Poziom mocznika w surowicy krwi: interpretacja wyników oraz zalecenia dietetyczne przy hiperurekemii

Mocznik to naturalna substancja chemiczna powstająca w organizmie jako metabolit białek i innych związków azotowych [2].. Jest on wydalany przede wszystkim przez nerki, w zależności od stopnia diurezy.. Badanie poziomu mocznika we krwi służy diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych.. Istotne wskazanie do oznaczenia stężenia tego związku stanowi również ocena katabolizmu białkowego u chorych dializowanych.. Aczkolwiek czułość i swoistość oznaczania stężenia mocznika w celu oceny funkcji nerek są znacznie mniejsze niż oznaczanie poziomu kreatyniny w surowicy krwi.. Podwyższone wartości obserwowane są bowiem dopiero przy upośledzeniu funkcji nerek poniżej 25% [3].. Ważne Z uwagi na rozmaitość czynników mających wpływ na poziom mocznika we krwi, wskaźnik ten cechuje mniejsza dokładność aniżeli stężenie kreatyniny.. Obydwa te parametry służą zaś diagnostyce nerkowych i przednerkowych przyczyn zwiększonej ilości związków azotowych.

Oznaczenie mocznika jest jednym z podstawowych badań biochemicznych wykonywanych w diagnostyce chorób nerek jak również w celu oceny skuteczności dializy.. Prawidłowe stężenie mocznika w populacji dorosłych Powinno mieścić się w przedziale: 2, 0–6, 7 mmol/l (15–40 mg/dl), choć wartość ta może nieznacznie się różnić w poszczególnych laboratoriach.. Poziom mocznika we krwi w znacznym stopniu uzależniony jest od: zawartości białka w diecie; stopnia procesów katabolicznych; diurezy [3].. Warto wiedzieć, iż w diagnostyce chorób nerek znalazł zastosowanie współczynnik wyrażany jako stosunek stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi, za pomocą którego możliwe jest różnicowanie przyczyn azotemii.. Ważne Próbka krwi POwinna być pobrana na czczo między godz.. 7: 00–10: 00, przez wykwalifikowaną osobę, z zachowaniem ścisłej aseptyki.. Nie należy stosować osocza z dodatkiem heparyny amonowej, ponieważ zawarty w niej amoniak może spowodować zafałszowanie wyniku [3].

Zwiększone stężenie mocznika zazwyczaj związane jest z obniżeniem perfuzji nerkowej, skąpomoczem i bezmoczem [5].. Ponadto podwyższona wartość tego związku może być wynikiem uszkodzenia tkanek ciała (oparzenia, rozległe urazy, zmiażdżenie tkanek); nasilonego katabolizmu w przebiegu glikokortykoterapii, nadczynności tarczycy, chemioterapii nowotworów, odwodnienia, a także spożywania zbyt dużej ilości białka, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego.. Warto podkreślić, iż w przypadku ciężkich uszkodzeń nerek z ograniczeniem filtracji dochodzi do znacznego zmniejszenia wydalania mocznika, a w konsekwencji znacznego wzrostu jego stężenia w surowicy.. A to ciekawe U osób starszych często dochodzi do fizjologicznego wzrostu poziomu mocznika we krwi.. Natomiast u dzieci obserwowane są niższe stężenia mocznika, z uwagi na przewagę procesów anabolicznych nad katabolicznymi.

Prawidłowo zbilansowane żywienie niewątpliwie odgrywa ważną rolę w dietoterapii i dietoprofilaktyce schorzeń różnych narządów, w tym nerek.. W praktyce klinicznej w celu wyregulowania poziomu mocznika we krwi często stosuje się dietę z ograniczeniem białka, na które organizm wykazuje upośledzoną tolerancję.. Celem diety jest zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej.. CO POMAGA, A CO SZKODZI, czyli kilka praktycznych wskazówek dla osób będących na diecie niskobiałkowej: Komponując jadłospis zadbaj o odpowiedni dobór składników pokarmowych, tak aby nie dopuścić do niedoborów energetycznych.. Pamiętaj jednak, iż dieta niskobiałkowa w głównej mierze polega na ograniczeniu produktów zawierających białko tj.. : mleko, jogurt, kefir, maślanka, sery, jaja, mięso, wędliny, drób, ryby; jest więc dietą typowo węglowodanową.. Ilość podawanego białka ulega zmianie w czasie trwania choroby.. Składnik ten należy dobierać tak, aby nie powodował uszkodzenia nerek, nie doprowadzał do ujemnego bilansu azotowego, a tym samym nie przyczyniał się do wyniszczenia organizmu.. W zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania schorzenia w diecie niskobiałkowej występuje zazwyczaj 20–50 g białka na dobę.. Pamiętaj, iż co najmniej 75% całkowitej puli powinno stanowić białko pełnowartościowe (mleko, jogurt, kefir, maślanka, ser twarogowy, homogenizowany, pasty serowo-warzywne; cielęcina, wołowina, królik; ryby: dorsz, sandacz, szczupak, flądra – w ograniczonych ilościach).. Ważne Białka zwierzęce mogą stanowić ponad połowę ilości białka w diecie tylko wtedy, gdy w dziennej racji pokarmowej znajdują się specjalne skrobiowe produkty niskobiałkowe, tj.. : pieczywo, mąka, makarony [4].. Warto wiedzieć, iż stosowanie diety z ograniczeniem białka u pacjentów z niewydolnością nerek oddala leczenie dializacyjne.. U tychże pacjentów nerki tracą zdolność do wydalania mocznika i kreatyniny.. Ważne O ilości podanego białka powinien zadecydować lekarz.. Celem niedopuszczenia do przekroczenia limitu białkowego, często eliminuje się tradycyjną mąkę pszenną.. W zamian można stosować bezbiałkową skrobię ziemniaczaną bądź skrobię pszenną.. Należy pamiętać również, że ilość białka powinna być równomiernie rozłożona na wszystkie posiłki [1].. Wszelkie odchylenia od normy niewątpliwie wymagają konsultacji lekarskiej, celem postawienia trafnej diagnozy oraz ustalenia przyczyny nieprawidłowego poziomu mocznika we krwi.. Konsultacja specjalistyczna jest niezbędna także u pacjentów z rozpoznaną już przewlekłą chorobą nerek.