Wszystko, co powinieneś wiedzieć na temat indeksu masy ciała
Laura Schneider
2026-03-18
5 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
245
Wskaźnik masy ciała, znany również jako BMI, to jeden z najczęściej rozpoznawanych i najprostszych narzędzi do samodzielnego określenia masy ciała. W niniejszym artykule przedstawimy kilka informacji na temat tego przydatnego wskaźnika.
Wskaźnik masy ciała (BMI) - Co to jest i jak go obliczyć?
BMI (ang. Body Mass Index) to również znany jako wskaźnik Queteleta II, jest metodą szybką i łatwą do obliczenia własnego wskaźnika masy ciała. Jest on używany do oceny występowania otyłości oraz może być również używany do oceny ryzyka rozwoju chorób cywilizacyjnych związanych z nadmierną masą ciała, takich jak cukrzyca, udar mózgu lub choroby sercowo-naczyniowe. BMI jest często używany jako wskaźnik w badaniach naukowych do określenia zależności między masą ciała a występowaniem określonych chorób. Jednakże należy zwrócić uwagę, że BMI może nie być dokładny dla sportowców oraz osób uprawiających regularną aktywność fizyczną z powodu zawyżonej masy mięśniowej.
Jak wyliczyć wskaźnik masy ciała?
Wskaźnik masy ciała jest świetnym i łatwym sposobem na określenie, czy nasza waga mieści się w normie. W rzeczywistości, mamy tu do czynienia z obliczeniem ilorazu masy ciała (wyrażonej w kilogramach) oraz wzrostu (w metrach) podniesionego do kwadratu. Widać, że BMI można łatwo wyliczyć w warunkach domowych. Obecnie, ze względu na łatwy dostęp do internetu, można znaleźć wiele kalkulatorów online, które nie tylko wykonają obliczenia, ale także natychmiast podadzą konkretną wartość wskaźnika. Niektóre z nich zawierają wskazówki dotyczące potrzeby redukcji masy ciała, aby osiągnąć optymalną wagę. Ponadto, istnieje modyfikacja wskaźnika BMI, zwana Body Mass Index Prime, która jest ilorazem wskaźnika BMI danej osoby i górnej granicy normy, czyli 25. Otrzymany wynik określa procentowy poziom nadmiaru lub niedoboru tkanki tłuszczowej.
Normy dla wskaźnika masy ciała
– poniżej 0,74 – niedowaga; – od 0,74 do 1 – waga w normie; – powyżej 1 – nadwaga. Normy indeksu masy ciała (BMI) zostały opracowane na podstawie danych opublikowanych przez Światową Organizację Zdrowia. Obecnie stosuje się dwa sposoby klasyfikacji dla wartości uzyskanych przy obliczaniu BMI:
Podstawowe kategoryzowanie BMI:
Poniżej 18,5: niedowaga; od 18,5 do 24,99: waga prawidłowa; powyżej 25: nadwaga. Dodatkowo: poniżej 16: wygłodzenie; od 16 do 16,99: znaczna utrata masy ciała; od 17 do 18,49: niedowaga; od 18,5 do 24,99: waga prawidłowa; od 25 do 29,99: nadwaga; od 30 do 34,99: otyłość pierwszego stopnia; od 35 do 39,99: otyłość drugiego stopnia (tzw. konsultacja kliniczna); powyżej 40: otyłość trzeciego stopnia. Należy podkreślić, że pomiar BMI nie jest zalecany dla dzieci ze względu na ciągłe zmiany masy ciała i wzrostu, które występują podczas okresu dojrzewania, trwającego aż do około 16 roku życia. Aby rozwiązać ten problem, specjaliści opracowali tzw. siatkę percentylową, która pozwala na porównanie wagi dziecka z rówieśnikami tej samej płci. Wyniki uzyskane na podstawie tej analizy interpretuje się w następujący sposób: poniżej 5 percentyli: niedowaga; od 5 do poniżej 25 percentyli: szczupłość; od 25 do poniżej 85 percentyli: waga prawidłowa.
Czy naprawdę jest ważne obliczanie współczynnika BMI dla kobiet i mężczyzn?
W kwestii wyliczania wskaźnika BMI zdania są śmiało podzielone. Niewielu uważa, że wyliczanie współczynnika BMI u osób dorosłych nie jest odpowiednio istotne. Wzór przedstawiony jest uniwersalny, obejmujący zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Oczywiście, wyjątki stanowią grupy wymienione wyżej, włączając w to kobiety w ciąży, osoby uprawiające sport oraz dzieci poniżej 14 roku życia. Jednakże, istnieją źródła, które podkreślają, że uzyskane wyniki należy interpretować także z uwzględnieniem płci oraz wieku. Poniżej zamieszczono tabele z interpretacją uzyskanych wyników oraz zaznaczono różnice pomiędzy obiema płciami.
Krótkie streszczenie
Jak można zauważyć, powyższe różnice nie są tak sensacyjne, żeby uznać, że płeć ma istotny wpływ na wyliczanie wartości. Wskaźnik masy ciała stanowi uniwersalną i łatwo dostępną metodę na wyliczenie własnego współczynnika masy ciała. Samo wyliczenie jest bardzo proste, a dzięki często spotykanym już w Internecie kalkulatorom, można powiedzieć, że jest to wręcz niezwykle łatwe. Jednak należy pamiętać, że uzyskane rezultaty przy wykorzystaniu tej metody nie są 100% pewne. W celu potwierdzenia uzyskanych wyników, zalecam skonsultowanie się z dietetykiem lub innym specjalistą w dziedzinie żywienia.
