Czubryca - składniki, właściwości, zastosowanie

Czubryca czerwona jest przyprawą najbardziej zbliżoną do jej bułgarskiego pierwowzoru.. W zależności od producenta znajdziemy w niej w różnych proporcjach: wspomniany już suszony cząber górski lub ogrodowy, kozieradkę, czosnek, chili, paprykę słodką i ostrą stanowiącą o jej charakterystycznym kolorze i aromacie sól.. Niektórzy producenci dodają też skrobię kukurydzianą oraz inne składniki, takie jak rozmaryn czy pieprz czarny.. Czubryca zielona zawiera: cząber, koperek, pietruszkę, lubczyk, czosnek, kozieradkę, sól, cukier.. Papryka ostra, natka pietruszki, tymianek i kurkuma to także często spotykane składniki tej wersji czubrycy.. Jest ona nieodzownym elementem każdej węgierskiej potrawy.. Czubryca żółta powstaje z połączenia: cząbru, czosnku soli (30% składu), mąki kukurydzianej, kozieradki, curry, kurkumy, papryki: ostrej i chili, suszonego korzenia pietruszki.. Jest ona najmniej rozpowszechnioną odmianą czubrycy zarówno w krajach bałkańskich, jak i w Polsce.. Czubryca szara jest polecana dla osób lubiących wyraziste, ostre smaki.. Jej skład bowiem to ogniste połączenie takich przypraw i ziół jak: sezam, sól, suszona papryczka chili w formie grysu, czarnuszka, kozieradka, cząber, czosnek granulowany, cebula, suszony korzeń i liście lubczyku, gorczyca, cukier.. Powstaje ona na bazie mąki kukurydzianej.. Czubryca biała oryginalnie pochodzi z Bułgarii.. Jej smak zawdzięczamy zawartości: czosnku, soli, kopru, pietruszki, suszonego korzenia i liścia lubczyku, selera korzeniowego, kozieradki, mąki kukurydzianej, cząbru, pieczarki mielonej, cukru, cebuli, glukozy, oregano, czosnku niedźwiedziego.. Czubryca biała stanowi niebanalne połączenie smaków znanych z kuchni polskiej, jak susz składników włoszczyzny (pietruszka, seler), oraz typowych ziół z basenu Morza Śródziemnego, jak oregano.

Właściwości poszczególnych mieszane przypraw zależą od użytych w niej składników.. Jej bazowym składnikiem, który w mniejszym lub większym stopniu wpływa na barwę lub aromat, jest cząber górski lub ogrodowy, ukryty w składzie mieszanki jako cząber.. Posiada on właściwości lecznicze: przeciwzapalne, wiatropędne i antyseptyczne.. Najbardziej satureja (nazwa powszechna cząbru) oddziałuje na przewód pokarmowy, wspomagając prawidłową perystaltykę i chroniąc przed nadmierną fermentacją jelitową.. Ta cecha ma największe przełożenie na jej zastosowanie w kuchni.. Wspomaga ona również leczenie biegunek i działa lekko zapierająco.. Satureja może być stosowana zewnętrznie na skórę w leczeniu jej stanów zapalnych w formie kąpieli lub okładów z naparu lub soku z cząbru po ukąszeniach owadów.. W kosmetyce cząber górski wykorzystuje się do produkcji kosmetyków dla cery tłustej ze względu na jego działanie przeciwzapalne, antyseptyczne i ściągające.. Drugim z głównych składników czubryc jest kozieradka.. Używa się jej w formie nasion lub liści.. Nasiona kozieradki pospolitej są znane od pokoleń i wiadomym jest, że oddziałują na gospodarkę węglowodanową, wpływając na opróżnianie żołądka oraz powolne wchłanianie cukrów do krwioobiegu z uwagi na zawartość błonnika pokarmowego.. Kozieradka wpływa osłaniająco i przeciwzapalnie na błonę śluzową żołądka, a zewnętrznie na stany zapalne skóry.. Na dalszych odcinkach przewodu pokarmowego daje efekty w postaci działania żółciotwórczego, pobudzającego wydzielanie trzustkowe zarówno w formie stymulacji do wydzielania insuliny, jak i enzymów trawiennych, ma też dobroczynny wpływ na układ pokarmowy, wydalniczy i sercowo-naczyniowy.. Dodatkowo stymuluje produkcję krwinek czerwonych oraz mleka kobiecego.. Pomaga w zastojach moczu oraz wspiera regenerację w okresie rekonwalescencji.. Kolejnym popularnym składnikiem czubrycy, którego używamy na co dzień w kuchni polskiej, jest czosnek pospolity (Allium sativum) i niedźwiedzi (Allium ursinum) oraz cebula zwyczajna (Allium cepa.. ) Ze względu na zawartość allicyny i jej związków pokrewnych mieszance warzyw cebulowych zawdzięczamy szerokie działanie podobne do łagodnego antybiotyku, czyli przeciwrobacze, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.. Dodatkowo pochodne metabolitów tych związków wpływają przeciwzakrzepowo.. Co ciekawe, czosnek pobudza wydzielanie soku żołądkowego, jednocześnie chroniąc przewód pokarmowy przed zgagą, oraz działa żółciotwórczo i przeciwskurczowo, nie tylko w przypadku żołądka, ale też łagodząc bóle menstruacyjne poprzez stymulację układu odpornościowego i wewnątrzwydzielniczego.. Detoksykuje wątrobę oraz wspomaga zatrucia ołowiem z uwagi na zawartość związków siarki, manganu, potasu, żelaza i magnezu.

Czubryca czerwona jest dobrym wyborem w kuchni bałkańskiej, zarówno do dań jarskich typu potrawy ze strączków, jak i potraw mięsnych (pilaw, musaka), wędlin, a także jako dodatek do gęstych zup np.. zupy z soczewicy. Czubryca zielona jest najczęściej stosowana jako dodatek do: surówek i sałatek (sałatka szopska), świeżych warzyw, serów, sosów (ajwar, pindżur, lutenica), zup jarzynowych i chłodników (tarator), ryb, śledzi, masła ziołowego oraz pierogów, farszów i past kanapkowych.. Szczególnie polecana do lekkich potraw: surówek, sałatek, świeżych warzyw, serów, kanapek i sosów.. Czubrycę żółtą można śmiało zastosować jako zamiennik znanego nam curry do potraw z białego mięsa (kurczak, indyk), nadając im smak kuchni orientalnej, hinduskiej, ale także rodzimej w postaci marynaty lub dodatkowego składnika.. Czubryca szara sprawdza się znakomicie w roli marynaty do mięs czerwonych, takich jak: schab, karkówka, boczek oraz żeberka.. Zachowuje ona swoje walory smakowe oraz aromatyczne po wypieczeniu.. Wzbogaci również smak gulaszów i zup, które na Bałkanach często serwuje się z mięsem w postaci klopsów (topczeta) lub różnych mięs i ryb typu zupa z baraniną (bob czorba) lub ryby (ribena czorba).. Dla koneserów ostrzejszych smaków poleca się użycie czubrycy szarej do pasty z awokado i innych warzyw.. Czubryca biała doskonale jest dobrym wyborem w daniach kuchni bałkańskiej, ale z racji wielu składników pokrewnych można ją też z powodzeniem stosować w kuchni staropolskiej.. Będzie z pewnością ciekawym uzupełnieniem tradycyjnego bigosu, jak również dodatkiem do marynaty mięsnej.