Czy odpowiednio skomponowana dieta może pomagać osobom cierpiącym na migrenę?

Migrena to zaburzenie neurologiczne, w trakcie którego występują ataki bólu głowy o różnym nasileniu i częstotliwości. Jest to reakcja organizmu na różnego rodzaju bodźce wewnętrzne lub zewnętrzne. Atak może trwać od kilku godzin do kilku dni. Choroba ta występuje trzykrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Pierwszy atak migrenowy zazwyczaj występuje przed ukończeniem 30. roku życia. Migrena dotyka około 10% populacji w Polsce, jednak większość osób nie korzysta z regularnej pomocy medycznej, co negatywnie wpływa na jakość ich życia. Do najbardziej charakterystycznych objawów migreny należą: – tętniące bóle głowy (zazwyczaj wokół oczodołu i za okiem), – nudności, – wymioty, – światłowstręt, – nadwrażliwość na dźwięki. Niektóre osoby mogą także doświadczać: – zaburzeń smaku, – nadwrażliwości na zapachy, – osłabienia, – bólu w ramionach, – nadmiernego pocenia się, – uczucia zimna lub gorąca, – zaburzeń koncentracji. W okresach między atakami, poza niepokojem oraz obawą przed kolejnym atakiem, nie występują żadne dolegliwości. Jednak osoby dotknięte migrenowymi bólami głowy są bardziej narażone na rozwój depresji oraz chorób nerwicowych i lękowych. Nieznana jest etiologia migreny, a diagnoza opiera się na występowaniu charakterystycznych objawów. Częstotliwość ataków może być zwiększona przez wiele czynników modyfikowalnych, takich jak otyłość, nadużywanie leków lub stres.

Migreny mogą być spowodowane przez różne czynniki, w tym: konkretne produkty spożywcze, napoje, leki, stres oraz następujący po nim okres odpoczynku, na przykład w weekendy, zmiany hormonalne, takie jak podczas miesiączki, niedobór lub nadmiar snu, konkretne kosmetyki, nagłe zmiany pogody i wysokości, takie jak te występujące w górskich regionach, post, aktywność fizyczna, głód i jasne światło. Cele leczenia osób cierpiących na migrenę obejmują złagodzenie lub usunięcie bólu, współwystępujących objawów (takich jak nudności i wymioty) oraz zapobieganie nawrotom.

Poza farmakologią, właściwie dobrana i rozsądna dieta jest jednym z kluczowych elementów leczenia i profilaktyki migreny. Zmiany w diecie i nawykach żywieniowych mogą doprowadzić do zmniejszenia lub całkowitego zaniknięcia napadów bólu głowy.

Do produktów i składników żywności, które mogą zmniejszać objawy migreny, należą: imbir, pieprz cayenne, papryczki chili, mięso drobiowe, jaja, ryby morskie takie jak dorsz i łosoś, kwasy tłuszczowe omega-3 i ich odpowiedni stosunek do kwasów omega-6, woda, napoje niealkoholowe i herbatki ziołowe. Imbir oraz suplementy na bazie tego składnika mogą pomóc w zmniejszaniu objawów migreny oraz towarzyszących jej nudności. Imbir, podobnie jak papryczki chili i pieprz cayenne, zawiera kapsaicynę, substancję czynną, która została udowodniona jako skuteczny środek przeciwbólowy. Ważne jest również odpowiednie dostarczanie kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, takich jak lniana, chia, olej lniany, orzechy włoskie i ryby morskie, które mają działanie przeciwzapalne i łagodzące bóle głowy migrenowe. Istotne jest również odpowiednie przechowywanie produktów, gdyż są one wrażliwe na temperaturę, światło i powietrze. Dodatkowo warto zmniejszyć ilość kwasów omega-6, które mają działanie prozapalne. Prawidłowe nawodnienie jest kluczowym czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie organizmu, dlatego wypijanie minimum 2 litrów płynów dziennie jest bardzo ważne. Ponadto rumianek, kozłek lekarski, dziurawiec i melisa to zioła uspokajające, które są pomocne w zmniejszaniu bólu głowy, w tym bólów migrenowych. Pełnowartościowe, świeże produkty dostarczające odpowiedniej ilości witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy i wykazujące działanie przeciwbólowe oraz przeciwzapalne powinny na stałe zagościć w menu na co dzień.

Produktami i składnikami żywności, które pogarszają objawy migreny, są: czekolada, kakao, drożdże i ekstrakty drożdżowe, np. świeże pieczywo drożdżowe, napoje jak kawa, herbata, napoje energetyczne, produkty zbożowe, największe dojrzewające i pleśniowe produkty, ale także mleko, sos sojowy, soja, alkohol tłuszczowy, olej rzepakowy, najważniejsze składniki odżywcze obecne w ludzkim żołądku, a także piwo, wódka, cappuccino, ciemny rum, whisky, brandy, owoce, np. pomarańcza, cytryna, grejpfrut, papaja, truskawki, ananas, kiwi, zbyt dojrzałe banany, awokado, suszone śliwki i rodzynki, warzywa, np. papryka, pomidory, kapusta, szpinak, kiszonki, np. kapusta kiszona i ogórki, przyprawne posiłki i produkty, np. boczek, kiełbasa, salami, konserwy mięsne i rybne, podroby, solone ryby, np. śledzie, aminy biogenne, takie jak tyramina, histamina, oktopamina, synefryna, teobromina, metyloksantyna, kofeina, aspartam, glutaminian sodu, karmin, azotany i azotyny. Aminy biogenne powstają naturalnie w trakcie rozkładu aminokwasów oraz w trakcie procesów fermentacji, dojrzewania, konserwowania i psucia się produktów spożywczych. Tyramina występuje w pomidorach, awokado, papryce, kapuście świeżej i kapuście kiszonej, szpinaku, piwie, winie, serach dojrzewających i fermentowanych produktach sojowych (np. sosie sojowym lub tofu). Histamina powstaje w tkankach zwierząt, roślin, w żywności, ale jest także wytwarzana przez organizm człowieka. Istotne źródła pokarmowe histaminy to serach dojrzewające, kiszonki, ocet, piwo, czerwone wino. Ponadto takie produkty jak truskawki, owoce cytrusowe, pomidory, owoce morza, ananasy i kiwi sprzyjają uwalnianiu histaminy. Istnieje zależność pomiędzy spożywaniem danych pokarmów, poziomem serotoniny a występowaniem migren. Na poziom serotoniny istotny wpływ ma tryptofan, gdyż jest jej prekursorem. Tryptofan znajduje się w serach dojrzewających, mięsie, rybach, orzechach i migdałach. Indywidualna tolerancja na wyżej wymienione produkty i składniki żywności jest związana z osobniczą wrażliwością, dlatego warto prowadzić dziennik żywieniowy.