MAGAZYN WIEDZY KLINICZNEJ
3 min czytania
Sztuczne słodziki są bezpieczne!
Tomasz Jankowski
✓
Ekspert Medyczny Diets Premium • 23.03.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| MAGAZYN WIEDZY KLINICZNEJ MAGAZYN WIEDZY KLINICZNEJ | min czytania 3 min |
| Ekspert Medyczny Diets Premium Tomasz Jankowski | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 23.03.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Sztuczne słodziki stanowią bardzo przyjemną alternatywę dla cukru, gdyż zawierają znacznie mniej kalorii niż on. Ponadto, są znacznie słodsze niż cukier, więc mała ilość wystarczy, aby napoje i desery uzyskały pożądany smak.
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Sztuczne substancje słodzące
Obecnie sztuczne substancje słodzące są dodawane do przetworzonych produktów spożywczych, takich jak wyroby cukiernicze, napoje niespożywające alkoholu, słodycze, desery, produkty z puszki oraz produkty mleczne. Sztuczne substancje słodzące znajdują również zastosowanie w domach. Niektóre mogą być wykorzystywane nawet przy pieczeniu i gotowaniu. Jednak większość przepisów, w których cukier zostaje zastąpiony przez substancję słodzącą, wymaga modyfikacji, ponieważ sztuczne substancje słodzące różnią się masą i objętością. Do tych substancji należy aspartam, który jest powszechnie krytykowany. Wiele osób wierzy, że spożywanie go może powodować napady, migreny, zawroty głowy, nudności, skurcze mięśni, przyrost masy ciała, depresję, zmęczenie, drażliwość, migotanie serca, trudności w oddychaniu, lęk, schizofrenię, a nawet śmierć. Czy zatem należy go unikać?
Nieoczekiwane odkrycie aspartamu w roku 1965
W roku 1965, aspartam został nieoczekiwanie odkryty. Chemik amerykański James M. Schlatter, szukając lekarstwa na wrzody żołądkowe, przypadkowo syntezował wąską wzmiankę o tej substancji. Po przypadkowym odkryciu słodkiego smaku aspartamu, gdy naukowiec nieświadomie dotknął palca pokrytego pozostałościami tej substancji, zaczęto ją stosować jako zamiennik cukru w wielu produktach. Aspartam został zalegalizowany w 1981 roku, a od tego czasu media zaczęły publikować skrajnie odmienne opinie na temat tej substancji.
Co to jest aspartam?
Aspartam jest estrem metylowym dipeptydu, związkiem organicznym, który składa się z mieszanki dwóch aminokwasów: kwasu L-asparaginowego i L-fenyloalaniny. Ten słodzik ma prawie 200 razy większy słodkość niż cukier przy niewielkiej zawartości kalorii.
Aspartam oraz jego potencjalne zagrożenia
Aspartam został uznany za bezpieczny przez liczne agencje regulujące w ponad 90 krajach świata. Został zatwierdzony przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA), która na podstawie wyników wielu badań naukowych potwierdziła jego bezpieczeństwo. Jedynie w okresie od 1988 do 2001 roku przeprowadzono ponad 500 prac naukowych dotyczących tego sztucznego środka słodzącego. Badania były przeprowadzane na zwierzętach i różnych grupach ludzkich, w tym niemowlętach, dzieciach, kobietach, osobach dorosłych, osobach z otyłością, chorym na cukrzycę oraz matek karmiących piersią. Wysokiej jakości dane te wykluczyły wszelkie związki aspartamu ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia bólów głowy, pogorszenia nastroju, reakcji alergicznych i innych dolegliwości. Informacje rozpowszechniane w mediach o szkodliwości aspartamu zostały uznane za nieprawdziwe. Aspartam jest bezpieczny dla zdrowia, pod warunkiem że nie jest przekraczana dzienna dawka zalecana do spożycia, tj. 40 mg/kg masy ciała. Osoby cierpiące na fenyloketonurię, wrodzoną chorobę objawiającą się zaburzeniami w przemianie substancji białkowej - fenyloalaniny, powinny unikać produktów zawierających aspartam.
Zalety stosowania aspartamu
Jeśli więc chodzi o myślenie o wymianie cukru na substytut słodzący, powinno się to zrobić! Substytuty słodzące nie sprzyjają rozwojowi próchnicy i wspierają utrzymanie zdrowia jamy ustnej. Ponadto, zastosowanie sztucznych substancji słodzących wspiera kontrolę wagi. Szczególnie polecane są one osobom z nadwagą i otyłym, którym trudno zrezygnować ze słodyczy. Trzeci aspekt to fakt, że substytuty słodzące mogą stanowić alternatywę dla cukru dla osób chorujących na cukrzycę, nie podnoszą poziomu cukru we krwi w przeciwieństwie do węglowodanów. Osobom cierpiącym na cukrzycę zaleca się przed wprowadzeniem danego substytutu słodzącego do diety konsultację z lekarzem.
Tomasz Jankowski
Ekspert Medyczny Diets Premium
Ekspert zespołu medyczno-dietetycznego Diets Premium. Specjalizuje się w dietoterapii, optymalizacji metabolizmu oraz klinicznych planach żywieniowych.
Zobacz profil →
