakiem umiejętności do kontrolowania ilości spożywanej żywności i prowadzą do przejadania się.. Zjadanie zbyt dużej ilości pokarmów może też wiązać się z niską samooceną, życiem w ciągłym stresie, dążeniem do perfekcjonizmu i prowadzić do pocieszania się jedzeniem, łagodzenia przykrych stanów emocjonalnych i uczucia samotności.. Długo utrzymujący się nadmiar masy ciała może wywoływać wiele schorzeń.. Zalicza się do nich m.. in. Choroby układu krążenia (zaburzenia gospodarki lipidowej, nadciśnienie, miażdżyca, zespół metaboliczny, żylaki), powikłania endokrynologiczne (insulinooporność, cukrzyca typu II), schorzenia pulmonologiczne (astma oskrzelowa, zespół bezdechu sennego, zmniejszona tolerancja na wysiłek fizyczny), nieprawidłowości ortopedyczne (zwyrodnienia kości i stawów), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (refluks żołądka i przełyku, choroba stłuszczeniowa wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego), choroby na tle psychicznym (depresja), nowotwory (trzustki, jelita grubego, piersi, macicy, nerek).

Analiza złożonych relacji między fizjologicznym głodem a psychologicznym apetytem, ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką odgrywają bodźce wzrokowe w regulowaniu zachowań żywieniowych. Omówienie wyników badań naukowych dotyczących reakcji osób z nadmierną masą ciała na dostępność i prezentację żywności, a także wpływu czynników środowiskowych na niekontrolowane spożywanie pokarmów. Poruszane są również kwestie zaburzeń mechanizmów sytości, emocjonalnych uwarunkowań jedzenia oraz strategii radzenia sobie z impulsywnym sięganiem po wysokokaloryczne produkty w kontekście współczesnego, obfitującego w pokusy otoczenia.