Jak ocenić, czy mamy nadmierną wagę lub cierpimy na otyłość?

Najbardziej popularną metodą sprawdzania, czy masa ciała jest odpowiednia, jest obliczenie wskaźnika masy ciała, znanego jako BMI (body mass index). Wartość tego wskaźnika można wyliczyć, stosując następującą formułę: BMI = masa ciała (w kg) ÷ [wzrost (w metrach)]². Jeśli wynikiem równania jest wartość poniżej 18,5, wskazuje to na niedowagę. Zakres wartości od 18,5 do 24,9 sygnalizuje odpowiednią masę ciała. Nadwaga występuje przy wartościach od 25 do 29,9. Natomiast otyłość rozpoczyna się od wartości 30 lub wyższej. Otyłość pierwszego stopnia to wartości od 30 do 34,9, otyłość drugiego stopnia od 35 do 39,9, a otyłość olsztyńska powyżej 40. Należy jednak pamiętać, że BMI jest wskaźnikiem ogólnym i nie uwzględnia wielu czynników, takich jak indywidualne różnice w budowie ciała, zawartość mięśni i tkanki tłuszczowej. Dlatego BMI nie jest ścisłym wskaźnikiem dla wszystkich osób.

Zamiast używania wskaźnika BMI, można sprawdzić obwód talii (WC) oraz WHtR, czyli proporcję pomiędzy obwodem tali a wysokością ciała. Podczas mierzenia WHtR można określić, czy w talii nie gromadzi się zbyt dużo tkanki tłuszczowej trzewnej, która jest znacznie bardziej niebezpieczna dla organizmu niż tkanka tłuszczowa zlokalizowana w innych częściach ciała. Pomiar ten pozwala na potwierdzenie, czy występuje otyłość brzuszna, odpowiedzialna za rozwój groźnych zaburzeń metabolicznych, takich jak hiperlipidemia, stłuszczenie wątroby czy cukrzyca typu 2. Jeśli wynik pomiaru przekracza normę, świadczy to o nadmiernym nagromadzeniu tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej i konieczne jest dążenie do zmniejszenia obwodu talii. Dzięki temu można uniknąć ryzyka rozwoju chorób związanych z otyłością brzuszną. Normy obwodu talii dla kobiet, o których wspomniano wcześniej, są następujące: powyżej 80 cm występuje znaczne ryzyko powikłań metabolicznych, a powyżej 88 cm ryzyko jest już bardzo wysokie. Dla mężczyzn natomiast znaczne ryzyko tych powikłań rozpoczyna się przy obwodzie talii powyżej 94 cm, a bardzo wysokie ryzyko przy obwodzie powyżej 102 cm. Pomiar obwodu talii powinien być wykonywany w połowie odległości między dolnym brzegiem żeber a górnym brzegiem kości biodrowej. Z kolei stosunek WHtR w otyłości brzusznej jest podobny dla obu płci i wynosi 0,5, czyli obwód talii nie powinien przekraczać połowy wysokości ciała (Ht/2).

Okrężnica, która wskazuje na tłuszcz brzuszny, może być powiązana z ryzykiem występowania zespołu metabolicznego. Obecność tego zespołu może również prowadzić do powikłań w obrębie układu krążenia. Aby wyeliminować ryzyko wystąpienia tego zespołu, należy przeprowadzić badania diagnostyczne, które mają na celu zbadanie innych cech zespołu metabolicznego. Jeśli wyniki wykażą istnienie trzech z wymienionych nieprawidłowości, oznacza to konieczność wdrożenia terapii. Kryteria rozpoznawania zespołu metabolicznego według NCEP-ATP III z 2001 r. są następujące:

– obwód talii większy niż 88 cm, – stęzenie trójglicerydów na poziomie 150 mg/dl lub więcej, – poziom cholesterolu HDL niżej niż 50 mg/dl, – ciśnienie krwi na poziomie 130/85 mmHg lub wyż, – poziom glukozy na czczo równy lub większy niż 110 mg/dl, po modyfikacji – 100 mg/dl (kryteria NCEP-ATP III z 2005 r.);

– obwód talii przekraczający 102 cm, – poziom trójglicerydów przekraczający lub równy 150 mg/dl, – poziom cholesterolu HDL niższy niż 40 mg/dl, – ciśnienie krwi wyższe lub równe 130/85 mmHg, – poziom glukozy na czczo wyższy lub równy 110 mg/dl. Podtrzymywanie smukłej sylwetki jest kluczowe, ponieważ nie tylko zapewnia atrakcyjny wygląd, ale także dobre samopoczucie – bez obaw o choroby i powikłania zdrowotne.