Co to są suplementy diety?

Uzupełnienia diety są zdefiniowane w Ustawie o Bezpieczeństwie Żywności i Żywienia. Zgodnie z tym dokumentem, uzupełnienia diety są klasyfikowane jako produkty spożywcze i mogą być sprzedawane w dowolnym sklepie spożywczym. Ich celem jest wzbogacenie naszej codziennej diety, ale nie mogą być zamiennikiem pełnego posiłku. Uzupełnienia diety w postaci tabletki, kapsułki, proszku lub płynu są przeznaczone do dostarczania organizmowi składników, którym może onu brakować. Często są one stosowane jako środek wspomagający redukcję masy ciała, poprawianie umiejętności uczenia się, wzmacnianie osłabionych włosów i paznokci oraz łagodzenie dolegliwości stawowych. Nierzadko są one dostępne w aptekach, co może prowadzić do pomyłki z lekami, pomimo że nie są one formą leków. Uzupełnienia diety nie są lekami i są dopuszczane do obrotu przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

Najbardziej popularne uzupełnienia żywieniowe zawierają witaminy, składniki makro- i mikroelementowe (np. magnez), minerały, tłuszcze, enzymy, ekstrakty z roślin (np. jagody acai - uzupełnienie do odchudzania), wszystko to, co może wspierać organizm w jakiś sposób. Prawodawstwo Unii Europejskiej precyzyjnie określa skład i formę, w jakiej mogą być produkowane. Leki różnią się od suplementów w składniku aktywnym i dawce. Preparaty czasami różnią się ilością składnika czynnego, a właśnie ta różnica decyduje o tym, czy dana substancja jest lekiem czy suplementem.

Przed zakupem danego produktu warto sprawdzić, czy znajduje się on w rejestrze zarejestrowanych suplementów diety, dostępnego na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Warto wybrać suplementy od znanych producentów, ponieważ duże firmy produkcyjne nie mogą pozwolić sobie na złą reputację. Podczas zakupu produktów od renomowanych producentów możemy mieć pewność co do ich najwyższej jakości. Najlepszym miejscem do nabywania suplementów diety są sprawdzone miejsca sprzedaży, w tym renomowany i powszechnie znany sklep z suplementami. Warto dokładnie przeczytać składniki i zalecane dawkowanie, aby wiedzieć, jak stosować nabyty produkt. Najbardziej wiarygodne są suplementy opatrzone certyfikatem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Instytutu Żywności i Żywienia, Instytutu Roślin i Przetworów Zielarskich oraz innych certyfikatów z laboratoriów badawczych. Przepisy dotyczące suplementów diety nie są tak restrykcyjne jak w przypadku leków. Aby wprowadzić suplement na rynek, należy poinformować o tym Główny Inspektorat Sanitarny. Producent suplementów diety odpowiada za jakość produktu, a także za treść informacji na ulotce i w reklamie. Dlatego ważne jest, aby zwracać uwagę na to, co kupujemy, czytać opisy produktów i kupować suplementy od sprawdzonych producentów. Należy też pamiętać, że suplementy diety nie zastąpią zdrowego, racjonalnego odżywiania, a tylko stosowanie suplementów nie spowoduje naszego schudnięcia ani poprawy naszego samopoczucia. Konieczne jest zmiany sposobu odżywiania, który ma wpływ na jakość naszego życia.

W określonych sytuacjach stosowanie suplementów diety jest w pełni uzasadnione, a niekiedy wręcz niezbędne. Dotyczy to przede wszystkim osób stosujących diety eliminacyjne oraz grup o podwyższonym zapotrzebowaniu na mikroskładniki, takich jak kobiety w ciąży, matki karmiące czy sportowcy wyczynowi. Dostarczenie optymalnej puli białka i kalorii wyłącznie z tradycyjnych dań bywa logistycznie trudne, dlatego odżywki białkowe stanowią cenne wsparcie. Niezbilansowana dieta wegetariańska oraz ścisły weganizm nie dostarczają witaminy B12, która występuje naturalnie wyłącznie w produktach odzwierzęcych i jest konieczna do tworzenia krwinek oraz prawidłowej pracy układu nerwowego – w tych przypadkach suplementacja jest obowiązkowa. Ponadto ze względu na położenie geograficzne i niewystarczającą syntezę skórną, w Polsce zaleca się powszechną suplementację witaminą D w okresie jesienno-zimowym (od października do kwietnia) lub całorocznie. Dodatkowo straty witamin podczas obróbki kulinarnej i przechowywania żywności sprawiają, że celowana suplementacja pomaga skutecznie chronić organizm przed niedoborami.

Na rynku można znaleźć różne rodzaje suplementów diety – wspierających system trawienny, układ krążenia, odpornościowy, ułatwiających redukcję wagi, rozbudowę masy mięśniowej lub przeznaczonych dla konkretnych grup: kobiet w ciąży, sportowców, osób starszych. Ważne jest, aby uważnie przyjmować te suplementy. Najważniejsze jest przede wszystkim przestrzeganie zalecanych dawek. Zarówno niedostatek, jak i nadmiar poszczególnych składników odżywczych może mieć mniej lub bardziej negatywne konsekwencje uboczne. Istotne jest również właściwe dobieranie suplementów. Suplementowanie powinno obejmować tylko te składniki, których organizmowi brakuje i przyjmować je w odpowiednich porach dnia. Zażywanie suplementów przed posiłkiem, w jego trakcie lub po nim może mieć znaczenie dla ich efektywnego wchłaniania w organizmie. Suplementy powinny być przyjmowane jedynie i wyłącznie z wodą. Najlepiej przed wyborem suplementu skonsultować się ze specjalistą – lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem.

W obecnych czasach, gdzie braki składników odżywczych są często spotykane, uzupełnianie ich jest bardzo często uzasadnione, a nawet niezbędne w pewnych okolicznościach. Bez wątpienia zaleca się regularne spożywanie suplementów zawierających witaminę D, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Konieczne jest rozważne stosowanie suplementów diety zgodnie z zaleceniami ilościowymi. Najlepiej wybierać suplementy znanych i renomowanych producentów. Należy pamiętać, że suplementy diety nie powinny być traktowane jako zamiennik zdrowej i zróżnicowanej diety, lecz jedynie jako jej uzupełnienie.