Dietetyka
3 min czytania
Które przekąski należy ograniczyć?
Wojciech Wiśniewski
✓
Ekspert Medyczny Diets Premium • 22.03.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| MAGAZYN WIEDZY KLINICZNEJ Dietetyka | min czytania 3 min |
| Ekspert Medyczny Diets Premium Wojciech Wiśniewski | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 22.03.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Niezależnie od tego, czy pracujemy, czy jesteśmy w domu, czy uczestniczymy w przyjęciu, często poddajemy się pokusie przekąsek, które w małych ilościach nie są dla nas szkodliwe, ale trudno je spożywać z umiarem, ponieważ są one przesłodzone i przyprawione do ekstremów. Najczęściej są one używane przez osoby stosujące dietę, które traktują je jako wyrzeczenie. Nasze mózgi nie lubią ograniczeń i każda restrykcyjna dieta może prowadzić do skrajności, od zdrowego stylu życia do nadmiernej ilości przekąsek, które zawierają cukier, sól i białą mąkę.
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Cukier oraz syrop glukozowo-fruktozowy
Podczas wybierania przekąski, powinniśmy uważać, czy cukier nie figuruje jako pierwszy składnik w jej składzie. Jeśli tak, to podnosi się zawartość energetyczna przekąski, a nawet jeśli włączymy tę dodatkową wartość w nasze codzienne zapotrzebowanie, może to negatywnie wpływać na nasz organizm. Dlaczego? Prowadzi to do zmian w poziomie glukozy i insuliny, co może sprzyjać rozwojowi cukrzycy, otyłości oraz próchnicy. Syrop glukozowo-fruktozowy również jest szkodliwy, jeśli nie bardziej, ponieważ jego spożywanie prowadzi do nagromadzenia tłuszczu wokół wewnętrznych organów i tłuszczenia wątroby, a także powoduje znaczące zwiększenie łaknienia.
Nadmiar soli wzmacnia wrażenie smaku
Kolejnym składnikiem, który stwarza uzależnienie naszego mózgu, jest sól. Mamy pozytywne skojarzenia związane ze smakiem solonym, a jedzenie pozbawione tego składnika wydaje się być niesmaczne dla nas. Większość spośród nas przekracza dzienne zapotrzebowanie na sód, poprzez dodawanie soli do potraw oraz spożywanie produktów przetworzonych. Nadmiar sodu w naszej diecie może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, co stanowi czynnik ryzyka wielu schorzeń układu krążenia. Nawet mała porcja solonej przekąski, takiej jak 100 gramów solonych patyczków, może przekroczyć dzienne potrzeby organizmu.
Co to za tłuszcze i dlaczego są one wykorzystywane?
Tłuszcze trans są najtańszymi tłuszczami, które wykorzystywane są w przemyśle do smażenia. Używa się ich także w wyrobach cukierniczych i piekarniczych. Mają one negatywny wpływ na stężenie lipidów we krwi - zwiększają poziom tzw. złego cholesterolu LDL lub triglicerydów i obniżają poziom ochronnego cholesterolu HDL. Ponadto zwiększają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego aż o 85%.
Glutaminian sodu
Dlaczego przetworzona żywność cechuje się tak niezapomnianym smakiem, że trudno się jej pozbyć? To z powodu zawartości, między innymi, glutaminianu sodu – wzmocniacza smaku, znanego jako smak umami. Wiele badań koncentruje się na określeniu jego wpływu na ludzki organizm. Z pewnością stwierdzono, że pobudza łaknienie. U osób spożywających go nadwaga i otyłość występują ponad trzykrotnie częściej. Prawdopodobnie jego nadmiar w diecie prowadzi do zamierania neuronów w mózgu.
Natrium benzoesan
Natrium benzoesan, dodawany do napojów, serów, konserw mięsnych i rybnych oraz większości dodatków, może działać drażniąco na żołądek, wzmagać tworzenie wrzodów, przyczyniać się do marskości wątroby, choroby Parkinsona oraz ADHD u dzieci. W połączeniu z witaminą C, może być rakotwórczy.
Które przekąski powinny być unikane?
Istnieje wiele substancji, które można znaleźć w przetworzonej żywności, a lista jest bardzo długa. Jednak niektóre z nich są szczególnie szkodliwe i powinno się je unikać. Oto lista przekąsek, które powinny być unikane, aby nie spożywać nadmiaru kalorii i szkodliwych substancji: - Batony czekoladowe - produkty znanych firm mają często cukier jako główny składnik. Batony czekoladowe mogą zawierać tylko śladowe ilości kakao, a polewę czekoladową udaje mleko w proszku z cukrem; - Słone paluszki i chipsy - są przekąskami z największą ilością sodu. Zbyt duża ilość sodu może prowadzić do wysokiego ciśnienia krwi i problemów zdrowotnych; - Orzeszki smażone w chrupiącym cieście - brzmią smacznie, ale są bardzo kaloryczne i szkodliwe dla organizmu. Pod wpływem wysokiej temperatury, kwasy tłuszczowe omega-6, zawarte w orzeszkach ziemnych, ulegają utlenieniu i stają się bardzo reaktywne, uszkadzając DNA w naszych komórkach. Prolongowane narażenie na szkodliwe czynniki może prowadzić do powstawania komórek rakowych; - Ciastka, drożdżówki i wyroby cukiernicze - zawierają z reguły duże ilości cukru, białej mąki i tłuszczów trans, które są szkodliwe dla zdrowia; - Suszone owoce - niektóre zawierają w swoim składzie ponad 50% cukru. Należy wybierać te bez jego dodatku lub w mniejszych ilościach.
Wojciech Wiśniewski
Ekspert Medyczny Diets Premium
Ekspert zespołu medyczno-dietetycznego Diets Premium. Specjalizuje się w dietoterapii, optymalizacji metabolizmu oraz klinicznych planach żywieniowych.
Zobacz profil →
