Matcha - wpływ na stan zdrowia

Mecha to jedna z odmian japońskiej zielonej herbaty (Camellia sinensis). Sprzedawana jest ona w formie rozdrobnionej, gdyż sposób jej przygotowania odbiega od zwykłego zaparzania herbaty. Przygotowanie mechy wymaga wykorzystania specjalnej bambusowej miotełki – chasen, która delikatnie rozbija ziarna, zapobiegając powstawaniu grudek. Ten rodzaj zielonej herbaty jest szczególnie ceniony ze względu na wysoką zawartość antyoksydantów oraz licznych związków o działaniu prozdrowotnym. Za to odpowiada specyficzna metoda uprawy. Krzewy przez cały okres wegetacji są przykrywane bambusowymi matami, które mają chronić przed nadmiarem promieniowania słonecznego, co zapobiega utracie cennych właściwości. Podczas tego procesu rośliny są również zdolne do wytwarzania większej ilości substancji o działaniu prozdrowotnym, takich jak chlorofil czy teanina, które są odpowiedzialne nie tylko za zielony kolor, ale także za smak napoju. Mecha nie zawiera gorzkich składników, nawet przy długim parzeniu. Uważa się ją za jedną z najbardziej aromatycznych zielonych herbat. Badacze uważają, że jest ona dziesięciokrotnie wartościowsza niż inne zielone herbaty (I. Sivanesan i wsp. 2021).

Matcha jest powszechnie uważana za jeden z najzdrowszych herbat. Jej właściwości są głównie zasługą dużej ilości bioaktywnych związków, które stanowią nawet 30% masy suchej produktu. Wśród najobficiej występujących są polifenole, które są naturalnie silnymi antyoksydantami. Ich działanie jest podobne do działania antyoksydacyjnego witaminy E lub C. Jednakże zawartość wszystkich substancji prozdrowotnych w matchi może się różnić, w zależności od zewnętrznych czynników, takich jak czas zbioru, długość leżakowania, temperatura i czas parzenia.

Ze względu na tak znaczną ilość różnorodnych substancji bioaktywnych, Matcha ma wiele korzystnych właściwości dla zdrowia i wydajności, takich jak: - antyoksydacyjne działanie (I. Sivanesan i wsp. 2021), - przeciwzapalne działanie (J. Zhou i wsp. 2020), - przeciwdziałanie stresowi (H. P. Devkota i wsp. 2021), - ochrona nerwów (H. S. Cho i wsp. 2008), - zwiększenie koncentracji i wydajności (J. Kim i wsp. 2019), - poprawa wrażliwości na insulinę (J. Kochman i wsp. 2021), - wzmocnienie układu krążenia (S. J. Kim i wsp. 2014), - wsparcie dla zdrowia wątroby (N. Yamabe i wsp. 2009), - regulacja metabolizmu cukrów (H. Zhang i wsp. 2020), - poprawa pamięci i funkcji poznawczych (K. Sakurai i wsp. 2020), - przeciwdziałanie nowotworom (H. Fujiki i wsp. 2018), - wsparcie w redukcji masy ciała (M. Willems i wsp. 2017).

Dzięki pulchnemu kształtowi można wykorzystać matchę w różnoraki sposób. Jeden z najczęściej preferowanych napojów opartych na matchi to matcha latte, a poniżej znajduje się prosta metoda na jego przyrządzenie w domu. Jednak ważne jest, aby zwrócić uwagę na odpowiednią temperaturę parowania. Zbyt wysoka temperatura wody może prowadzić do rozkładu niektórych składników, takich jak witamina C, dlatego warto przygotowywać herbatę w temperaturze około 80°C.

Składniki: – ziele matcha – łyżka, – roślinne napoje/mleko zwierzęce – 1/2 szklanki, – ksylitol/erytrytol/dowolny środek słodzący – łyżka. Przygotowanie: 1. Wlać 80 ml wody o temperaturze 80°C do filiżanki i dodać ziele matcha. 2. Dokładnie wymieszać z wodą przy użyciu bambusowego szczoteczka lub ręcznego mieszadła mleka (ok. 15 sekund). 3. Podgrzać roślinne napoje/mleko, dodając środek słodzący i pianać je. 4. Wlać napój z pianą do przygotowanego napoju matcha.

Japońska matcha zawiera duże ilości substancji prozdrowotnych, w szczególności o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. I choć większość dotychczasowych badań była przeprowadzona na modelach zwierzęcych, to zdrowotny potencjał herbaty wydaje się naprawdę duży. Regularne spożywanie matchy może przynieść korzyści dla organizmu i zminimalizować ryzyko niektórych chorób, jak miażdżyca czy cukrzyca typu 2. Wiąże się to w większości z dużą zawartością katechin, kofeiny i innych przeciwutleniaczy. Nie można jednak zapominać, że badacze w swoich pracach skupiają się bardziej na konkretnych składnikach tej herbaty niż na samym napoju jako całości. Dodatkowo badania prowadzone są w większości na myszach lub królikach, dlatego przekładanie ich wniosków na ludzi może wiązać się z nadinterpretacją. Wraz z rosnącą popularnością matchy coraz częściej może pojawiać się możliwość fałszowania produktu, by obniżyć koszt produkcji, dlatego warto kupować ją tylko ze sprawdzonych źródeł. Na matchę powinny również uważać osoby, które źle tolerują kofeinę, gdyż jest ona w nią bogata. Ta zielona herbata jest napojem bezpiecznym, jednak nie powinno się spożywać więcej niż 8 szklanek dziennie. Obecny stan wiedzy obejmuje tylko niektóre zdrowotne aspekty matchy, jednak już dziś, patrząc na pojawiające się doniesienia, można stwierdzić, że uwzględnianie jej w codziennej diecie może przynosić korzyści. Dodatkowo matcha uznawana jest za jedną z najbardziej aromatycznych herbat, dlatego jest również po prostu smacznym dodatkiem. Choć zwykle jest spożywana w postaci napoju, proszek można dodawać również do wypieków, owsianek, makaronów czy deserów.