Proces regeneracji oraz kompleksowe wsparcie dla zdrowia stawów w różnych fazach życia i aktywności
57
wyświetleń
Dolegliwości bólowe w obrębie struktur stawowych stanowią powszechny problem, który może ujawniać się zarówno podczas intensywnego wysiłku fizycznego, jak i w trakcie okresów bezruchu czy relaksu. Przyczyny tego zjawiska są zróżnicowane – od przewlekłych stanów zapalnych i zmian degeneracyjnych, poprzez mechaniczne przeciążenia, aż po deficyty kluczowych mikro- i makroelementów w codziennej diecie. Co istotne, systematyczna profilaktyka, obejmująca zarówno modyfikację stylu życia, jak i świadome zarządzanie obciążeniami, może w znacznym stopniu ograniczyć nasilenie objawów, a nawet zapobiec ich nawrotom, szczególnie w momentach zaostrzenia schorzeń układu ruchu.
Bóle stawowe – przyczyny
Jako bóle stawowe zdiagnozować można odczuwanie dolegliwości bólowych zarówno w spoczynku, jak i podczas aktywności fizycznej.. Związane są zazwyczaj z długotrwałym przeciążaniem narządu ruchu, specyfiką pracy, sportu lub aktywności na co dzień, a także jej braku.. Przyczyn bólu można doszukiwać się w bardzo różnorodnych źródłach, jednak zazwyczaj warto wziąć pod lupę dietę oraz zawartość specyficznych składników i związków aktywnych, mających wpływ na kondycję tkanki łącznej.. Dodatkowym czynnikiem zapalnym może być nadmierny wysiłek, obciążenia i chroniczne przeciążenia, których doświadczamy trenując siłowo lub wytrzymałościowych (bieganie, trening siłowy).. Wśród głównych przyczyn bóli stawowych można wyróżnić:
nadmierne obciążenie aparatu ruchu – bieganie, treningi, praca fizyczna.. Wynikiem nadmiernego przeciążania może być chondromalacja, której towarzyszy rozmiękanie, zmiana struktury i rozwarstwienie tkanki skutkujące jej osłabieniem i zmianą mechaniki; błędy żywieniowe – nadmiar tłuszczów trans i przetworzonej żywności zawierającej ogromną ilość prozapalnych (sprzyjających stanom zapalnym) składników oraz wolnych rodników uniemożliwiających prawidłową regenerację i odbudowę; niedoborowa dieta – niedostarczająca składników niezbędnych do regeneracji i odbudowy stawów, jak witamina C, kolagen czy siarka.. Również niedobór białka oraz tłuszczów (w tym również wielonienasyconych omega -3) będących podstawowym budulcem błon komórkowych sprzyja osłabieniu stawów i ich podatności na uszkodzenia; uszkodzenia mechaniczne – specyficzne uszkodzenia mechaniczne powstałe z zewnątrz – skręcenia, zwichnięcia itp.. ; stany zapalne – przewlekłe stany zapalne spowodowane złą dietą (nadmiar substancji prozapalnych) lub chronicznym przeciążaniem stawów; choroby przewlekłe – takie jak RZS (reumatoidalne zapalenie stawów), dna moczanowa, borelioza, nowotwór oraz wiele wiele innych.. Niektórych źródeł bóli stawowych należy doszukiwać się na bazie holistycznego spojrzenia na całość aktywności w połączeniu z dietą i trybem życia, a także poszukując ukrytych chorób i obciążeń genetycznych.. Jeżeli dolegliwości nie ustępują po złagodzeniu wysiłku i odciążeniu stawów należy szukać przyczyn głębiej wykonując odpowiednie badania laboratoryjne.. Warto sprawdzić takie parametry jak: morfologia z rozmazem, kwas moczowy, mocznik, CRP czy ASO.
Bóle stawowe a aktywność
Intensywny wysiłek, przeciążenia oraz nieodpowiednie obuwie sportowe, może spowodować że delikatna powierzchnia oraz struktura stawów zostanie uszkodzona.. Może dochodzić do chondromalacji, wskutek której staw traci swoją giętkość i jego powierzchnia rozwarstwia się i słabnie.. Zaprzestanie nieodpowiedniej aktywności i odciążenie stawu w odpowiednim momencie powinno przynieść poprawę, jednak brnięcie w wysiłek pomimo bólu może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń i rozwoju przewlekłych procesów zapalnych.. Chroniczny stan zapalny jest przyczyną zwyrodnień i ewolucji zmiany kształtu powierzchni stawowej, co uniemożliwia normalne funkcjonowanie.. Szczególnie obciążającymi aktywnościami dla stawów są treningi z nadmiernie dużym ciężarem, bieganie w nieodpowiednim obuwiu lub warunkach (zaziębienie), lecz także skoki, jazda krosowa oraz rowerowa.. Wszystko zależy oczywiście od higieny aktywności, jakości sprzętu używanego podczas wysiłków oraz połączenia tych elementów z dietą.. Lekki, częsty i regularny wysiłek sprzyja natomiast odbudowie i regeneracji, a także wzmocnieniu powierzchni stawowych poprzez mikrouszkodzenia stymulujące do nadbudowy i syntezy składników regenerujących stawy.
