Prawidłowe odżywianie biegacza – druga część

Poniżej znajduje się katalog składników nieodzownych dla organizmu, wraz z krótkim opisem ich funkcji i źródeł w pożywieniu.

Ten element jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jest on składnikiem licznych enzymów oraz uczestniczy w procesach metabolicznych węglowodanów, białek i tłuszczów. Niedostateczna ilość tego pierwiastka może spowodować zaburzenia wzrostu, opóźnienie procesu dojrzewania płciowego lub wzmocnienie infekcji. Z drugiej strony, nadmiar tego pierwiastka może prowadzić do obniżenia poziomu miedzi w organizmie. Najczęściej występuje on w mięsie, żółtym serze, nasionach strączkowych, kaszy gryczanej, orzechach oraz produktach pełnoziarnistych.

W przeciwieństwie do pierwiastków, takich jak ołów czy kadm, które wykazują szkodliwe skutki, mangan jest pierwiastkiem o fizjologicznym występowaniu w organizmie i jest niezbędny dla jego prawidłowego funkcjonowania. Niedobór tego pierwiastka jest rzadko obserwowany i głównie przejawia się jako zaburzenia systemu kostno-stawowego, osteoporozę oraz pogorszenie stanu skóry i włosów. Wśród licznych funkcji, na które możemy wskazać, jest jego wpływ na samopoczucie. Mangan występuje w produktach pełnoziarnistych, kakao, orzechach, awokado, suszonych owocach i brązowym ryżu.

Wywiera działanie uspakajające, szeroko stosowane w dziedzinie psychiatrii, zwłaszcza przy leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej, obecne jest w wodach morskich i oceanicznych, skałach, złożach torfu, glinach oraz węglu.

Występuje w powietrzu morskim i jest efektywnie wchłaniany przez błony śluzowe układu oddechowego. Jest niezbędnym składnikiem dla właściwego funkcjonowania tarczycy, a jego najlepszymi źródłami, poza powietrzem morskim, są sól jodowa i ryby morskie.

Jest to element budujący układ kostny, aktywnie biorący udział w procesie mineralizacji kości i zębów. Głównymi źródłami fluoru są woda pitna, pasty do zębów zawierające fluor, ryby oraz herbata z liści czarnego herbatnika.

Węgiel, podstawa 16-kilogramowa naszego ciała, jest składnikiem wszystkich związków organicznych - aminokwasów, białek, cukrów, kwasów tłuszczowych i innych. Tworzy on rozmaite łańcuchy, ponieważ jego atomy mają wyjątkową zdolność do tworzenia wiązań, przewyższając innym pierwiastkom. Wodór, który jest głównym budulcem większości związków organicznych, występuje jako wodór związany. Ten wolny wodór jest obecny w gwiazdach i może służyć do lotów, np. balonem. Stanowi około 10% całkowitej masy człowieka, czyli około 7 kilogramów. Azot, składnik dwukilogramowy białek, kwasów nukleinowych, witamin oraz hormonów, który tworzy 78% powietrza, które oddychamy, jest stosowany w krioterapii po zamrożeniu do –196°C.

Nie opisaliśmy jeszcze kilku innych pierwiastków, ale nie możemy się skupić na wszystkich w pełni. Warto wspomnieć o konieczności dostarczania obecnego w naszych organizmach tlenu. Jak się okazuje, sportowcy zaczynają coraz częściej go doceniać. Nie tylko wybierają się na obozy w górach, nad morze lub w tereny wolne od zanieczyszczeń, ale także przyjmują tlen w postaci wody lub korzystają z coraz popularniejszych barów tlenowych. W USA ogromnym zainteresowaniem cieszą się suplementy zawierające tzw. stabilizowany tlen dostępny w formie płynnej. Zawiera on 12000 cząsteczek tlenu, czyli ponad 1000 razy więcej od ilości tlenu zawartego w wodzie z kranu. Całkiem dużą popularnością na Zachodzie cieszą się natomiast bary tlenowe, gdzie za cenę 50–80 złotych można pooddychać najlepszym jakościowo powietrzem zaopatrzonym w dodatkowy tlen. Takie bary różnią się od zwykłych barów z drinkami, podaje się w nich za pomocą plastikowych rurek (tzw. kaniul) tlen medyczny, oczywiście w dopuszczalnych normach. Takie bary funkcjonują w USA i Japonii, mieszczą się w siłowniach, SPA czy nawet restauracjach i dyskotekowych klubach.