Fizyczne wysiłki i zaburzenia układu pokarmowego

EIGS (ang. Exercise-induced gastrointestinal syndrome) to zespół zaburzeń funkcjonowania przewodu pokarmowego, które są skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego. Częstotliwość i charakter tych objawów są zróżnicowane wśród różnych sportowców. Zaburzenia w funkcjonowaniu górnych odcinków przewodu pokarmowego mogą objawiać się wymiotami, nudnościami, zawrotami głowy, bólem w klatce piersiowej i brzuchu. Natomiast zaburzenia dolnych odcinków przewodu pokarmowego mogą objawiać się wzdęciami, biegunkami, bólem w okolicy brzucha i uczuciem niepełnego oddania stolca. (E. P. de Oliveira, R. C. Burini, A. Jeukendrup 2014)

Przyczyny zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego nie są jeszcze w pełni zrozumiane, jednakże istnieją czynniki, które mogą przyczynić się do ich występowania, w tym: - uzupełnienia diety - trzeba pamiętać, że nie wszystkie uzupełnienia przyczyniają się do rozwoju i/lub nasilenia zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego. Niemniej jednak warto wziąć pod uwagę, że uzupełnienia takie jak kreatyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, żele energetyczne wysokie w fruktozie lub produkty zawierające poliole mogą mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego; - odwodnienie - osoby aktywne fizycznie są bardziej podatne na odwodnienie, co może przyczynić się do rozwoju zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego; - stres (psychiczny, fizyczny oraz metaboliczny) - u sportowców biorących udział w zawodach, stres jest głównie związany ze startami; - zaburzenia krążenia w okolicy układu pokarmowego; - uszkodzenie mechaniczne jelit w wyniku aktywności fizycznej.. Najczęściej występuje w postaci mikrourazów wywołanych ruchem i pracą mięśni.. Ponadto u sportowców wyczynowych można zaobserwować zmiany w obrębie jelita grubego; - czynniki osobnicze, jak płeć, uwarunkowania genetyczne; - skład jakościowy diety; - obciążenie treningowe (B.. Pfeiffer i wsp. 2012, Bi L. ; G. Triadafilopoulos 2003). Warto podkreślić, że wpływ aktywności fizycznej na funkcjonowanie układu pokarmowego może być zarówno korzystny, jak i szkodliwy.. Wysiłek o niskiej intensywności może wpłynąć na przyspieszenie procesu opróżniania żołądka.. Z kolei aktywność fizyczna o wysokiej intensywności może działać odwrotnie, negatywny wpływ będzie dotyczył głównie produktów o stałej konsystencji.

Na samym początku należy zaznaczyć, że objawy trawienne utrzymujące się dłużej niż 12 dni wymagają konsultacji z ekspertem, który potrafi ustalić rozpoznanie medyczne i zastosować właściwe leczenie. Pamiętajmy, że jedynie lekarz może rozpoznać chorobę i zaufanie jego wiedzy oraz poddanie się niezbędnej diagnostyce jest kluczowe. Konsultacja ze specjalistą pozwoli także na wykluczenie poważnych schorzeń. Na podstawie uzyskanej diagnozy medycznej lekarz będzie w stanie przeprowadzić odpowiednie działania medyczne, mające na celu zlikwidowanie objawów przewodu pokarmowego.

Stałe uprawianie ćwiczeń fizycznych o umiarkowanej i niskiej intensywności (np. bieganie, jazda na rowerze lub pływanie) może przynieść wiele korzyści dla prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego.. Długotrwała aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia zaparć (ruch ułatwia perystaltykę jelit i motorykę), a także nowotworu jelita grubego.. Ponadto, choroby zapalne jelit występują znacznie rzadziej u osób fizycznie aktywnych.. Ruch zapobiega także zaleganiu moczu oraz poprawia metabolizm wątrobowy.

Uprawianie intensywnego sportu może prowadzić do negatywnych skutków w przewodzie pokarmowym, takich jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Szczególnie narażone na tego typu dolegliwości są osoby, które trenują dyscypliny wytrzymałościowe i długodystansowe. Zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego spowodowane intensywnym wysiłkiem fizycznym mogą dotyczyć zarówno górnego, jak i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Do najczęstszych przyczyn występowania tych problemów należą: niewłaściwa dieta, odwodnienie, przyjmowanie niektórych suplementów, stres, nadmierna aktywność fizyczna oraz czynniki indywidualne. Aby skutecznie zmniejszyć objawy zaburzeń żołądkowo-jelitowych, należy najpierw skontaktować się z lekarzem, który postawi diagnozę medyczną i wyda stosowne zalecenia. Nie należy podejmować samodzielnych decyzji medycznych. Prawidłowo zaplanowana aktywność fizyczna może przynieść wiele korzyści w kontekście poprawnego funkcjonowania układu pokarmowego. Ruch zapobiega zaleganiu moczu i kału, przyspiesza perystaltykę i motorykę jelit, a także zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby układu pokarmowego, takie jak rak jelita grubego.