Blutharnstoffspiegel: Referenzbereiche und Ernährungsempfehlungen bei erhöhten Werten (Hyperurikämie)
1 zdjęcie
210
Harnstoff repräsentiert das Endprodukt des Proteinabbaus im menschlichen Organismus und zählt zugleich zu den organischen chemischen Verbindungen, die im Rahmen des Harnstoffzyklus (Ornithin-Zyklus) generiert werden. Die hepatische Synthese dieses Stoffes erfolgt durch die enzymatische Umwandlung von Arginin zu Harnstoff unter Katalyse der Arginase, woraufhin die Ausscheidung primär über die Nieren sowie in geringerem Maße über die Haut (perspiratio insensibilis) stattfindet. Zu betonen ist, dass zwar eine Überschreitung des oberen Referenzbereichs in der Regel mit einer eingeschränkten glomerulären Filtrationsrate assoziiert wird, jedoch auch physiologische Faktoren – insbesondere das fortschreitende Alter – einen allmählichen Anstieg der Harnstoffkonzentration im Blut bedingen können, ohne dass hierfür zwingend eine renale Pathologie vorliegen muss.
Mocznik we krwi
Mocznik to naturalna substancja chemiczna powstająca w organizmie jako metabolit białek i innych związków azotowych [2].. Jest on wydalany przede wszystkim przez nerki, w zależności od stopnia diurezy.. Badanie poziomu mocznika we krwi służy diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych.. Istotne wskazanie do oznaczenia stężenia tego związku stanowi również ocena katabolizmu białkowego u chorych dializowanych.. Aczkolwiek czułość i swoistość oznaczania stężenia mocznika w celu oceny funkcji nerek są znacznie mniejsze niż oznaczanie poziomu kreatyniny w surowicy krwi.. Podwyższone wartości obserwowane są bowiem dopiero przy upośledzeniu funkcji nerek poniżej 25% [3].. Ważne Z uwagi na rozmaitość czynników mających wpływ na poziom mocznika we krwi, wskaźnik ten cechuje mniejsza dokładność aniżeli stężenie kreatyniny.. Obydwa te parametry służą zaś diagnostyce nerkowych i przednerkowych przyczyn zwiększonej ilości związków azotowych.
Mocznik we krwi – norma
Oznaczenie mocznika jest jednym z podstawowych badań biochemicznych wykonywanych w diagnostyce chorób nerek jak również w celu oceny skuteczności dializy.. Prawidłowe stężenie mocznika w populacji dorosłych Powinno mieścić się w przedziale: 2, 0–6, 7 mmol/l (15–40 mg/dl), choć wartość ta może nieznacznie się różnić w poszczególnych laboratoriach.. Poziom mocznika we krwi w znacznym stopniu uzależniony jest od:
zawartości białka w diecie; stopnia procesów katabolicznych; diurezy [3].. Warto wiedzieć, iż w diagnostyce chorób nerek znalazł zastosowanie współczynnik wyrażany jako stosunek stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi, za pomocą którego możliwe jest różnicowanie przyczyn azotemii.. Ważne Próbka krwi POwinna być pobrana na czczo między godz.. 7: 00–10: 00, przez wykwalifikowaną osobę, z zachowaniem ścisłej aseptyki.. Nie należy stosować osocza z dodatkiem heparyny amonowej, ponieważ zawarty w niej amoniak może spowodować zafałszowanie wyniku [3].
Podwyższony mocznik we krwi
Zwiększone stężenie mocznika zazwyczaj związane jest z obniżeniem perfuzji nerkowej, skąpomoczem i bezmoczem [5].. Ponadto podwyższona wartość tego związku może być wynikiem uszkodzenia tkanek ciała (oparzenia, rozległe urazy, zmiażdżenie tkanek); nasilonego katabolizmu w przebiegu glikokortykoterapii, nadczynności tarczycy, chemioterapii nowotworów, odwodnienia, a także spożywania zbyt dużej ilości białka, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego.. Warto podkreślić, iż w przypadku ciężkich uszkodzeń nerek z ograniczeniem filtracji dochodzi do znacznego zmniejszenia wydalania mocznika, a w konsekwencji znacznego wzrostu jego stężenia w surowicy.. A to ciekawe U osób starszych często dochodzi do fizjologicznego wzrostu poziomu mocznika we krwi.. Natomiast u dzieci obserwowane są niższe stężenia mocznika, z uwagi na przewagę procesów anabolicznych nad katabolicznymi.
Mocznik we krwi – dieta
Prawidłowo zbilansowane żywienie niewątpliwie odgrywa ważną rolę w dietoterapii i dietoprofilaktyce schorzeń różnych narządów, w tym nerek.. W praktyce klinicznej w celu wyregulowania poziomu mocznika we krwi często stosuje się dietę z ograniczeniem białka, na które organizm wykazuje upośledzoną tolerancję.. Celem diety jest zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej.. CO POMAGA, A CO SZKODZI, czyli kilka praktycznych wskazówek dla osób będących na diecie niskobiałkowej:
Komponując jadłospis zadbaj o odpowiedni dobór składników pokarmowych, tak aby nie dopuścić do niedoborów energetycznych.. Pamiętaj jednak, iż dieta niskobiałkowa w głównej mierze polega na ograniczeniu produktów zawierających białko tj.. : mleko, jogurt, kefir, maślanka, sery, jaja, mięso, wędliny, drób, ryby; jest więc dietą typowo węglowodanową.. Ilość podawanego białka ulega zmianie w czasie trwania choroby.. Składnik ten należy dobierać tak, aby nie powodował uszkodzenia nerek, nie doprowadzał do ujemnego bilansu azotowego, a tym samym nie przyczyniał się do wyniszczenia organizmu.. W zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania schorzenia w diecie niskobiałkowej występuje zazwyczaj 20–50 g białka na dobę.. Pamiętaj, iż co najmniej 75% całkowitej puli powinno stanowić białko pełnowartościowe (mleko, jogurt, kefir, maślanka, ser twarogowy, homogenizowany, pasty serowo-warzywne; cielęcina, wołowina, królik; ryby: dorsz, sandacz, szczupak, flądra – w ograniczonych ilościach).. Ważne Białka zwierzęce mogą stanowić ponad połowę ilości białka w diecie tylko wtedy, gdy w dziennej racji pokarmowej znajdują się specjalne skrobiowe produkty niskobiałkowe, tj.. : pieczywo, mąka, makarony [4].. Warto wiedzieć, iż stosowanie diety z ograniczeniem białka u pacjentów z niewydolnością nerek oddala leczenie dializacyjne.. U tychże pacjentów nerki tracą zdolność do wydalania mocznika i kreatyniny.. Ważne O ilości podanego białka powinien zadecydować lekarz.. Celem niedopuszczenia do przekroczenia limitu białkowego, często eliminuje się tradycyjną mąkę pszenną.. W zamian można stosować bezbiałkową skrobię ziemniaczaną bądź skrobię pszenną.. Należy pamiętać również, że ilość białka powinna być równomiernie rozłożona na wszystkie posiłki [1].. Wszelkie odchylenia od normy niewątpliwie wymagają konsultacji lekarskiej, celem postawienia trafnej diagnozy oraz ustalenia przyczyny nieprawidłowego poziomu mocznika we krwi.. Konsultacja specjalistyczna jest niezbędna także u pacjentów z rozpoznaną już przewlekłą chorobą nerek.