Zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego u golfistów – przyczyny i leczenie

Do najczęściej występujących objawów tego urazu należy zaliczyć ból w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej oraz ból promieniujący w dół ramienia podczas chwytania przedmiotów i zginania nadgarstka dołokciowo. Dodatkowo zaciskanie ręki w pięść oraz pronacja przedramienia z oporem wywołują dolegliwości bólowe. Temu urazowi często towarzyszy osłabienie siły chwytu.

Podstawowym źródłem schorzenia są cykliczne, jednostajne obciążenia mechaniczne, które indukują mikrouszkodzenia w obrębie struktur łącznotkankowych przyczepów mięśni zginaczy do kości. Zespół ten, określany mianem przeciążeniowego zapalenia przyśrodkowego nadkłykcia kości ramiennej, dotyczy przede wszystkim osób uprawiających dyscypliny sportowe wymagające intensywnych ruchów rzutowych. U tych pacjentów obserwuje się chroniczne, wymuszone odkształcenia stawu łokciowego w płaszczyźnie koślawej, połączone z systematycznym nadmiernym rozciąganiem aparatu zginaczy przedramienia. Problem ten stanowi powszechną patologię wśród zawodników tenisa ziemnego, badmintona, squasha oraz innych sportów opartych na dynamicznych ruchach miotających.

Postępowanie terapeutyczne w tym schorzeniu opiera się na natychmiastowym zaprzestaniu lub znacznym zmodyfikowaniu aktywności fizycznej, która generuje nadmierne obciążenie oraz wywołuje dolegliwości bólowe. Konieczna jest również diagnostyka przyczyny stanu zapalnego, co wymaga konsultacji ze specjalistą w dziedzinie ortopedii lub medycyny sportowej. Kluczowym elementem jest również identyfikacja i eliminacja błędów technicznych podczas wykonywania ruchów, które stanowią źródło przeciążenia. W początkowej fazie leczenia zaleca się stosowanie krioterapii, czyli miejscowych okładów z lodu lub chłodzących żeli, które skutecznie redukują obrzęk i ból. Farmakoterapia wspomagająca obejmuje miejscowe stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w formie maści o działaniu przeciwzapalnym – z wyłączeniem preparatów rozgrzewających, które mogłyby nasilić objawy. Po ustąpieniu ostrej fazy zapalenia oraz znaczącym zmniejszeniu dolegliwości bólowych, wprowadza się stopniowo ćwiczenia wzmacniające strukturę mięśniową w obrębie stawu łokciowego, nadgarstka oraz kompleksu rotatorów barku. Szczególną uwagę należy poświęcić wzmacnianiu zginaczy nadgarstka, a także systematycznemu rozciąganiu mięśni przedramienia i okolic nadgarstka, co przyczynia się do zmniejszenia napięcia i redukcji bólu. Program ćwiczeń powinien być progresywny: rozpoczynając od niewielkich obciążeń z ograniczoną liczbą powtórzeń, stopniowo przechodząc do ćwiczeń o umiarkowanej intensywności z większą liczbą serii, wykonywanych regularnie trzykrotnie w ciągu dnia. Niezwykle istotne w początkowym okresie rehabilitacji (przeważnie do około czterech tygodni) są ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości stawu, co zapobiega powstawaniu zrostów i zwłóknieniu tkanek w procesie gojenia. Powrót do pełnej aktywności fizycznej jest możliwy dopiero wówczas, gdy zostanie przywrócony pełny zakres ruchu w stawie łokciowym, dolegliwości bólowe całkowicie ustąpią, a różnica w sile mięśniowej w porównaniu z kończyną przeciwną nie przekroczy 10%. Należy ściśle przestrzegać tych wytycznych, gdyż bagatelizowanie objawów lub przedwczesne wznowienie obciążeń może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego, znanego jako przewlekłe zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego, co znacznie utrudnia dalsze leczenie i rehabilitację.