Wysoki poziom kortyzolu – objawy i sposoby obniżenia
Tomasz Jankowski
2026-03-23
6 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
26
Hormon odpowiedzialny za stres, powszechnie nazywany kortyzolem, jest często wymieniany jako przyczyna wielu nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu. Czy uzupełnienie może być korzystne w tym przypadku? W jaki sposób można skutecznie obniżyć podwyższony poziom kortyzolu? Jakie objawy wskazują na jego nadmierny poziom?
Kortyzol – definicja, miejsce syntezy oraz mechanizmy regulacyjne jego wydzielania w organizmie człowieka
Kortyzol stanowi steroidowy hormon glikokortykosteroidowy, którego biosynteza opiera się na przemianach metabolicznych cholesterolu. Proces ten inicjowany jest przez sygnały neuroendokrynne pochodzące z podwzgórza, jednak finalna produkcja oraz uwalnianie kortyzolu zachodzi w obrębie warstwy pasmowatej kory nadnerczy. Sekwencja reakcji obejmuje:
– aktywację podwzgórza, gdzie dochodzi do wydzielania kortykoliberyny (CRH, *corticotropin-releasing hormone*);
– pobudzenie przez CRH komórek kortykotropowych zlokalizowanych w przednim płacie przysadki mózgowej, co skutkuje uwalnianiem adrenokortykotropiny (ACTH, *adrenocorticotropic hormone*);
– oddziaływanie ACTH na specyficzne receptory w korze nadnerczy, co indukuje syntezę i sekrecję kortyzolu do krwiobiegu.
Stężenie tego hormonu podlega wyraźnym wahaniom dobowym: szczytowe wartości (ok. 16 mikrogramów na decylitr) obserwuje się w godzinach porannych (między 7:00 a 8:00), podczas gdy wieczorem (po godz. 16:00) jego poziom spada średnio do około 4 µg/dl, odzwierciedlając fizjologiczną regulację osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (*HPA axis*).
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.
Tagi