Bóle stawowe a dieta
Bóle stawów bardzo często są zmorą sportowców, osób w podeszłym wieku, lecz także młodych.. Ostatnio problemy dokuczają coraz częściej młodym osobom, co związane jest z coraz gorszą jakością diety prowadzonej przez młodzież i osoby w wieku reprodukcyjnym.. Królują obecnie fast foody, pszenica, nabiał, słodziki, przekąski, konserwanty i barwniki, które osobno, ale również łącznie są stymulatorem procesów zapalnych i katabolizmu w organizmie.. Dodatkowym czynnikiem rozpadu jest przewlekły stres, który w obecności nieprawidłowej diety doprowadza do degradacji wszystkich procesów w organizmie.. Ważnym elementem w diecie sprzyjającej zapobieganiu problemom stawowym jest odpowiednia podaż białka oraz tłuszczów, budujących błony i struktury stawowe.. Chcąc wprowadzić do diety elementy redukujące ból i sprzyjające odbudowie stawów należy skupić się na tych substancjach, które wchodzą w skład lub biorą udział w procesach regeneracji.. Należą do nich m.. In:
witamina C – jest niezbędna w procesie wytwarzania kolagenu, który buduje stawy i jest jedną z substancji, które trudno jest dostarczyć z zewnątrz.. Ilości, które warto przyjmować zależą od aktualnego stanu zdrowia, procesów zapalnych i czynników osobniczych, jednak ilość od 1–5 g działa w większości przypadków pozytywnie.. W pożywieniu należy szukać jej głównie w owocach – aronii oraz dzikiej róży, ale także cytrusach (kiwi, grejpfruty, truskawki) oraz warzywach (papryka, kapusta szczególnie kiszona, jarmuż).. Dostepne są również preparaty kwasu L-askorbinowego, które w obecności dzikiej róży lub aceroli są niezwykle skuteczne i dobrze przyswajalne;
kolagen – dostarczany wraz z pożywieniem jest podstawowym budulcem tkanki stawowej, najcenniejszym jego źródłem są wywary i zupy na bazie kurzych łapek oraz galaretki na bazie naturalnej żelatyny; msm – organiczna forma siarki, która jest jednym z budulców tkanki chrzęstnej.. Źródłem w pożywieniu są przede wszystkim produkty mięsne, jaja, sery, ryby, lecz także strączki i kapustne warzywa; glukozamina – jest substratem substancji, budujących chrząstkę stawową.. Zalecana dawka dzienna to ok. 1500 mg. Najbogatsze w nią produkty to m.. In: owoce morza, lecz również wszelkie produkty białkowe pełnowartościowe; kwas hialuronowy – jest składnikiem płynu stawowego zapewiającego odpowiednie odżywienie i funkcjonowanie stawu; imbir, kurkumina – substancje mające silnie detoksykujące, antyutleniające i przeciwzapalne działanie.. Sprzyjają hamowaniu procesów zapalnych i przyspieszaniu odbudowy; kwasy Omega-3 – cenione za swoje właściwości przeciwzapalne, dzienna dawka powinna oscylować wokół 1–3 g; przeciwutleniacze – cynk, selen witamina A oraz E, których bogatymi źródłami są orzechy (namaczać przed spożyciem), pestki, mięso, jaja oraz ryby.. Potężnym źródłem witaminy A jest wątróbka; bromelaina – jest substancją występującą naturalnie w świeżych ananasach, mająca silne działanie przeciwzapalne i regenerujące.. Można dostać ją w postaci suplementu lub spożywać świeże ananasy; inne substancje lub składniki wspomagające – gotu kola, ekstrakt z kory białej wierzby, kwercetyna, L – prolina;
Podsumowując, dieta sprzyjająca regenerację i zapobiegająca bólom stawów powinna opierać się na dużej ilości przeciwutleniaczy, odpowiednim profilu aminokwasów (pełnowartościowe białka), dużej zawartości omega-3 oraz witaminy C, siarki i innych mikroelementów.. Ich bogatymi źródłami są warzywa, owoce oraz mięso i jaja.. W razie bardzo niedoborowej diety można wspomóc się suplementacją, która może przyspieszyć procesy odbudowy, jednak nie zastąpi odpowiedniego profilu składników odżywczych.