"Żelazny rybek szczęścia" - sposób walki z niedokrwistością

Żelazo, jako jeden z niezwykle cennych mikroelementów, odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu. Odnosi się to do prawidłowego działania wielu tkanek i narządów, takich jak mięśnie, skóra, włosy i paznokcie. Niestety, nasze ciała nie są w stanie samodzielnie wytworzyć żelaza, dlatego też niezbędne jest dostarczanie tego składnika poprzez codzienną dietę. Zaburzenia wchłaniania żelaza lub jego zbyt mała ilość w pożywieniu prowadzą do wyczerpania zapasów tego składnika w naszym organizmie. Do częstych objawów niedoboru żelaza należą osłabienie mięśni, senność, bóle głowy, nadmierne zmęczenie, problemy z pamięcią, bladość skóry i warg, kruchość włosów i paznokci, niepełny rozwój psychiczny u dzieci, osłabiona odporność czy ograniczone tempo wzrostu. Wśród poważniejszych konsekwencji zbyt małego spożycia żelaza jest anemia, czyli niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jak wspomniano wcześniej, anemia dotyka około 2 miliardów ludzi na całym świecie. Anemia jest problemem, który występuje zarówno w krajach rozwijających się, jak i zaawansowanych cywilizacyjnie. Jednak największy odsetek chorych stwierdza się w krajach słabo rozwiniętych, gdzie wynosi on 30-70% i jest związany głównie z niedoborami pokarmowymi. Wśród najbardziej narażonych na niedobór żelaza są kobiety, zwłaszcza w okresie obfitych cykli menstruacyjnych i ciąży, dzieci i młodzież w okresie wzrostu, osoby z częstymi krwawieniami, przewlekłymi stanami zapalnymi czy nowotworami, osoby z upośledzonym wchłanianiem żelaza, sportowcy, weganie, wegetarianie, osoby stosujące niedostatecznie zbilansowane diety i odżywiające się monotonnie.

Wiele krajów rozwijających się boryka się z problemem niedokrwistości z niedoboru żelaza, co prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Kanadyjscy uczeni zainteresowali się tą sytuacją i rozpoczęli poszukiwania przystępnej finansowo i skutecznej metody walki z tą dolegliwością. W rejonach, takich jak Kambodża, dotkniętych ubóstwem, nabycie suplementów diety zawierających żelazo jest nie do pogodzenia z ograniczonymi środkami, nie wspominając o ograniczonej dostępności tego rodzaju leków. Rozwinięto więc alternatywną metodę – kawałek żelaza w kształcie małego rybki, zwanego "szczęśliwym żelaznym rybkiem". Twórca tego wynalazku, dr Christopher Charles, nadał żelazu kształt ryby, gdyż mieszkańcy Kambodży wierzą, że przynosi szczęście. Badania kliniczne przeprowadzone przez naukowców i niezależne firmy wykazały, że stosowanie żelaznej rybki przynajmniej trzy razy w tygodniu przez okres od trzech do dwunastu miesięcy pozwoliło zmniejszyć liczbę klinicznych przypadków niedokrwistości w Kambodży nawet o połowę. Uczeni gwarantują, że poprawna aplikacja żelaznej rybki nie wywołuje negatywnych skutków ubocznych. Poza tym pozwala pokryć 75% dziennego zapotrzebowania na żelazo osoby dorosłej, a w przypadku dzieci nawet więcej.

Żelazna ryba stanowi bezpieczne i bardzo proste rozwiązanie, umożliwiające wzbogacenie posiłku o żelazo. W pierwszym kroku rybę należy starannie umyć za pomocą mydła i wody, aby jej stosowanie nie miało wpływu na smak potrawy, a pojedyncza ryba może służyć przez okres aż pięciu lat. Tę czynność należy wykonywać przed każdym wykorzystaniem ryby. Następnie do wody lub zupy należy dodać 2–3 krople kwaśnego płynu (np. sok z cytryny), doprowadzić do wrzenia, wrzucić rybę żelazną do garnka i gotować przez 10 minut, po czym należy ją usunąć. Dzięki tej skromnej procedurze uwolnione zostaje około 6–8 mg dobrze przyswajalnego żelaza do wody. Woda przygotowana w ten sposób może następnie być wykorzystana na różne sposoby. Obecnie żelazne ryby stały się nieodłączną częścią życia wielu rodzin zamieszkujących Kambodżę. Biorąc pod uwagę dietę mieszkańców krajów rozwijających się, która opiera się głównie na ryżu i małych ilościach ryb, można stwierdzić, że wynalezienie żelaznych ryb rozwiązuje problem anemii wynikającej z niedożywienia w znacznym stopniu.