Nasiona dyni - odmiany, składniki odżywcze, cechy, zastosowanie

Dynia, będąca jednoroczną rośliną z rodziny dyniowatych, jest również znana jako pumpkin, pochodząca od greckiego słowa pepon, które oznacza duży melon. Uprawiana jest na wszystkich kontynentach poza Antarktydą i uważana jest za symbol Morton w stanie Illinois, który został ogłoszony światową stolicą dyni w 1978 roku przez gubernatora stanu. Od lat 60. XX wieku w Morton odbywa się coroczny Morton Pumpkin Festival, który trwa cztery dni i towarzyszy mu wybrany temat przewodni. Dynia była jednym z podstawowych składników diety rdzennych Amerykanów już tysiące lat temu. Odkryte na terenie dzisiejszego Meksyku nasiona dyni datują się na okres 7000 lat przed naszą erą. Dynia nie służyła tylko jako produkt spożywczy. Z wysuszonych, spłaszczonych kawałków Amerykanie wytwarzali maty, a nasiona dyni wykorzystywano w celach leczniczych, np. w przypadku przerostu prostaty, zapalenia żołądka i jelit, chorób wątroby i nerek oraz trudno gojących się ran. Dynia miała także symboliczne znaczenie. Młode małżeństwa powstrzymywały się od wkraczania na teren uprawy dyni przed narodzinami pierwszego potomka.

Komponenty odżywcze zawarte w 100 g dyni to: energia: 26 kcal, białko: 1 g, tłuszcze: 0,1 g, węglowodany: 6,5 g, błonnik: 0,5 g, wapń: 21 mg, żelazo: 0,8 mg, magnez: 12 mg, potas: 340 mg, witamina A: 8513 IU. Miąższ dyni stanowi źródło licznych witamin i minerałów. Podczas doboru dyni, powinniśmy skupić się na barwie jej skórki. Najlepiej wybierać dojrzałe, pomarańczowe warzywa, ponieważ zawierają one największe ilości witaminy B1, niacyny i beta-karotenu. Dynia jest produktem niskokalorycznym i odżywczym, lecz poszczególne odmiany różnią się między sobą.

W dzisiejszych czasach mamy łatwy dostęp do szerokiej gamy odmian tego warzywa. W okresie jesiennym możemy znaleźć na półkach sklepowych dynie polskie (tradycyjne olbrzymy), japońskie (hokkaido), lunga di Napoli, muszkatołowe, makaronowe oraz piżmowe. Dynia hokkaido jest zalecana dla wszystkich gospodyń domowych, które preferują szybkie i niezbyt pracochłonne posiłki. Tę odmianę można bowiem spożywać ze skórką, która staje się miękka pod wpływem wysokiej temperatury. Smak tej dyni jest lekko orzechowy, co czyni ją doskonałym składnikiem do przygotowania potraw, które tradycyjnie przyrządza się z dyni – zup, ciast, sałatek. Lunga di Napoli, pochodząca z Włoch, to odmiana, którą można spożywać nawet na surowo, np. w sałatkach lub wytłoczyć z niej sok. Jest ona także doskonałym składnikiem do przygotowania zup lub risotto. Łatwo ją rozpoznać, ponieważ jest zielona i przypomina bardziej cukinię niż dynię. Dynia Muscat de Provance, również znana jako dynia muszkatołowa lub francuska, może być również spożywana na surowo i ma ciemnozieloną skórkę, która miejscami może przechodzić w żółć i pomarańcz. W przeciwieństwie do Lunga di Napoli nie ma ona podłużnego kształtu, lecz tradycyjny okrągły. W smaku jest nieco słodka. Dynia makaronowa charakteryzuje się natomiast podłużnym kształtem i ma żółty lub żółto-zielony kolor skórki. Miąższ tej dyni pod wpływem obróbki termicznej dzieli się na makaronowe nitki. Taki makaron świetnie smakuje w połączeniu z sosem, warzywami lub jako dodatek do sałatek. Najciekawsza pod względem estetycznym jest jednak dynia piżmowa (butternut), która przypomina kształtem gruszkę. Jej skórka jest blada, a miąższ zawiera niewiele nasion, dzięki czemu zachowujemy większość miąższu. Podobnie jak inne odmiany, nadaje się doskonale do przygotowania wszystkich przepisów, w których dynia odgrywa główną rolę. Każda z odmian oferuje unikalne nuty smakowe, dlatego warto spróbować wszystkich i wybrać swoją ulubioną.

