Rzepak ogrodowy - właściwości i zastosowanie w kuchni

Rabarbar, również znany jako rzewień, jest uprawianą rośliną w Europie oraz Ameryce Północnej. Szacuje się, że istnieje około kilkudziesięciu różnych odmian rabarbaru, jednak tylko kilka z nich jest jadalnych. W Polsce najbardziej popularnym gatunkiem jest rabarbar ogrodowy. Warzywo to należy do rodziny rdestowatych, podobnie jak szczaw i gryka. Osiąga zazwyczaj wysokość około 1,5 metra. Charakteryzuje się długimi liśćmi oraz grubymi ogonkami liściowymi, które są koloru czerwonego – to one stanowią jadalną część. Rabarbar ogrodowy wykorzystuje się do przygotowywania rozmaitych potraw, natomiast w medycynie stosuje się rabarbar lekarski (M. Mitek, E. Łysoniewska 2012). Warzywo to jest produktem sezonowym, dostępnym od kwietnia do czerwca. Zawartość energii oraz wybranych składników odżywczych w 100 g rabarbaru (H. Kunachowicz i wsp. 2016): – energia: 15 kcal, – węglowodany: 4,6 g, – błonnik pokarmowy: 3,2 g, – białko: 0,5 g, – tłuszcze: 0,1 g, – witamina A: 10 µg, – witamina C: 9,0 mg, – witamina E: 0,18 mg, – potas: 136 mg, – fosfor: 24 mg, – żelazo: 0,6 mg.

Rabarbar posiada liczne zalety zdrowotne, które wykorzystywane są od dawna. Jest źródłem polifenoli, w tym antrachinonów, które wykazują m.in. działanie przeczyszczające. Dlatego jego spożywanie może być korzystne dla osób zmagających się z problemami regularnego wypróżniania. Ponadto, te związki wykazują również działanie przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe (L. Sobotta i wsp. 2010). Inny ważny składnik to resweratrol, który pozytywnie wpływa na pracę układu sercowo-naczyniowego i obniża poziom cholesterolu LDL. Dodatkowo, resweratrol posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwstarzeniowe oraz przeciwutleniające. Hamuje on również tworzenie się naczyń w komórkach, co może mieć szczególnie duże znaczenie w zapobieganiu rozwoju nowotworów (A. Ratz-Łyko 2016). Rabarbar jest także źródłem witamin antyoksydacyjnych: A, C i E, które neutralizują działanie wolnych rodników, wykazując m.in. działanie przeciwstarzeniowe. Ponadto, antyoksydanty wspomagają pracę układów: odpornościowego i nerwowego. Jednakże, należy zwrócić uwagę, że w rabarbarze występują duże ilości kwasu szczawiowego. Ta informacja jest szczególnie ważna dla osób zmagających się z reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz chorobami nerek. Powinni oni zatem ograniczać spożycie rabarbaru.

Ze względu na korzystne właściwości zdrowotne, rabarbar jest wykorzystywany w wielu potrawach, głównie w kompotach i dżemach. Unikalny kwaśny smak tego warzywa sprawia, że doskonale nadaje się jako dodatek do ciast i innych słodkich przekąsek. Wykorzystywany jest również do zagęszczania galaretek lub kiszonych owoców. Rabarbar można także spożywać na surowo, na przykład z dodatkiem erytrytolu.

Czas przygotowania: 25 minut Składniki (na 2 porcje po 250 g): Łodygi rzodkiewnika - 3 sztuki (330 g), Woda - 2 szklanki (480 ml), Mąka ziemniaczana - 1½ łyżki (18 g), Erytrytol - 3 łyżki (30 g). Sposób przygotowania1. Łodygi rzodkiewnika oczyścić i pokroić w małe kawałki. 2. Do garnka wlać 1½ szklanki wody, dodać pokrojony rzodkiewnik oraz erytrytol, gotować przez około 10 minut. 3. W pozostałej ilości zimnej wody dokładnie wymieszać mąkę ziemniaczaną. 4. Przygotowaną mieszankę powoli wlewać do pozostawionego na ogniu garnka, stale mieszając. Następnie gotować 2-3 minuty. 5. Gdy kompot zgęstnieje, przelać go do szklanek. Wartość odżywcza (1 porcja): Energia: 67 kcal, Białko: 2,1 g, Tłuszcze: 0,4 g, Węglowodany: 15,0 g.

Czas przygotowania: 25 minut + czas schłodzenia Składniki (na 1 litr): – korzenie buraków – 6 sztuk (660 g), – truskawki – 3 szklanki (450 g), – woda – 4 szklanki (960 ml), – erytrytol – 5 łyżek (50 g), – liście męty – 5 listków (5 g). Sposób przygotowania1. Wodę wlać do garnka, dodać erytrytol. Zagotować. 2. W tym czasie buraki oczyścić i pokroić w niewielką kostkę. Truskawki umyć, pozbawić szypułek, przekroić na pół. 3. Buraki oraz truskawki dodać do wrzącej wody, gotować 10–15 minut. 4. Odstawić do wystygnięcia. Opcjonalnie: kompot przelać przez sito, by był klarowniejszy. 5. Podać z listkami męty. Wartość odżywcza (1 litr): – energia: 282 kcal, – białko: 9,0 g, – tłuszcze: 2,7 g, – węglowodany: 64,5 g.

Przygotowanie zajmuje 35 minut. Składniki (na 1 porcję): Łodyga rabarbaru 110 g, Truskawki 70 g, Płatki owsiane 30 g, Olej kokosowy 10 g, Oliwa z oliwek 2,5 g, Wiórki kokosowe 3 g, Erytrytol 20 g. Instrukcje przygotowania: 1. Nagrzej piekarnik do 180°C. 2. Oczyść rabarbar i pokrój go na małe kawałki. 3. Umyj i pozbądź truskawek szypułek, a następnie pokrój je na mniejsze kawałki. 4. Użyj oliwy do wysmarowania formy do pieczenia i przekładaj do niej rabarbar i truskawki. 5. Przed użyciem nieco zmiel płatki owsiane, a następnie połącz je z roztopionym olejem kokosowym, wiórkami kokosowymi i erytrytrolem w małej misce. 6. Posyp posiekane rabarbar i truskawki przygotowaną posypką. 7. Włóż formę do piekarnika i upiecz przez 20 minut. Wartość odżywcza (1 porcja): Energia: 286 kcal, Białko: 5,2 g, Tłuszcze: 17,0 g, Węglowodany: 31,9 g.