Skupienie polega na celowym kierowaniu uwagi na konkretną czynność, myśl, przedmiot lub zdarzenie, czyli na wszystko, co nas otacza i z czym się spotykamy. Jest to świadoma aktywność, gdy rozwiązujemy pewien problem, skupiamy się na danym temacie i staramy się go opanować, gdy realizujemy zadanie lub uczymy się, dążąc do pełnego zrozumienia pewnego zagadnienia. Może być również całkowicie nieświadoma, automatyczna i spontaniczna.
Koncentracja i uwaga
Koncentracja byłaby niemożliwa gdyby nie uwaga – najważniejszy z procesów poznawczych.. Uwaga umożliwia nam selekcję informacji, ich analizowanie, zapamiętywanie i ponowne odtwarzanie.. Oznacza to tyle (albo aż tyle), że możemy dzięki niej podejmować decyzje, modyfikować swoje plany dostosowując się do zaistniałych okoliczności.. Jest to możliwe, ponieważ uwaga działa w oparciu o kilka funkcji:
Selektywność oznacza wybór jednego bodźca ze wszystkich do nas docierających.. Przykładem jest czas wykładu, gdy musimy się skoncentrować na przekazie kierowanym do nas przez wykładowcę, w momencie gdy z ulicy dobiega nas hałas i gwar, a mniej zainteresowani studenci rozmawiają.. Selektywność występuje także, gdy robimy zakupy w sklepie i wybieramy określony produkt lub czytamy książkę w zatłoczonym autobusie.. Czujność to gotowość na pojawiający się sygnał, a ignorowanie tak zwanych szumów, czyli bodźców nieistotnych, które mogą ją „usypiać”.. Żołnierz musi wykazywać ogromną czujność i reagować na bodźce istotne, bowiem konsekwencje nieuwagi mogą być bardzo duże.. Przeszukiwanie, czyli wyszukiwanie informacji dla nas najbardziej istotnych.. Ma to miejsce, gdy szukamy w książce cennych informacji na temat danego zagadnienia.. Kontrola czynności jednoczesnych, czyli utrzymywanie uwagi na wykonywaniu kilku zadań jednocześnie.. Przykładem może być słuchanie wykładu i analizowanie jego treści albo gotowanie i słuchanie wiadomości w radio.. Najczęściej odbiór tylu informacji nie stanowi dla człowieka trudności, gdyż są to często działania automatyczne i proste.. Trudność pojawia się, gdy jedna z czynności, na przykład gotowanie skomplikowanej potrawy, jest dla nas nowa i wymaga większej koncentracji.. W przypadku wykonywania wielu zadań prostych musimy pamiętać, że one wzajemnie się spowalniają.. Dlatego warto pamiętać o maksymie, mówiącej, że ilość niekoniecznie przekłada się na jakość (tutaj na jakość wykonanych zadań).
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.