Dietetyka
3 min czytania
Kontrowersje wokół mleka
Tomasz Jankowski
✓
Ekspert Medyczny Diets Premium • 25.03.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| MAGAZYN WIEDZY KLINICZNEJ Dietetyka | min czytania 3 min |
| Ekspert Medyczny Diets Premium Tomasz Jankowski | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 25.03.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Od zawsze mleko było nieodłączną częścią diety większości ludzi i uznawane za źródło zdrowia. Jednak coraz częściej pojawiają się sprzeczne głosy, które temu zaprzeczają. Konsumenci są narażeni na sprzeczne informacje: z jednej strony, że mleko może ograniczać wzrost komórek nowotworowych raka piersi, a z drugiej strony, że może pobudzać rozwój raka jajnika i prostaty.
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Mleko: co ono tak naprawdę jest?
Zgodnie ze zaleceniami Instytutu Żywności i Żywienia, osoby dorosłe powinny codziennie spożywać 2 szklanki mleka lub jego przetworów, podczas gdy dzieci i młodzież powinni spożywać 3-4 porcje na dobę. Mleko jest bogatym źródłem składników odżywczych, takich jak wapń, potas, magnez, cynk i fosfor. Posiada wysoką wartość odżywczą i zawiera witaminy z grupy B, takie jak witamina B2 oraz B12, a także witaminy A i D. Jednakże, środowisko naukowe jest podzielone co do korzystnego wpływu mleka na organizm człowieka. Niektórzy badacze uważają, że mleko nie wpływa w ten sam sposób na wszystkich ludzi. Badania naukowe dostarczają sprzecznych wyników. Jedne z nich dowodzą, że osoby, które używają mleka jako głównego źródła wapnia, są bardziej podatne na złamania. To wynika z tego, że gwałtowny wzrost poziomu wapnia we krwi po spożyciu mleka powoduje reakcję organizmu, który usuwa nadmiar wapnia razem z moczem. To może prowadzić do osteoporozy i próchnicy. Inne badania, przeprowadzone przez niemieckich i szwajcarskich naukowców, dowodzą, że osoby, które codziennie spożywają 4 szklanki mleka, mają złamania o około 70% rzadziej niż osoby, które nie spożywają mleka. To jest spowodowane obecnością wapnia i fosforu, które są łatwo przyswajane przez organizm.
Zwykle wykazuje ona wrażliwość
Mleko jest jednym z najczęstszych alergenów. Nietolerancja odnosi się do laktozy, czyli cukru mlekowego. Do jego trawienia niezbędny jest enzym laktaza. Objawami nietolerancji są między innymi wzdęcia, nadmierne wydzielanie gazów, ból brzucha, biegunka oraz nudności. Nietolerancja występuje najczęściej u młodzieży i dorosłych, może również zależeć od przynależności etnicznej. Nietolerancja dotyczy również białka mleka, konkretnie kazeiny. Reakcja alergiczna może spowodować szereg niepożądanych objawów związanych z układem pokarmowym, skórą lub układem oddechowym. Aż 20% noworodków posiada przeciwciała IgG skierowane przeciwko białkom mleka krowiego, najczęściej jest to kazeina.
Nowotwory i produkty mleczne
Najnowsze badania przeprowadzone w Norwegii potwierdziły, że w mleku szczególnie cenne są kwas linolowy CLA. Jego obecność wywiera wpływ na hamowanie rozwoju komórek nowotworowych w piersiach, jelicie grubym, płucach i wątrobie. Jednakże, te badania dotyczą tylko zwierząt, a studia na ludziach są bardzo ograniczone. Istnieją również przeciwnicy, którzy przedstawiają badania, które wskazują, że spożywanie ponad 7 szklanek mleka dziennie może mieć wpływ na rozwój raka jajnika i prostaty. Dyskusja na temat spożywania mleka i jego właściwości będzie się na pewno jeszcze długo toczyć. Należy jednak zauważyć, że w przypadku występowania uczulenia, nie należy wykluczać mleka bez wcześniejszego przeprowadzenia przekonujących badań diagnostycznych. Pomimo różnic w jakości mleka w porównaniu do tego sprzed 50 lat, badania potwierdzają, że mleko nadal jest źródłem wielu składników odżywczych i witamin.
Tomasz Jankowski
Ekspert Medyczny Diets Premium
Ekspert zespołu medyczno-dietetycznego Diets Premium. Specjalizuje się w dietoterapii, optymalizacji metabolizmu oraz klinicznych planach żywieniowych.
Zobacz profil →
