Gelatyna w diecie osoby uprawiającej sport

Kolagen to jeden z najważniejszych białek strukturalnych, które spełniają kluczową rolę w naszym organizmie. Włókna kolagenowe stanowią podstawową jednostkę budowy skóry, kości, ścięgien, więzadeł, stawów, rogówki oraz innych tkanek. Charakterystyczną cechą tych włókien jest ich elastyczność i wytrzymałość na uszkodzenia mechaniczne. Kolagen zapewnia również integralność strukturalną naszych narządów wewnętrznych, takich jak wątroba, nerki czy żołądek. W efekcie stan kolagenu wpływa na jakość i wygląd naszej skóry. Organizm młodego i zdrowego człowieka regularnie odnawia włókna kolagenowe, jednak wraz z wiekiem zdolność syntezy kolagenu zmniejsza się. Według badań, od 26. roku życia produkcja kolagenu zaczyna ulegać zmniejszeniu. Może to być spowodowane zakłóceniami w funkcjonowaniu fibroblastów, a także ze starzeniem się i skróceniem włókien kolagenowych oraz wzrostem stężenia MMP. W efekcie nasze włókna kolagenowe stają się nieregularne i zdezorganizowane. Do nadmiernego niszczenia kolagenu i zaburzeń w jego regeneracji dochodzi także w przypadku zwiększonej aktywności fizycznej, uprawiania sportu wyczynowego i chorób autoimmunologicznych. Zaburzenia w metabolizmie kolagenu objawiają się dysfunkcjami w obrębie aparatu ruchu, takimi jak sztywność stawów i bóle okołostawowe, a także w tkankach i narządach, dla których kolagen pełni kluczową rolę.

Tradycyjnym źródłem pozyskiwania kolagenu do produkcji żelatyny są skóry bydlęce i wieprzowe. Jednak, ze względu na występowanie u bydła zwyrodnienia gąbczastego i innych zakaźnych encefalopatii gąbczastych, istnieje potrzeba poszukiwania nowych, bezpieczniejszych źródeł pozyskiwania kolagenu. Szacuje się, że ponad trzydzieści procent odpadów rybnych, takich jak łuski, skóry czy kości, stanowi cenne źródło kolagenu. Przykładowo, skóra tołpygi jest wykorzystywana do otrzymania naturalnego białka, które wykazuje właściwości zbliżone do właściwości kolagenu zwierzęcego. Kolagen rybi znajduje zastosowanie w kosmetologii jako naturalna substancja poprawiająca jędrność i elastyczność skóry.

Uszkodzenia mięśniowo-szkieletowe są najbardziej powszechną przyczyną urazów u aktywnych osób. Więcej niż 50% wszystkich urazów sportowych można sklasyfikować jako skurcze, deformacje, pęknięcia lub przerwy w tkance mięśniowo-szkieletowej. Interwencje żywieniowe i ćwiczenia, które zwiększają syntezę kolagenu i wzmacniają te tkanki, mogą mieć znaczący wpływ na wskaźniki urazów. W literaturze naukowej niewiele uwagi poświęca się roli interwencji żywieniowych wzmacniających ścięgna i więzadła. W 2016 roku w czasopiśmie "The Journal American of Clinical Nutrition" ukazał się artykuł G. Shawa i wsp. Przeprowadzono badanie w celu zweryfikowania skuteczności suplementacji żelatyną wzbogaconą o witaminę C w kontekście syntezy kolagenu. Uczestniczyło w nim 8 zdrowych mężczyzn, którzy w losowej kolejności otrzymali placebo, 5 g lub 15 g żelatyny.