Tarczyca, będąca niewielkim narządem o charakterystycznym, motylkowatym kształcie, zlokalizowanym w przednio-dolnej części szyi, pełni kluczową rolę w syntezie oraz sekrecji trzech fundamentalnych hormonów: tetrajodotyroniny (znanej również jako tyroksyna, T4), trójjodotyroniny (T3) oraz kalcytoniny, regulującej gospodarkę wapniowo-fosforanową. Niezbędnym warunkiem prawidłowej aktywności metabolicznej tego gruczołu jest systematyczne dostarczanie organizmowi odpowiednich ilości jodu – pierwiastka śladowego niezbędnego do biosyntezy hormonów tarczycowych. Stan, w którym dochodzi do obniżonej produkcji T3 i T4, określa się mianem niedoczynności tarczycy (hipotyreozy), co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, zwłaszcza w okresie ciąży, gdy zapotrzebowanie na hormony tarczycowe znacząco wzrasta.
Niedoczynność tarczycy a ciąża
Niedoczynność tarczycy to stan, w którym dochodzi do częściowego lub całkowitego ograniczenia produkcji hormonów gruczołu tarczowego.. Jeśli kobieta z tym schorzeniem planuje zajść w ciążę, powinna to szczegółowo omówić z prowadzącym endokrynologiem.. Ważne jest, by niedoczynność została odpowiednio wyrównana przed i prowadzona w trakcie ciąży.. Jest to istotne nie tylko dla przyszłej mamy, ale również dla rozwijającego się płodu.. W okresie planowania ciąży należy zadbać o prawidłową podaż jodu niezależnie od współwystępującej choroby tarczycy.. Dzienna podaż tego pierwiastka powinna wynosić 250 ug/d.. Wskazane jest jego dodatkowe uzupełnienie w postaci jodku potasu (150 – 200 ug).. Prawie dwukrotny wzrost zapotrzebowania na dzienną dawkę jodu jest spowodowany rozwojem płodu, zwiększoną pojemnością jodową kompleksu matka-płód, podniesieniem stężenia globulin transportujących jod i hormony tarczycy, działaniem gonadotropiny kosmówkowej łożyska, której podjednostka beta stymuluje tarczycę, nasiloną filtracją nerkową oraz zwiększonym wydalaniem jodu z moczem.. Szczególnie ważny jest okres pierwszych 10 – 12 tygodni ciąży, kiedy to tarczyca płodu nie produkuje jeszcze hormonów i musi czerpać je od matki – w przypadku niedoczynności tarczycy sprawdza się przyjmowanie lewotyroksyny przez kobietę oczekującą dziecka.. Duże znaczenie ma też fakt, że w tym czasie dochodzi do organogenezy, tj.. Tworzenia się narządów wewnętrznych, w tym ośrodkowego układu nerwowego.. W kolejnych etapach ciąży tarczyca płodu zaczyna się stopniowo rozwijać i produkować własne hormony, ale aż do samego porodu niezbędny jest udział gruczołu matki.. Nieleczona lub leczona nieodpowiednio niedoczynność tarczycy przyszłej matki może prowadzić do pojawienia się licznych powikłań, np.. Stanu przedrzucawkowego, przedwczesnego porodu, niskiej masy urodzeniowej, zaburzeń oddechowych i neuropsychologicznych, uszkodzeń mózgu, zwiększonego ryzyka zgonu płodu i noworodka, obniżenie ilorazu inteligencji dziecka.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.