Orzechy brazylijskie - cechy i składniki odżywcze

Orzechy brazylijskie są pochodzeniem drzewa o nazwie Bertholletia excelsa, które jest cenione ze względu na swoją jakość. Pochodzą one z terenów amazońskich Ameryki Północnej - głównie z Brazylii, Boliwii i Peru, a dokładniej z miasta Para. Orzechy brazylijskie są szczególnie wyróżniające się ze względu na wysoką wartość ekologiczną i ekonomiczną, ale przede wszystkim z powodu ich wysokiej wartości odżywczej (A. M. Kluczkovski i wsp. 2015). Produkt ten jest często używany jako dodatek do różnych produktów spożywczych, takich jak pieczywo lub płatki śniadaniowe.

Orzechy brazylijskie są zbudowane z 60–70% nieobecnych tłuszczów, co prowadzi do wysokiej ilości kalorii. Nie zaleca się spożywania ich w nadmiarze, ponieważ mogą prowadzić do przyrostu masy ciała. Nuty te stanowią świetne źródło białka, zawierając średnio 10–25 g tego składnika w 100 g produktu. W porównaniu z innymi rodzajami orzechów, te brazylijskie wyróżniają się wysoką zawartością nienasyconych tłuszczów. Ich obecność w diecie jest niezwykle istotna – wspierają one między innymi funkcjonowanie układu krążenia. Spośród wszystkich rodzajów orzechów, te brazylijskie charakteryzują się najwyższą zawartością selenu. Inne minerały, które można w nich znaleźć, to między innymi wapń, fosfor, magnez oraz potas. Dodatkowo, w produkcie są obecne substancje bioaktywne, które wykazują korzystny wpływ na zdrowie człowieka – można do nich zaliczyć fitosterole, tokoferole oraz związki fenolowe (A. M. Kluczkovski i wsp. 2015). W 100 g orzechów brazylijskich znajduje się (H. Ciemniewska-Zytkiewicz, K. Krygier, J. Bryś 2014): – energia: 656 kcal, – białko: 14,3 g, – tłuszcze: 66,4 g, – węglowodany: 12,8 g, – błonnik pokarmowy: 7,5 g, – wapń: 160 mg, – magnez: 376 mg, – potas: 659 mg, – fosfor: 725 mg, – selen: 1917 µg.

Orzechy brazylijskie wykazują pozytywny wpływ na poprawę stanu zdrowia, głównie dzięki obecności dużej ilości kwasów tłuszczowych jednonienasyconych (MUFA) oraz wielonienasyconych (PUFA) w ich składzie. Te kwasy wykazują właściwości przeciwzapalne oraz przeciwutleniające, co może pomóc w zmniejszeniu ryzyka chorób układu krążenia (M. S. Figueiredo 2019). Ponadto, orzechy brazylijskie są bogatym źródłem selenu, który wykazuje wiele korzyści zdrowotnych, w tym silne działanie antyoksydacyjne i przeciwutleniające. Może on również być używany w leczeniu nowotworów i pomagać w chorobach neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona i choroba Alzheimera. Selen także wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego, działając na odpowiedź humoralną i komórkową. Jednakże, powinno się uważać przy spożyciu selenu, ponieważ jego nadmierne spożywanie może spowodować selenozę, która objawia się biegunką, zmęczeniem, bólami stawów oraz łamliwością paznokci (B. Klecha, B. Bukowska 2016). Badania wykazały, że regularne spożywanie 5–50 g orzechów brazylijskich przez 1–16 tygodni może zwiększyć poziom selenu w organizmie, poprawić równowagę oksydacyjną oraz profil lipidowy, zwiększając poziom HDL, a zmniejszając poziom LDL i trójglicerydów (A. C. Tavares da Silva i wsp. 2019). Selen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, a jego niedobór może prowadzić do różnych chorób. Kobiety i mężczyźni powinni dziennie przyjmować 55 µg selenu. U kobiet w ciąży należy zwiększyć tę ilość do 60 µg, a podczas karmienia piersią – do 70 µg (M. Jarosz i wsp. 2020). Osoby z krajów, w których ilość tego pierwiastka w glebie jest bardzo niska, są szczególnie narażone na niedobory. Selen wykazuje także pozytywny wpływ na płodność mężczyzn, ponieważ suplementacja selenu w dawce 100 µg przez 3 miesiące poprawiła ruchliwość plemników (A. Salas-Huetos i wsp. 2018).

Orzechy brazylijskie stanowią produkt o wysokim poziomie substancji odżywczych. Badania naukowe wskazują, że mogą one przyczynić się do zapobiegania wielu problemów zdrowotnych. W związku z tym, warto rozważyć ich włączenie do planu posiłków, na przykład jako przekąskę lub dodatek do dania. Warto jednak pamiętać o umiarkowanej konsumpcji tych orzechów.