Liście i owoce jeżyny – działanie prozdrowotne oraz zastosowania w medycynie naturalnej

Szeroko znana pod nazwą czarna jagoda lub po prostu jagoda, borówka czernica jest jedną z najczęściej występujących jagód w Północnej Europie.. Właściwości lecznicze wykazują zarówno jej owoce, jak i liście.. Znacznie częściej mówi się jednak o prozdrowotnym działaniu owoców, niesłusznie zapominając o liściach.

Liście często są traktowane jako „produkty uboczne” borówki czernicy.. Nieliczni wiedzą, że wywary i napary z liści czarnej jagody są używane jako środki moczopędne o działaniu ściągającym i odkażającym układ moczowy.. Działają one także antybakteryjnie i przeciwzapalnie, szczególnie w zastosowaniu do jamy ustnej.. Znane jest również działanie hipoglikemiczne liści czarnej jagody.. Jest ono jednak zbyt małe, aby mogło konkurować z lekami stosowanymi w leczeniu cukrzycy.. Dlatego liście polecane są jedynie pomocniczo, w stanach przedcukrzycowych bądź w początkowych stadiach cukrzycy, zwłaszcza u ludzi starszych.. Właściwości lecznicze liści borówki czernicy są w głównej mierze spowodowane dużą zawartością kwasów hydroksycynamonowych (chlorogenowego i kawowego) oraz flawonoidów (naturalnych przeciwutleniaczy).. Badania wykazały, że w wysokich dawkach (1, 5 g/kg masy ciała dziennie) liście mogą wywołać objawy zatrucia.. Są to jednak tak duże dawki, że zatrucia w przypadku dorosłych osób wydają się mało prawdopodobne.

Zawartość dużych ilości różnorodnych związków bioaktywnych oraz walory zdrowotne dostarczane wraz z konsumpcją owoców borówki czernicy sprawiają, że produkty te można by zaliczyć do tzw.. superfoods. Obecne w składzie w borówki antocyjany oprócz tego, że są odpowiedzialne za jej barwę, wykazują liczne właściwości prozdrowotne: uszczelniają i zwiększają wytrzymałość naczyń krwionośnych, hamując agregację płytek krwi i leukocytów, działają przeciwzapalnie, ułatwiają rozpuszczenie mikrozakrzepów, dzięki czemu znajdują zastosowanie w schorzeniach okulistycznych, takich jak: zaburzenia widzenia po zmierzchu, retinopatia, katarakta oraz inne stany zapalne i osłabienia wzroku, np.. Na skutek zbyt długiej pracy przy komputerze, zmniejszają ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II.. Obecne w owocach borówki czernicy resweratrol i taniny wykazują działanie przeciwnowotworowe.. Badania kliniczne dowodzą również, że spożywanie owoców jagodowych może opóźniać procesy neurodegeneracyjne związane ze starzeniem się.. W gospodarstwach domowych często przyrządza się przetwory z owoców czarnej jagody, np.. Dżemy, nalewki i soki.. Jednak obróbka termiczna owoców powoduje znaczne straty antocyjanów w tym produkcie.. Najlepszym sposobem utrwalenia owocu jest jego zamrożenie bądź przygotowywanie syropu „na zimno”.. W aptekach można też znaleźć preparaty zawierające sproszkowane owoce czernicy, jego wyciągi bądź antocyjany pozyskane z tego owocu.. Zarówno owoce, jak i liście borówki czernicy wykazują liczne właściwości lecznicze, dlatego warto włączyć je do codziennej diety.. Należy pamiętać, że obróbka termiczna wpływa niekorzystnie na wartości zdrowotne tego produktu, dlatego najlepiej korzystać z jego dobrodziejstw w sezonie lub stosować metody utrwalania nieopierające się na działaniu wysokich temperatur.