Dieta w przypadku zakrzepicy – kluczowe zasady, dozwolone i niedozwolone produkty

Zakrzepica jest trzecią pod względem częstości występowania chorobą układu krążenia, będącą przyczyną większej liczby zgonów niż choroby, takie jak rak piersi czy prostaty.. Zakrzepica jest patologicznym procesem związanym z powstawaniem skrzepów w świetle naczyń krwionośnych.. W warunkach fizjologicznych przerwanie ciągłości tej struktury powoduje aktywację tzw.. Czynników krzepnięcia i powstanie włóknika uszczelniającego miejsce uszkodzenia, które tamuje utratę krwi.. Powstały skrzep powinien samoistnie ulec rozpuszczeniu w procesie fibrynolizy – to właśnie zjawisko zostaje zaburzone w przebiegu zakrzepicy.. Krzeplina, która nie zostanie rozłożona powoduje utrudnienie przepływu krwi i miejscowe zwężenie naczynia.. Samoistne oderwanie skrzepu grozi zaś zatkaniem przez niego naczyń wieńcowych lub tętnic płucnych, co prowadzi do zawału serca i zatorowości płucnej.. Zależnie od tego, w którym naczyniu powstał włóknik, wyróżniamy zakrzepicę tętniczą lub żylną (powstałą najczęściej w kończynach dolnych).

W początkowej fazie choroba może nie dawać objawów lub mogą być one prawie niezauważalne.. Zależnie od rodzaju zakrzepicy pojawiają się: – w przypadku zakrzepicy tętniczej: ból i uczucie ucisku w klatce piersiowej; duszność; ból przy chodzeniu; przejściowe niedowłady; zaburzenia widzenia, mówienia; zawroty głowy, zaburzenia świadomości; – w przypadku zakrzepicy żylnej: obrzęk i wzrost ocieplenia kończyny; zaczerwieniona i napięta skóra, ewentualnie niebieskawe zabarwienie skóry; ból w stopie, łydce, dole podkolanowym, który ustępuje po uniesieniu kończyny.. W przypadku występowania odczuwalnych objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż widoczne symptomy są znakiem, iż zakrzepica jest już w zaawansowanym stadium i wkrótce mogą wystąpić jej groźne powikłania.

Czynniki odpowiedzialne za powstawanie zakrzepicy skupione zostały w tzw.. Triadę Virchowa (od nazwiska niemieckiego lekarza, który ją opisał), na którą składają się trzy warunki sprzyjające rozwojowi choroby: spowolniony przepływ krwi – na przykład przy siedzącym lub leżącym trybie życia, długich podróżach, chorobach obłożnych i przebiegających z unieruchomieniem, a także w ciąży i podczas przyjmowania niektórych leków (np.. Moczopędne); nadmierna krzepliwość krwi – powiązana z zaburzeniami w równowadze układu krzepnięcia, a więc aktywnością białek odpowiadających za powstawanie skrzepów.. Może być również spowodowana zażywaniem preparatów hormonalnych (leki antykoncepcyjne, terapie hormonozastępcze), leków sterydowych, odwodnieniem, ciążą i zabiegami operacyjnymi; nieprawidłowości w funkcjonowaniu ścian naczynia – pogorszenie funkcji śródbłonka może być skutkiem ich mechanicznego uszkodzenia lub działania niektórych leków.. Czynnikiem ryzyka związanym z uszkodzeniem ścian naczynia są również choroby metaboliczne (np.. cukrzyca) i genetyczne (np. Trombofilia, hiperhomocysteinemia), a także nowotworowe i zapalne.. Oprócz wyżej wymienionych czynników ryzyka, powstaniu zakrzepicy sprzyja również nadwaga, starszy wiek, palenie papierosów i zbyt ciasna odzież (szczególnie spodnie).

Jednym z czynników wpływających na hemostazę, czyli fizjologiczne mechanizmy regulujące krzepliwość krwi, jest dieta.. Poszczególne składniki odżywcze mogą wywierać efekt pro- lub przeciwzakrzepowy, tym samym stymulując powstawanie skrzeplin i ich narastanie lub też zapobieganie ich tworzenia: białka i aminokwasy – niedobór związków białkowych skutkuje zwiększoną agregacją płytek krwi i powstaniu zakrzepów.. Z drugiej zaś strony niektóre aminokwasy – np.. Metionina – mogą mieć działanie prozakrzepowe, jednak związane jest to również z mutacjami genetycznymi (warunkującymi zaburzenia metylacji) i niedoborami witamin z grupy B, które umożliwiają prawidłowe przemiany tego aminokwasu i zapobiegają jego konwersji do homocysteiny – aminokwasu promującego wystąpienie zdarzeń zakrzepowo-zatorowych.. Udowodniony jest również pozytywny wpływ argininy na agregację i adhezję płytek krwi, co równoznaczne jest z działaniem przeciwzakrzepowym.. Arginina, jako prekursor tlenku azotu, wpływa również pozytywnie na prawidłową funkcję śródbłonka naczyń; węglowodany – zaburzenia gospodarki węglowodanowej w przebiegu takich chorób jak insulinooporność czy cukrzyca odgrywają istotną rolę w rozwoju zakrzepicy.. Wzrost stężenia krążącej we krwi insuliny może skutkować powstawaniem zmian miażdżycowych w naczyniach.. Hiperglikemia (zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi) hamuje zaś rozkład powstałego skrzepu.. W związku z powyższym, należy dbać o optymalizowanie stężenia glukozy we krwi poprzez komponowanie posiłków o niskim ładunku glikemicznym i jak najmniejsze wahania poziomu glukozy we krwi; witamina E – może wywierać działanie ochronne poprzez hamowanie utleniania lipoprotein LDL, poprawę stanu śródbłonka i zapobieganie przylegania płytek krwi.. Jest również przeciwutleniaczem, który zapobiega szkodliwemu wpływowi wolnych rodników na stan naczyń krwionośnych.