Styl wiązania i relacje z partnerami

Przywiązanie, rozumiane jako głęboka, trwała więź emocjonalna z wybraną osobą, rozwija się już we wczesnym dzieciństwie, przede wszystkim między dzieckiem a jego głównym opiekunem. Jego istnienie wywnioskowujemy na podstawie charakterystycznych objawów, wśród których wyróżniamy selektywność – skoncentrowanie uwagi na jednej, konkretnej osobie, która wywołuje zachowania nieobserwowane w kontaktach z innymi. Kolejnym aspektem jest wewnętrzna potrzeba bliskości z tą osobą, co wynika z faktu, że zapewnia ona dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz komfortu psychicznego (trzeci kluczowy element). Gdy opiekun odwzajemnia uczucia malucha, zaspokaja jego fundamentalne potrzeby – zapewnia opiekę, ochronę oraz stabilność emocjonalną, co umożliwia dziecku swobodną eksplorację otoczenia z możliwością powrotu do "bezpiecznej przystani" w momentach zagrożenia lub niepewności. Teorię przywiązania sformułował John Bowlby, który zakładał, że dziecko jest biologicznie przygotowane – dzięki uwarunkowaniom genetycznym – do nawiązania relacji przywiązania z opiekunem, a sama więź ta ma równie istotne znaczenie dla przetrwania gatunku, co inne zachowania adaptacyjne, takie jak poszukiwanie pożywienia czy tworzenie par partnerskich. W miarę rozwoju dziecka przywiązanie ewoluuje: początkowo maluch reaguje uśmiechem na każdą osobę, następnie zaczyna rozróżniać swoich opiekunów od obcych, choć ci drudzy wciąż wywołują pozytywne reakcje. W kolejnej fazie dziecko precyzyjnie identyfikuje swojego "obiektu przywiązania", jednocześnie okazując nieufność wobec nieznajomych oraz protestując w sytuacjach rozłąki – co świadczy o utrwaleniu się więzi. Warto podkreślić, że obiektem przywiązania nie muszą być wyłącznie rodzice biologiczni; rolę tę mogą pełnić również opiekunowie adopcyjni, personel żłobka czy inne stałe postacie w życiu dziecka. Płeć opiekuna nie odgrywa przy tym istotnej roli, gdyż zarówno mężczyźni, jak i kobiety są równie zdolni do zapewnienia dziecku kompetentnej opieki. Co więcej, zaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych czy ciągłość obecności nie decydują o wyborze obiektu przywiązania – nawet rodzic pracujący zawodowo i spędzający z dzieckiem ograniczoną liczbę godzin dziennie może stanowić źródło bezpieczeństwa, o ile jakość wspólnych interakcji – pełnych radości, stymulacji i zabawy – pozostaje wysoka. To właśnie te elementy są przez dzieci najbardziej cenione i za nimi tęsknią w chwilach rozstania z opiekunem.