Łojotokowe zapalenie skóry: strategie terapeutyczne oraz rola żywienia w kontrolowaniu objawów i zapobieganiu nawrotom

„Właściwości zapalne, immunogenne i toksyczne rodzaju Malasezzia spp.. Odgrywają najprawdopodobniej kluczową rolę w etiopatogenezie łojotokowego zapalenia skóry [2].. ” Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) jest jedną z najczęstszych dermatoz o wieloczynnikowej etiologii, która dotyka 1–3% społeczeństwa.. Choroba częściej występuje u płci męskiej, choć nie jest to regułą.. Na skutek rozwijającego się stanu zapalnego na skórze pojawia się delikatny rumień, któremu towarzyszy złuszczanie naskórka [2].. Plamy rumieniowe lokalizują się nie tylko w obrębie owłosionej skóry głowy, ale także na twarzy, w obrębie brwi, za uszami, w fałdach nosowo-wargowych oraz na dekolcie i pomiędzy łopatkami, czyli w miejscach najbardziej widocznych, co może w znacznym stopniu wpływać na pogorszenie komfortu życia pacjenta [2, 3].. Zmianom tym często towarzyszy świąd i pieczenie.. Powszechnie uważa się, iż za rozwój oraz zaostrzenie objawów chorobowych odpowiedzialne są również inne czynniki takie jak: nieodpowiednia dieta, niedostateczna ekspozycja na światło, alkohol i inne używki, przewlekły stres, brak higieny osobistej oraz zanieczyszczenie środowiska.. Należy pamiętać, iż największe nasilenie dolegliwości związanych z ŁZS ma miejsce w okresie jesienno-zimowym.. Ciekawostką jest, iż choroba ta może dotknąć także niemowlęta, gdzie atakuje owłosioną skórę głowy (ciemieniucha) bądź okolicę pieluszkową.

Leczenie dermatozy w głównej mierze uzależnione jest od lokalizacji i stopnia nasilenia zmian chorobowych oraz od wieku pacjenta.. Wszelkie występujące objawy, lokalizacja i charakter miejsc zmienionych chorobowo wymagają różnicowania z innymi chorobami skóry przebiegającymi z nadmiernym złuszczaniem naskórka (łuszczyca, łupież różowy, choroby o podłożu alergicznym).. Przemysł farmaceutyczny oferuje szeroką gamę preparatów do stosowania miejscowego o działaniu przeciwgrzybiczym, cytostatycznym i keratolitycznym w postaci szamponów, płynów do przemywania, olejków, kremów bądź maści [2].. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego lekiem pierwszego rzutu podczas zmagań z łojotokowym zapaleniem skóry jest preparat z 1, 5 % cyklopiroksolaminą dostępny w postaci szamponu.. Środek ten wykazuje działanie przeciwzapalne i grzybobójcze.. Kiedy leczenie miejscowe nie daje spodziewanych rezultatów, a zmiany skórne mają charakter nawrotowy rozważa się włączenie doustnych leków przeciwgrzybiczych.. Takie postępowanie jest praktykowane wyłącznie u dorosłych pacjentów.

Prawidłowe żywienie stanowi ważny element wspomagający leczenie osób zmagających się z dermatozą.. Choć nie istnieje dieta specjalna – pacjentom z łojotokowym zapaleniem skóry zaleca się unikanie produktów o wysokim stopniu przetworzenia, typu instant i fast food, nadmiernej ilości słodyczy, w tym słodzonych napojów oraz napojów alkoholowych.. Dobrym sposobem na poprawę kondycji skóry są preparaty zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe, szczególnie kwas gamma-linolenowy (olej z wiesiołka) oraz kwas linolowy.. Wiadomo, iż kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 łagodzą łojotokowe stany zapalne skóry oraz zapobiegają nadmiernej jej suchości.. Ponadto działają regenerująco na naskórek, przyspieszając gojenie się zmian skórnych.. W żywności występują naturalnie w tłustych rybach morskich (łosoś, makrela atlantycka, śledź), olejach roślinnych, orzechach włoskich oraz w owocach awokado.. Należy podkreślić, iż dieta obfitująca w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe oraz naturalne przeciwutleniacze (zielona herbata, owoce jagodowe: aronia, czarna jagoda, żurawina, jeżyna oraz warzywa: brokuł, burak, jarmuż, pomidory, czosnek) stanowi właściwą drogę dla zachowania zdrowia i urody [1].. Z uwagi na nawrotowy charakter łojotokowego zapalenia skóry niewątpliwie istotną rolę odgrywa profilaktyka.. W związku z powyższym nawet po ustąpieniu objawów chorobowych zaleca się stosowanie szamponu z cyklopiroksolaminą bądź 2% ketokonazolem raz w tygodniu przez okres kilku miesięcy.. W przypadku ciężkich nawrotów choroby należy rozważyć przyjmowanie 200 mg itakonazolu przez dwa kolejne dni każdego miesiąca [2].. Niemniej jednak w każdym wypadku zalecana jest konsultacja specjalistyczna u dermatologa, przestrzeganie zaleceń lekarskich, a w szczególności dbałość o higienę osobistą, pielęgnację zmienionych chorobowo obszarów skóry oraz unikanie czynników zaostrzających proces chorobowy.