Zatrucie pokarmowe salmonellą - objawy, leczenie... Czy salmonella jest zakaźna?
Kacper Nowak
2026-03-23
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
262
Choroby przewodu pokarmowego wywołane przez zatrucie pokarmowe stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, ponieważ są najczęściej spowodowane przez aktywność drobnoustrojów, które dostają się do organizmu wraz z zanieczyszczonymi produktami spożywczymi. Okres wiosenno-letni sprzyja temu zjawisku, ponieważ w tym czasie odnotowuje się zwiększoną liczbę przypadków zakażeń. Salmonella, znana również jako pręcik salmonelli, jest szczególnie niebezpieczna ze względu na jej charakterystyczny wydłużony kształt. Objawy zakażenia zwykle pojawiają się od 6 do 72 godzin po kontakcie z patogenem. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej na temat sposobów leczenia i ryzyka zarażenia się salmonellą.
Zakażenie bakteriami Salmonella
Bakterie Salmonella występują naturalnie w przewodzie pokarmowym zwierząt gospodarskich i dzikich. Przenikają do środowiska zewnętrznego poprzez odchody, a ich przetrwanie zależy od takich czynników jak temperatura, wilgotność oraz obecność resztek białek w kale. W sprzyjających warunkach te mikroorganizmy mogą utrzymywać się w glebie nawet przez kilka miesięcy, a w produktach spożywczych nawet dłużej. Zakażenie salmonellą najczęściej występuje w wyniku: spożycia żywności zanieczyszczonej odchodami zakażonych zwierząt, takich jak drobiu, myszy czy szczury, z powodu niedostatecznej higieny podczas produkcji; spożycia produktów pochodzenia zwierzęcego, np. jaj od zakażonych kur; kontaktu z zarażonymi zwierzętami i ludźmi wydalającymi salmonelle z kałem; według wielu badań naukowych, najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych jest spożywanie gotowych wyrobów, głównie cukierniczych, do których produkcji użyto surowych jaj lub produktów z zakażonego mleka. Stwierdzono również przypadki zakażeń przez surowe wyroby mięsne, takie jak tatar.
Manifestacje chorobowe wywołane przez salmonellę
Objawy zakażenia salmonellą mogą być różnorodne, a ich nasilenie zależy od liczby bakterii, które przedostały się do organizmu, stanu flory bakteryjnej u zakażonego oraz sprawności układu odpornościowego. U niektórych pacjentów choroba przebiega łagodnie i ustępuje sama po kilku dniach, podczas gdy u innych prowadzi do ciężkiego stanu zapalnego. W skrajnych przypadkach może dojść do sepsy, a nawet zgonu. Najczęściej opisywane objawy to gorączka, bóle brzucha, skurcze jelit, biegunka z domieszką śluzu, obecność granulocytów w badaniu kału oraz nudności lub wymioty. Pierwsze symptomy zazwyczaj pojawiają się w ciągu 6 do 72 godzin po zakażeniu. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy natychmiast skonsultować się z lekarzem w celu przeprowadzenia diagnostyki.
Jak radzić sobie z zakażeniem salmonellą?
W pewnych sytuacjach infekcja może ustąpić spontanicznie w ciągu kilku dni, bez konieczności stosowania leków. W takim przypadku zaleca się przestrzeganie łagodnej diety z jednoczesnym zwiększeniem ilości spożywanych płynów. W przypadku intensywnych wymiotów i biegunek stosuje się: doustne preparaty rehydratacyjne o wysokim stężeniu elektrolitów; leki przeciwdrobnoustrojowe; dożylne płyny nawadniające (w wyjątkowych przypadkach). Zaawansowane stadia zakażenia wymagają zastosowania odpowiedniej terapii antybiotykowej, którą dobiera lekarz. Leczenie farmakologiczne opiera się najczęściej na stosowaniu środków zawierających ampicylinę, cyprofloksacynę lub trimetoprim-sulfametoksazol, które wykazują działanie bakteriobójcze.
Czy salmonella jest przenoszona drogą zakaźną?
Salmonelloza jest chorobą wywoływaną przez bakterie, które mogą przenosić się na ludzi poprzez kontakt z zainfekowanymi osobami lub skażonymi produktami spożywczymi. Zakażenie często występuje z powodu niedostatecznej higieny, nieodpowiednich warunków sanitarnych lub spożywania nieprawidłowo przechowywanych lub przygotowywanych żywności. Aby zapobiec salmonellozie, należy stosować się do następujących zasad: dokładne mycie rąk po dotknięciu surowych jaj lub mięsa; utrzymywanie czystości w kuchni, w tym naczyń i blatu; mycie rąk po korzystaniu z toalety; unikanie kontaktu z odchodami zwierząt; spożywanie tylko pasteuryzowanego mleka; staranne czyszczenie narzędzi kuchennych; oddzielne przechowywanie surowych produktów od gotowych; przechowywanie żywności w niskiej temperaturze; unikanie wielokrotnego zamrażania; rezygnacja z surowych potraw z niepewnych źródeł.
