Ryż, jako jedno z najbardziej rozpowszechnionych zbóż na świecie, charakteryzuje się delikatnym, neutralnym profilem smakowym, co czyni go niezwykle wszechstronnym składnikiem kulinarnym. Jego historia sięga kilku tysiącleci przed naszą erą, kiedy to w regionach Azji Wschodniej rozpoczęto jego uprawę na większą skalę. Obecnie dla znacznej części globalnej populacji stanowi on fundamentalny element codziennego jadłospisu, dostarczając przede wszystkim wysokowartościowe węglowodany złożone przy jednoczesnym minimalnym udziale lipidów. Wyróżnia się liczne odmiany tego zboża, zróżnicowane nie tylko pod względem morfologii – czyli kształtu czy barwy ziaren – ale również pod kątem składu odżywczego. W zależności od gatunku, ryż może być źródłem takich bioaktywnych związków jak tokoferole (witamina E), antyoksydacyjne polifenole, pełnowartościowe białko roślinne oraz frakcje błonnika pokarmowego, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej funkcji przewodu pokarmowego.
Mąka ryżowa
Mąka ryżowa jest tradycyjnie wykorzystywana do produkcji makaronu i papieru ryżowego – znanych elementów kuchni japońskiej, czy chińskiej.. Jednak wykorzystanie mąki ryżowej nie ogranicza się jedynie do przygotowywania azjatyckich dań.. Ryż naturalnie nie zawiera glutenu, dlatego mąka z jego ziaren jest wykorzystywana jako zamiennik mąki pszennej, czy żytniej.. Mąkę ryżową uzyskuje się poprzez zmielenie ziaren ryżu, zatem będzie miała podobne właściwości i wartości odżywcze, co rodzaj i odmiana ryżu, z którego ją uzyskano.. Do jej produkcji można wykorzystać dowolny ryż, jednak najczęściej używa się białego i brązowego.. Biały ryż powstaje w wyniku oczyszczania brązowego ryżu z łuski i zarodka.. W konsekwencji zawiera mniej witaminy E, niż ryż brązowy i niemal zupełnie traci mangan – cenny dla organizmu pierwiastek.. Biały ryż zawiera również mniej błonnika pokarmowego (2, 4 g/100g), niż ryż brązowy (8, 7 g/100g).. W efekcie ma wyższy indeks glikemiczny, co oznacza, że jego spożycie powoduje wyższe skoki poziomu glukozy we krwi.. Jednak w przypadku niektórych dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie właściwości białego ryżu lub zrobionej z niego mąki są bardzo pożądane.. Jest on łatwiej strawny, nie pobudza wydzielania kwasu żołądkowego, więc nie działa drażniąco na śluzówkę przewodu pokarmowego.. Dodatkowo jego spożywanie jest zalecane w przypadku biegunek, z powodu działania spowalniającego perystaltykę jelit.. Z ryżu brązowego powstaje mąka pełnoziarnista.. Ma ona niższy indeks glikemiczny w zestawieniu z jasną mąką ryżową.. Zawiera też więcej witaminy E, niż mąka z białego ryżu.. Zawartość magnezu, wapnia i potasu będzie wyższa w mące pełnoziarnistej niż w jasnej.. W ryżu znajdują się także przeciwutleniacze, które pośrednio odpowiadają za barwę ziarna.. Im ciemniejszy kolor ma ryż, tym lepiej, bo świadczy to o dużej zawartości tych związków.. Najwięcej przeciwutleniaczy zawiera więc ryż czarny, a najmniej biały.. Mąkę ryżową w diecie bezglutenowej można stosować do zagęszczania zup i sosów oraz panierowania, a także do wypieków.. Niestety, ze względu na brak glutenu, pieczywo z mąki ryżowej nie będzie miało gąbczastej struktury, charakterystycznej dla chleba pszennego.. Chleb z mąki ryżowej nie wyrośnie, będzie się kruszył i rozpadał, a w jego miękiszu nie zobaczymy gromady dziurek.. Również ze względu na brak glutenu, ciasto z mąki ryżowej szybciej straci wilgoć i zrobi się czerstwe.. Z tego powodu mąkę ryżową, poleca się mieszać z innymi mąkami bezglutenowymi, które są bardziej lepkie i lepiej skleją ciasto.. Należą do nich między innymi mąka z teffu, kukurydziana, czy ziemniaczana.. Szybkiemu wysychaniu bezglutenowych wypieków można zapobiec poprzez dodatek oleju roślinnego lub zmielonych orzechów.. Aby jednak nie zwiększać zbytnio kaloryczności potraw, można zamiast tego wykorzystać pektyny (rozpuszczalny błonnik roślinny) lub mleko w proszku.. Dodatek siemienia lnianego i bezglutenowych, oczyszczonych płatków owsianych również powinien korzystnie wpłynąć na strukturę pieczywa bezglutenowego.. Dobrze jest dodawać do domowej mieszanki chlebowej mąki zawierające większą ilość białka, np.. Mąkę amarantusową lub z komosy ryżowej.. Pieczywo bezglutenowe, zwykle jest niedoborowe w ten składnik, a także zawiera małą ilość błonnika.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.