Zaburzenia odżywiania w ujęciu psychoanalitycznym
42
wyświetleń
Freud był pionierem w zwracaniu uwagi na problemy anoreksji z perspektywy psychoanalitycznej. Oto jak opisywał pacjentów cierpiących na anoreksję: jako osoby nie potrafiące uporać się ze swoim własnym napięciem seksualnym. Co więcej, późniejsi analitycy interpretowali to zaburzenie jako opóźnianie i zaprzeczanie własnej kobiecości, a jeden z symptomów, czyli brak krwawienia miesięcznego, pozwalał pacjentom przedłużyć swoje dzieciństwo.
Psychoanalityczne ujęcie anoreksji w kontekście historycznym
Według Freuda, odmowa przyjmowania pokarmu była symptomem histerii, wynikającą z doświadczenia molestowania seksualnego. W późniejszych badaniach, twórca psychoanalizy porzucił tę teorię na rzecz fantazji o nadużyciach seksualnych. Kulturowe tabu związane z molestowaniem utrudnia interpretację tego zjawiska w kontekście zaburzeń odżywiania. H. Bruch, jedna z najbardziej znanych autorytek w dziedzinie psychoanalizy zaburzeń odżywiania, dowodzi, że ich przyczyny są wielorakie. Choroba wpływa nie tylko na pacjenta, ale również na jego rodzinę i najbliższe otoczenie. Obecnie przyjmuje się, że zaburzenia odżywiania są ściśle związane z dysfunkcją pojęcia i obrazu Ja. Szczególnie istotne są relacje matka–córka w pierwszych latach życia pacjentki. W tych relacjach dominuje niedostrzeganie potrzeb dziecka przez matkę oraz nieadekwatność jej reakcji. Potrzeby dziecka są interpretowane przez oczekiwania i potrzeby matki, co prowadzi do trudności w rozpoznawaniu i właściwym interpretowaniu własnych uczuć. W rezultacie granica między matką a dzieckiem staje się rozmyta. W konsekwencji, poczucie granic i obraz ciała stają się zaburzone i zniekształcone. Problem ten staje się widoczny w okresie dojrzewania i dalszego rozwoju Ja cielesnego dziecka. Osoby z anoreksją odczuwają silną potrzebę dążenia do perfekcji. Takie zachowania są formą obrony kruchego Ja oraz reakcją na bardzo niską samoocenę. Sztywność zachowań, szczególnie związanych z jedzeniem, może być interpretowana jako próbę walki z poczuciem bezradności. Objawy anoreksji stają się próbą utrzymania kontroli nad życiem lub próbą odzyskania znaczenia. Odmowa jedzenia jest najbardziej dostępną formą sprzeciwu wobec oczekiwań rodziców, na jaką dziecko może sobie pozwolić.