Najważniejsze fakty w pigułce
Gryka, jako surowiec, jest przede wszystkim wykorzystywana do wytwarzania kasz, ale może być również wykorzystana do produkcji mąki przy użyciu ziaren pozbawionych łusek. Ponadto, prowadzone są badania nad możliwościami wykorzystania kiełków gryki w kuchni.
Właściwości odżywcze kaszy gryczanej
Kasza gryczana charakteryzuje się wysoką zawartością białka, które może osiągać nawet 16% przy sprzyjających warunkach uprawy. Posiada ona także doskonały skład aminokwasowy. Spożycie 100 g tego produktu zaspokaja całkowicie dzienne zapotrzebowanie na aminokwasy egzogenne. Kasza gryczana ma także zdolność obniżania poziomu cholesterolu we krwi. W 100 g kaszy znajduje się 3,1 g tłuszczu, głównie są to kwasy tłuszczowe wielonienasycone. Zawartość węglowodanów w kaszy gryczanej jest niższa niż w innych zbożach takich jak jęczmień czy owies. Kasza gryczana jest także bogatym źródłem witamin z grupy B, takich jak tiamina, niacyna i witamina E. Witaminy z grupy B są niezbędne dla układu nerwowego. W kaszy gryczanej znajduje się także białko wiążące tiaminę, co pozwala na jej dłuższe przechowywanie w organizmie. Kasza gryczana zawiera także duże ilości cynku, miedzi, żelaza, manganu i potasu. W przetworach gryczanych znajdują się flawonoidy, głównie rutyna. 100 g kaszy gryczanej pokrywa w 30% dzienne zapotrzebowanie na błonnik ułatwiający trawienie. Udowodniono także, że produkty oparte na kaszy gryczanej mają właściwości prebiotyczne, co prowadzi do zwiększenia ilości korzystnych bakterii kwasu mlekowego w jelitach. Kasza gryczana nie zawiera glutenu.
Zastosowanie gryki - kasza gryczana
Gryka, ze względu na swoją wysoką wartość odżywczą oraz korzystny wpływ na zdrowie, jest uznawana za jeden z elementów tzw. żywności funkcjonalnej. W gastronomii często służy jako dodatek do drugich dań, zarówno w wersji mięsnej, jak i wegetariańskiej. Czasem wykorzystuje się ją także jako nadzienie do pierogów i gołąbków. Gryka jest również stosowana do produkcji kaszanek oraz przygotowywania jarskich kotletów z dodatkiem twarogu. Wiele potraw z użyciem gryki znajduje się na liście polskich produktów regionalnych. Gryka znajduje także zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, gdzie uzyskuje się z niej rutynę - produkt niezbędny do uszczelniania naczyń krwionośnych. Liście gryki są stosowane do leczenia żylaków i innych schorzeń naczyń krwionośnych. Na rynku można znaleźć kaszę gryczaną w postaci palonej, ciemniejszej i niepalonej - jasnej. Palona wersja kaszy gryczanej traci część składników odżywczych, ale jest popularna ze względu na swoją bogatą smakowitość. Oprócz tego istnieje również kasza gryczana cała i łamana oraz łamana drobna, zwana kaszą krakowską. W dawnych czasach gryka była wykorzystywana do przygotowywania słodkich przekąsek.