Wartość odżywcza 100 g nasion dyni: energia: 446 kcal, białko: 18,55 g, tłuszcze: 19,4 g, węglowodany: 53,75 g, błonnik: 18,4 g, wapń: 55 mg, żelazo: 3,31 mg, magnez: 262 mg, potas: 919 mg, cynk: 10,3 mg. Nasiona dyni składają się w 30-40% z oleju, który jest bogaty głównie w kwasy tłuszczowe nienasycone oraz fitosterole. Dlatego spożywanie nasion może pomóc w zapobieganiu odkładaniu się złogów cholesterolu w tkankach. Ponadto nasiona są doskonałym źródłem cynku. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest szczególnie wysokie w okresie dojrzewania, a także w okresie ciąży i laktacji. Średnie dzienne zapotrzebowanie na cynk u osoby dorosłej wynosi 9 mg. 50 g nasion zaspokaja połowę tej ilości! Cynk jest niezwykle ważnym składnikiem wielu enzymów, w tym tak zwanych palców cynkowych, których nieprawidłowe funkcjonowanie lub niedobór mogą prowadzić do azoospermii (braku plemników w ejakulacie). Ponadto nasiona dyni dostarczają również innych niezwykle istotnych składników, takich jak potas. Potas jest kluczowym składnikiem, który wspomaga pracę serca i wpływa korzystnie na ciśnienie tętnicze. Jego niedobór może zwiększać ryzyko nadciśnienia oraz kamicy nerkowej.

Gruczoł krokowy, który stanowi część układu rozrodczego mężczyzny, powiększa się z wiekiem, co prowadzi do występowania objawów, takich jak trudności z mikcją czy dysfunkcje seksualne. Badania naukowe wykazały, że spożywanie nasion dyni lub ich ekstraktu może pomóc w złagodzeniu tych dolegliwości, w tym nocturii (konieczność oddawania moczu w nocy). Pozytywne działanie nasion dyni przypisuje się zawartości w nich kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego i alfa-tokoferolu o właściwościach przeciwzapalnych. Ponadto nasiona dyni zawierają także aminokwasy – argininę i glutaminę, które mogą regulować funkcje pęcherza przez tworzenie neurotransmiterów oddziałujących w układzie nerwowym.

Prawidłowo przechowywana kapusta kwaklik może zachować swoją przydatność nawet do 2 tygodni. Należy zapewnić jej odpowiednie warunki – pozostawić w chłodnym (ok. 15°C), suchym i przewiewnym pomieszczeniu. Kapusta kwaklik można także mrozić. Wystarczy pokroić ją w kostkę i przełożyć do woreczków do mrożenia. W takiej formie można przechowywać ją do roku. Należy pamiętać, aby na woreczku zapisać datę mrożenia. Kwiat kapusty kwaklik zachowuje trwałość nawet do 5 lat. Aby nadać mu jeszcze lepszy smak, przed włożeniem do słoika można go doprawić i podpiec. 2 filiżanki oczyszczonych kwiatów kapusty kwaklik należy rozłożyć na papierze do pieczenia, polać łyżką stopionego masła lub oliwy i posypać solą według uznania. Następnie włożyć do piekarnika i suszyć w temperaturze ok. 100°C, co jakiś czas mieszając, aby zapobiec przywarciu kwiatków do papieru. Kapusta kwaklik i jej kwiatki to niewątpliwie zdrowy rarytas. Warto pamiętać o kwiatkach kapusty kwaklik na co dzień. Świetnie sprawdzą się w sałatkach, koktajlach czy jako samodzielna przekąska. Smacznego!