Polacy udowodnili skuteczność HMB

HMB jest skrótem od hydroksy-beta-metylobutanianu, czyli kwasu 3-hydroksy-3-metylomasłowego w języku polskim. Jest to substancja, która jest metabolitem leucyny – rozgałęzionej aminokwasu, który reaguje z naszymi mięśniami i uruchamia procesy anaboliczne. Podczas metabolizmu leucyny około 5% zostaje przekształcone w HMB. Z uwagi na to, że jest to substancja obecna głównie w mięśniach, powstała koncepcja suplementacji. Badania dotyczące skuteczności suplementacji były jednak dotychczas mieszane. Fizjologicznie, ten suplement inicjuje syntezę mięśniowych białek i hamuje ich degradację, a badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Poznaniu pokazują, że może on także mieć znaczący wpływ na wydolność i kształtowanie sylwetki.

W badaniu brało udział 16 mężczyzn, będących członkami kadry narodowej w wioślarstwie. Warunkiem kwalifikacji do udziału w badaniu była dobra kondycja zdrowotna i min. 5 lat doświadczenia treningowego, a także min. 5 treningów wioślarskich tygodniowo. Uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy. W ciągu 12 tygodni jedna grupa otrzymywała 3 kapsułki zawierające Ca-HMB, czyli połączenie wapnia i HMB, które w ilości 1000 mg w jednej kapsułce dawało łącznie 3 g HMB dziennie. Druga grupa była grupą kontrolną, otrzymującą placebo. Dużą zaletą badania było 12-tygodniowe powtórzenie próby z zamianą grup. Uczestnicy w trakcie badania nie mogli przyjmować innych środków o właściwościach ergogenicznych, które mogłyby zakłócić efekty przyjmowania HMB i wpływać na wyniki. Ponadto prowadzone były dzienniki dietetyczne, które miały na celu zapewnienie podobnego charakteru diety pomiędzy grupami.

Po ukończeniu okresu suplementacji, grupa badawcza zanotowała pozytywne zmiany w składzie ciała, w tym przede wszystkim średnią utratę 0,9 kg tkanki tłuszczowej. W tym samym czasie grupa placebo zarejestrowała średni wzrost 0,8 kg tkanki tłuszczowej. Obie grupy odnotowały pewne straty masy mięśniowej, jednak dla grupy placebo spadek ten wyniósł 2,1 kg, podczas gdy HMB wykazywało działanie antykataboliczne, pozwalając na utratę jedynie 1,0 kg suchej masy ciała. Po 12 tygodniach przyjmowania HMB zanotowano również poprawę poziomu tlenowego. Jest to parametr wskazujący maksymalny pobór tlenu, który odzwierciedla zdolności sportowca do wykonywania ćwiczeń o charakterze aerobowym. Niestety, zdolność do wykonywania treningu anaerobowego mierzona na rowerze wingate nie uległa poprawie względem grupy placebo.

Wyniki badania opisanego powyżej sugerują, że spożywanie 3 g HMB przez 12 tygodni pomaga poprawić wydolność fizyczną i skład ciała wśród sportowców wytrzymałościowych. Jedyną pozostałością jest odpowiedź na pytanie o mechanizm działania kwasu β-hydroksy-β-metylomasłowego i jego skuteczność. Niestety, pomimo istnienia wielu potencjalnych odpowiedzi, trudno jest stwierdzić, która z nich jest prawidłowa i czy w ogóle istnieje jedna konkretna odpowiedź. Od 1996 roku pojawiało się wiele badań pokazujących, że HMB prowadzi do korzystnych zmian w składzie ciała, które są związane z obniżeniem poziomu markerów uszkodzeń mięśni szkieletowych, takich jak kreatynowa kinaza. Dr Nélio Eidy Zanchi zaproponował jednak inny mechanizm działania, opierający się na stymulacji syntezy cholesterolu w komórkach mięśniowych, który może być wykorzystany do odbudowy błon komórkowych, co jest kluczowe dla regeneracji postreningowej. Jednakże to tylko przykłady, ponieważ inne zespoły badawcze wykazały także, że HMB stymuluje anaboliczną kinazę mTOR lub hamuje aktywność systemu ubikwityna-proteasom, chroniąc mięśnie przed nadmiernym rozpadem.