Rola kwasu foliowego w okresie prekoncepcyjnym i ciąży: optymalne dawkowanie oraz naukowe uzasadnienie dla suplementacji przed zajściem w ciążę oraz w trakcie jej trwania

Kwas foliowy uczestniczy w regulowaniu funkcjonowania organizmu warunkując prawidłowy podział komórek, szczególnie układów krwiotwórczego oraz nerwowego.. Zapobiega chorobom układu sercowo-naczyniowego, chorobom neurodegeneracyjnym, anemii megaloblastycznej oraz nowotworom.. Folacyna bierze czynny udział w procesie tworzenia materiału genetycznego DNA i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie homocysteiny (aminokwas siarkowy).. Szczególnie ważne jest, aby witamina B9 została dostarczana w odpowiedniej ilość przez kobiety w okresie rozrodczym.. Dlaczego? Folacyna wspiera kształtowanie się narządów wewnętrznych u płodu, odgrywa dużą rolę w wytwarzaniu czerwonych krwinek, zabezpieczając przed anemią megaloblastyczną (z niedoboru witamin B9 i B12) oraz przedwczesnym porodem, poronieniem.. Odpowiednia podaż folacyny ponadto obniża ryzyko urodzenia niemowlęcia o niskiej masie ciała.. Niedobór witaminy B9 w diecie może zaburzać rozwój łożyska oraz cewy nerwowej u płodu, sprzyjając wcześniej wymienionym schorzeniom.. Wskazuje się na istotny związek między spożyciem kwasu foliowego, a występowaniem wad wrodzonych u niemowląt, stąd zalecenia do jej suplementacji.. Kobieta planująca ciążę powinna suplementować kwas foliowy na 6 tygodni przed poczęciem w ilości 0, 4 mg na dobę, aby w jej organizmie nie było niedoborów tego składnika.. Dla kobiet, które urodziły dziecko z wadami układu nerwowego, a które planują drugiego potomka zaleca się zwiększenie dawki suplementu kwasu foliowego w ilości 4, 0 mg dziennie.. Kobiety z BMI>30kg/m2 po konsultacji z ginekologiem prowadzącym powinny przyjmować zwiększoną dawkę kwasu foliowego ustaloną przez specjalistę.

W okresie ciąży obserwuje się zwiększone zapotrzebowanie na kwas foliowy, spowodowane rozwijającym się płodem.. Kobieta w okresie rozrodczym powinna dostarczać wraz z pożywieniem (ewentualnie suplementacją) 0, 4 mg kwasu foliowego na dobę, podczas gdy kobieta w ciąży już 0, 6 mg (zaleca się suplementację).. Warto zwrócić również uwagę na fakt, że podczas ciąży nie tylko płód, ale i przyszła mama potrzebuje kwasu foliowego do zachowania prawidłowości procesów metabolicznych w jej organizmie.. Ważne Dieta kobiety w ciąży powinna być odpowiednio zbilansowana pod względem podaży węglowodanów, tłuszczu, białka, witamin oraz składników mineralnych i wody.. Dostarczane wraz z dietą składniki odżywcze, w pierwszej kolejności zostaną skierowane przez łożysko do rozwijającego się płodu.. Jeśli dany składnik nie zostanie dostarczony z pożywieniem przez kobietę, potrzeby rozwijającego płodu „wymuszają” uwolnienie danego składnika z organizmu matki np.. Wapnia z kości przy niedostatecznym spożyciu mleka i przetworów.. Wówczas, przy zbyt niskiej podaży składników odżywczych może dojść do zubożenia organizmu kobiety w niedoborowe składniki zwiększając ryzyko rozwoju chorób z niedoboru.. Kwas foliowy uczestniczy m. in. W wytwarzaniu kwasów nukleinowych, których proces tworzenia nasila się w trakcie trwania ciąży.. W pierwszym i drugim trymestrze, szczególnie silnie rozwija się cewa nerwowa płodu oraz zachodzi proces organogenezy, czyli kształtowanie się narządów płodu.. Ważnym jest, aby suplementację kwasu foliowego rozpoczętą 6 tygodni przed ciążą, kontynuować do końca drugiego trymestru w ilości 0, 4 mg lub większej w zależnych od indywidualnych potrzeb kobiety.

Kwas foliowy występuje w produktach roślinnych oraz pochodzenia zwierzęcego.. Oprócz suplementacji, kobieta powinna zadbać o podaż tego składnika wraz z produktami spożywczymi.. Źródła folacyny w produktach roślinnych oraz zwierzęcych, zostały przedstawione w tabeli zamieszczonej poniżej.. Produkty pochodzenia roślinnego Produkty pochodzenia zwierzęcego pietruszka, fasola, soja, szpinak, brukselka, kapusta, brokuły, kalafior, ziarno żyta i pszenicy, otręby i zarodki pszenne, migdały, nasiona sezamu, orzechy arachidowe, mango, kiwi, awokado.. Żółtko jaja, ser typu brie i camembert, podroby, tuńczyk, łosoś, mleko w proszku.. Kwas foliowy w formie syntetycznej lub spożywany wraz z żywnością wzbogaconą charakteryzuje się lepszą przyswajalnością przez organizm niż forma naturalna występująca w produktach spożywczych.. Wynika to z faktu, że witamina B9 jest bardzo wrażliwa na czynniki środowiskowe takie jak temperatura, światło UV, gotowanie w dużej ilości wody, kwaśne środowisko czy nieprawidłowe przechowywanie żywności.. Straty mogą wynosić nawet do 90%! Nie należy zapominać o tym, że spożywając produkty będące źródłem kwasu foliowego, do organizmu zostają dostarczone również inne składniki odżywcze, które również są istotne w diecie przyszłej mamy.