Odciąganie pokarmu: kompleksowy przewodnik po bezpiecznym użytkowaniu laktatora oraz zasadach przechowywania mleka kobiecego w warunkach domowych i poza nimi

Wydzielanie mleka regulowane jest przez prolaktynę, natomiast jego wypływ z pęcherzyków mlecznych zależy od oksytocyny, która kurczy komórki mioepitelialne. Stres, ból i zimno hamują wyrzut oksytocyny, blokując wypływ pokarmu. Aby ułatwić odciąganie, zaleca się relaksację, ciepły okład na pierś, delikatny masaż oraz bliskość dziecka lub jego fotografii. Główne wskazania do odciągania to stymulacja laktacji w pierwszych dobach (metoda 7-5-3), rozłąka z dzieckiem (powrót do pracy) oraz leczenie zastoju pokarmu.

Ręczne odciąganie metodą Marmet jest nieocenioną umiejętnością, szczególnie w pierwszych dobach połogu przy pozyskiwaniu gęstej siary. Polega na ułożeniu kciuka i palca wskazującego naprzeciwko siebie w odległości około 2,5–3 cm od podstawy brodawki (tworząc literę „C”), delikatnym dociśnięciu palców w głąb klatki piersiowej, a następnie przetoczeniu ich ku przodowi z jednoczesnym uciskiem zatok mlecznych. Należy unikać bolesnego ciągnięcia za brodawkę czy ślizgania palców po skórze.

Na rynku dostępne są laktatory ręczne oraz elektryczne (jedno- i dwufazowe). Laktatory dwufazowe najwierniej naśladują naturalny rytm ssania dziecka: faza I to szybkie, płytkie ruchy stymulujące odruch wypływu, a faza II to głębokie, wolniejsze ssanie właściwe. Absolutnie kluczowy jest dobór właściwego rozmiaru lejka (tunelu na brodawkę) – zbyt mały lejek powoduje bolesne otarcia brodawki, a zbyt duży wciąga otoczkę, hamując przepływ mleka. Siła ssania powinna być ustawiona na maksymalnym komforcie, nigdy na poziomie wywołującym ból.

Mleko kobiece należy przechowywać w sterylnych pojemnikach szklanych lub specjalnych woreczkach wolnych od BPA. Standardowe normy czasowe:

• Temperatura pokojowa (19–22°C): do 4 godzin;
• Lodówka (4°C, w głębi półki, nigdy na drzwiach): do 48–72 godzin;
• Zamrażalnik (-18°C): do 3–6 miesięcy.

Mleko należy rozmrażać powoli w lodówce lub w kąpieli wodnej o temperaturze do 40°C. Bezwzględnie zabrania się podgrzewania mleka kobiecego w kuchence mikrofalowej lub gotowania, gdyż niszczy to cenne immunoglobuliny (IgA), laktoferynę i enzymy oraz grozi poparzeniem dziecka.