Najważniejsze antyoksydanty to właśnie polifenole!

Polifenole są naturalnie występującymi związkami organiczno-chemicznymi, które stanowią część grupy fenoli. Ta grupa może obejmować różnorodne substancje, takie jak pochodne kwasów dihydroksybenzoesowego i dihydroksycynamonowego, flawony, flawonoidy, izoflawonoidy, katechiny, kumaryny, kwercytyna, antocyjany, lignany, ligniny oraz produkty uboczne stilbenu. Głównym przypisaniem polifenoli w organizmie jest zwalczanie wolnych rodników. Wolne rodniki to cząsteczki, które reagują z innymi substancjami w ludzkim ustroju i wywołują ich utlenianie. Faktory nasilające powstawanie wolnych rodników w organizmie to m.in. palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu lub lekarstw, długotrwała ekspozycja na słońce, stres, brak snu, częste spożywanie potraw smażonych i wędzonych, częste infekcje wirusowe i bakteryjne, a także przebywanie w zanieczyszczonych obszarach. Wolne rodniki są przyczyną wielu chorób, takich jak cukrzyca, niewydolność nerek, przewlekłe zapalenie trzustki, choroba zwyrodnieniowa stawów, defekty mózgu (demencja starcza, choroba Alzheimera i choroba Parkinsona, udar mózgu), choroby skóry (egzemy, łuszczyca, przedwczesne starzenie), problemy związane z narządem wzroku (zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej), schorzenia układu pokarmowego (nieżyt żołądka, wrzody żołądka i dwunastnicy), nowotwory jajnika, jądra, jelita grubego, macicy, nerek, pęcherza, piersi, płuca, skóry, trzustki, patologie układu krążenia (choroba wieńcowa, miażdżyca, nadciśnienie, zaburzenia rytmu i zawał serca).

Polifenole blokują działanie enzymów utleniających, takich jak lipooksygenaza oraz cyklooksygenaza, a także zapobiegają powstawaniu jonów metali. Dzięki temu mają one właściwości przeciwnowotworowe. Usuwają one wolne rodniki z otoczenia materiału genetycznego, co zapobiega jego mutacjom. Dodatkowo, kwercetyna hamuje podziały komórek nowotworowych i niszczy je. Polifenole wykazują także działanie przeciwmiażdżycowe, poprzez ograniczanie aktywności lipooksygenazy, co ogranicza rozwój stanów zapalnych w organizmie. Ponadto, poprzez ograniczanie działania cyklooksygenazy, wykazują one charakter antyagregacyjny, co zapobiega tworzeniu się blaszek miażdżycowych i zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych. Katechiny obniżają stężenie cholesterolu frakcji LDL, podczas gdy antocyjany zwiększają stężenie cholesterolu frakcji HDL. Hyperozyd, z kolei, powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Polifenole mają również pozytywny wpływ na układ odpornościowy, chroniąc wątrobę przed infekcjami wirusem WZW A i B, a także zapobiegając rozwojowi Helicobacter pylori. Polifenole wykazują także korzystny wpływ na stan skóry, poprawiając jej nawilżenie, wykazując działanie przeciwzmarszczkowe, pobudzając podziały komórek skóry, stymulując produkcję kolagenu i elastyny oraz działając rozjaśniająco na przebarwienia. Polifenole wykazują również działanie antyalergiczne, przeciwdziałając chorobom neurologicznym i ograniczając ryzyko i rozwój chorób wzroku.

Polifenole występują w największych ilościach w roślinach. W przypadku owoców, które można uznać za ich źródło, są to borówki amerykańskie, czarne porzeczki, brzoskwinie, wiśnie, dzika róża, granaty, grejpfruty, jabłka, jagody (takie jak borówki, jeżyny, maliny, porzeczki), pomarańcze, truskawki, winogrona i czereśnie. Do najbardziej antyoksydacyjnych warzyw zalicza się brokuły, buraki, cebulę, czerwoną paprykę, czosnek, fasolę zieloną, kapary, kapustę, pietruszkę (łodygę i korzeń), seler (łodygę i korzeń) oraz szpinak. Duże stężenie polifenoli znajduje się także w czerwonym winie, herbacie, nasionach kakaowca, oliwie z oliwek, orzechach, piwie, sokach owocowych i warzywnych oraz yerba mate.

Skuteczność działania polifenoli została potwierdzona przez badania naukowców z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Pracownicy naukowi przedstawili w 2013 roku wyniki licznych badań, które udowodniły zdrowotne korzyści tych związków. Badania in vitro przeprowadzone na komórkach trzustki szczura wykazały, że epikatechina przyczynia się do zwiększenia produkcji i sekrecji insuliny. W innej pracy naukowej potwierdzono, że daidzeina ogranicza wchłanianie glukozy, a genisteina zmniejsza oporność na insulinę u kobiet po menopauzie. Badania dotyczące wpływu polifenoli na choroby sercowo-naczyniowe wykazały, że takie substancje jak peroksydazy i reduktazy glutationowe regulują proces utleniania cholesterolu LDL oraz wykazują właściwości przeciwzapalne. Zapobiegają one agregacji płytek krwi, sprzyjają rozszerzeniu naczyń krwionośnych i zmniejszają ciśnienie krwi.