Zapominanie spowodowane starzeniem, problem dotykający osoby starsze

Otępienie starcze jest zespołem charakterystycznych symptomów, które objawiają się jako zaburzenia poznawcze spowodowane chorobą mózgu. Głównie dotyczą one problemów z pamięcią, zmian osobowości oraz nastroju. Wraz z upływem czasu i postępem choroby osoby starsze doświadczają coraz większej bezradności, co prowadzi do ograniczenia samodzielnego wykonywania codziennych czynności oraz kontaktów interpersonalnych.

Wśród najczęstszych przyczyn występowania zespołów otępiennych znajdują się choroby neurodegeneracyjne, które prowadzą do uszkodzenia mózgu. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ponad 60% przypadków demencji starczej jest spowodowanych chorobą Alzheimera. Należy jednak podkreślić, że otępienie może być również skutkiem innych schorzeń, takich jak choroba Parkinsona, choroby z rozsianymi ciałami Lewy’ego czy też choroba Huntingtona. Ta grupa demencji jest określana jako zespoły otępienne pierwotnie zwyrodnieniowe.

Podstawowymi objawami starczej demencji są zróżnicowane zaburzenia pamięci oraz procesów poznawczych u osób w podeszłym wieku. W przeważającej większości przypadków pacjentów z senile dementia trudno jest sobie przypomnieć ostatnie wydarzenia, a z czasem nie jest to wcale możliwe. Trudności z pamięcią zaczynają wpływać na umiejętności starszych osób w zakresie codziennego funkcjonowania, co przejawia się w niemożności wykonywania skomplikowanych czynności ruchowych i jednocześnie ogranicza niezależność. Z tego powodu wielu osób w podeszłym wieku potrzebuje całodobowej opieki i pomocy, na przykład w zakresie higieny osobistej lub przygotowywania posiłków. Inne typowe objawy starczej demencji to: – niestabilność nastroju, – trudności w komunikacji (mowie), – zmiany w zachowaniu, np. apatia, drażliwość, skłonność do agresji. Należy również zwrócić uwagę, że uszkodzenia mózgu w przypadku demencji mogą mieć charakterystyczne objawy, w zależności od obszaru mózgu, który został dotknięty. Na przykład – w przypadku uszkodzenia płata czołowego demencja może prowadzić do wystąpienia wyjątkowo nieprzyzwoitej mowy i obscenicznych zachowań.

Terminy „demencja” i „choroba Alzheimera” są często mylone, ale pomiędzy nimi istnieją istotne różnice. Choroba Alzheimera jest jedną z przyczyn demencji, a jej objawy obejmują problemy z pamięcią, apatię i bezpodstawne zmiany nastroju. Natomiast, u osób cierpiących na demencję spowodowaną innymi czynnikami (np. uzależnieniem od alkoholu), możliwe jest odwrócenie uszkodzeń mózgu przez odpowiednią terapię i leczenie uzależnień.

Od początku, otępienie może być pominięte przez najbliższe osoby, które zwykle tłumaczą zapominanie człowieka starszego jako efekt jego wieku i zaburzeń mózgu. W takich przypadkach, najczęstszym sygnałem otępienia jest trudność w łatwej i szybkiej pamięci podstawowych informacji, np. imion dzieci lub wnuków. To może być połączone z innymi zaburzeniami, takimi jak dezorientacja, wzmożona irytacja oraz problemy z mówieniem. Początkowa diagnoza otępienia zwykle zostaje postawiona przez lekarza rodzinnego, a następnie przeprowadzane są dokładne testy neuropsychologiczne przez neurologa lub psychiatry. Mogą być również zalecone dodatkowe badania, np. analizy krwi, obrazy mózgu za pomocą tomografii lub rezonansu magnetycznego, w celu wykluczenia guzów lub krwotoków.