Seleń – niezbędny składnik diety dla mężczyzn
Mateusz Pawlak
2026-03-25
3 min. czytania
52
wyświetleń
Seleń jest pierwiastkiem mineralnym, który jest kluczowym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza u mężczyzn. Jego znaczenie w diecie jest bardzo duże, ponieważ odgrywa on krytyczne role w ciele. Chociaż badania nad seleńciem są ciągle prowadzone, naukowcy są zgodni co do jednego – niedobór seleńu może prowadzić do osłabienia mięśni, zwiększenia ryzyka nowotworów, chorób serca oraz problemów z płodnością. Dlatego istotne jest, aby seleń był dostarczany w małych, bezpiecznych ilościach, gdyż jego nadmiar może prowadzić do toksyczności i objawów niepożądanych.
Selen – cechy szczególne
Selen zostało odkryte w 1817 roku przez szwedzkiego uczonego Jönsa Jacoba Berzeliusa, jednak jego pozytywny wpływ na zdrowie został udowodniony dopiero wiele lat później. Dopiero w 1950 roku naukowcy ze Stanów Zjednoczonych i Niemiec potwierdzili jego antyoksydacyjne działanie. Główne źródło selenu stanowią przede wszystkim owoce morza, takie jak krewetki, kraby i łosoś. Wśród roślin, zawartość selenu jest zmienna i zależy od jego ilości w glebie. Orzechy brazylijskie i brązowy ryż są również bogate w ten cenny składnik mineralny. Amerykański Urząd ds. Żywności i Żywienia (FNB) ustalił, że dzienna dawka selenu, przyjmowana w pożywieniu lub w postaci suplementów, nie powinna przekraczać 400 µg u osób dorosłych.
Nowotwory złośliwe
Badanie naukowe dowiodło, że mężczyźni z optymalnym poziomem selenu we krwi mieli znacznie mniejsze ryzyko zachorowania na raka prostaty niż osoby, u których wykryto niższy poziom tego pierwiastka. W jednym z bardziej szczegółowych badań naukowcy zaobserwowali spadek o 65% w ilości przypadków zaawansowanego raka prostaty u osób z wyższym poziomem selenu we krwi. Ponadto, wykazano, że ten pierwiastek zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia raka płuc, jelita grubego i skóry. Naukowcy przypuszczają, że selen zwiększa naturalną odporność organizmu na komórki nowotworowe oraz hamuje powstawanie naczyń krwionośnych, które mogą przyczynić się do rozwoju przerzutów.
Płodność
Niedobór selenu jest związany z nieprawidłowościami w spermie oraz zwiększonym ryzykiem wczesnej straty ciąży. Badania wykazały, że odpowiedni poziom tego pierwiastka poprawia jakość plemników. Osoby o niższych poziomach tego pierwiastka we krwi mają mniej plemników. Ponadto, badania wykazały, że selen może zmniejszać ryzyko mutacji niektórych chromosomów, które są główną przyczyną wad wrodzonych i poronień.
Hamowanie szkód spowodowanych przez wolne rodniki
Selen wspomaga unikanie szkód DNA komórek, które są wynikiem rozprzestrzeniania się wolnych rodników. Zapewnienie odpowiedniej ilości selenu w diecie może pomóc w zapobieganiu przedwczesnemu starzeniu się.
Zapobieganie chorobom serca
Wielu badaniach naukowych zaobserwowano powiązanie poważnych problemów sercowych u dużych zwierząt (bydło itp.) z niedoborami selenu. Obserwowano bardzo niskie stężenie koenzymu Q10 (kluczowego składnika umożliwiającego prawidłowe funkcjonowanie serca) u zwierząt z zaobserwowanymi wadami serca. Odpowiedni poziom tego koenzymu jest uzależniony od selenu i witaminy E. Niedobór tego składnika zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serca w wyniku stresu oksydacyjnego spowodowanego wolnymi rodnikami. Inne badania wykazały, że utleniony LDL (jeden z frakcji cholesterolu, którego zbyt wysoki poziom jest uznanym czynnikiem ryzyka miażdżycy wieńcowej) odgrywa kluczową rolę w rozwoju chorób serca. Odpowiedni poziom selenu zapobiega szkodliwym skutkom LDL oraz zwiększa poziom HDL (pożądanej frakcji cholesterolu).
Zapalenie stawów
W przypadku osób chorujących na zapalenie stawów stwierdzono obniżenie poziomu selenu w osoczu krwi. Zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą, która powoduje ból, sztywność, obrzęk, deformację oraz utratę ruchomości stawów.
Stan zdrowia psychicznego
Niski poziom selenu jest również związany z pogorszeniem funkcji poznawczych u osób starszych, a także z występowaniem dezorientacji, depresji, zmęczenia i ataków lęku. Najnowsze badania wskazują, że odpowiedni poziom tego mikroelementu w organizmie może korzystnie wpływać na nastroje, zachowania i funkcje poznawcze, co jest wynikiem jego roli w regulacji pracy tarczycy. Dlatego warto zwrócić uwagę na zróżnicowaną dietę i skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.