Skip to main content
Blog

Zróżnicowane odmiany grochu oraz ich właściwości odżywcze – praktyczny przewodnik po przygotowywaniu i wykorzystaniu w kuchni

Emilia Szymańska

Emilia Szymańska

2026-03-23
5 min. czytania
Zróżnicowane odmiany grochu oraz ich właściwości odżywcze – praktyczny przewodnik po przygotowywaniu i wykorzystaniu w kuchni
40 wyświetleń

Groch, jako sezonowe warzywo strączkowe o nieocenionych walorach zdrowotnych, stanowi cenne źródło nie tylko kluczowych witamin z grupy B, witaminy K oraz minerałów takich jak magnez, żelazo czy cynk, ale również bioaktywnych związków roślinnych. Wśród nich szczególną rolę odgrywają karotenoidy – luteina i zeaksantyna – które chronią siatkówkę oka przed degeneracją związaną z wiekiem oraz wspomagają ostrość widzenia w warunkach słabego oświetlenia. Ponadto, obecność fitosteroli, w tym kumestrolu, wykazuje potencjalne działanie antyproliferacyjne wobec komórek nowotworowych układu pokarmowego, co zostało udokumentowane w badaniach epidemiologicznych i laboratoryjnych.

Regularne spożywanie grochu może przyczynić się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL dzięki zawartości rozpuszczalnego błonnika, jednocześnie dostarczając organizmowi łatwo przyswajalnego białka roślinnego, co czyni go idealnym składnikiem diety wegańskiej i wegetariańskiej. Niskokaloryczność w połączeniu z wysoką sytością sprawia, że groch stanowi optymalny wybór dla osób dbających o utrzymanie prawidłowej masy ciała.

Odmiany grochu

Jego wielkość, kształt i barwę określa odmiana grochu.. Ze względu na obecność błony pergaminowej w strąku wyróżniamy dwie grupy: groch siewny cukrowy, charakteryzujący się jej brakiem, przez co może być spożywany w całości, gdy nasiona nie są jeszcze wykształcone i dojrzałe; groch siewny łuskowy, posiadający wyściółkę pergaminową, spożywane są jedynie ich nasiona, które mogą być suszone.. Groch łuskowy można podzielić również na grupę o nasionach z gładką powierzchnią i, o pomarszczonej powierzchni, a także ze względu na masę ich nasion.. Ze względu na wysokość roślin odmiany grochu cukrowego i łuskowego możemy podzielić na karłowe (25–50 cm), średniowysokie (50–100 cm) i wysokie (≥ 100 cm).

Właściwości grochu

Groch zawiera wiele przeciwutleniaczy i składników przeciwzapalnych wspierających zdrowie, obniżają one ryzyko wystąpienia większości chorób cywilizacyjnych, w tym chorób serca i cukrzycy typu 2.. Badania wykazały, że groszek zielony jest wiarygodnym źródłem tłuszczu omega-3 w postaci kwasu alfa-linolenowego (ALA).. W jednej szklance zielonego groszku można spodziewać się około 30 miligramów ALA.. W związku z tym, iż groch to dobre źródło zarówno białka, jak i błonnika pokarmowego reguluje on tempo trawienia pokarmu oraz rozkład skrobi w cukry i ogólne przejście węglowodanów przez przewód pokarmowy, dzięki czemu poziom cukru we krwi może być bardziej stabilny.. Dieta wysokobłonnikowa, o niskim indeksie glikemicznym w połączeniu ze spożyciem grochu może dawać zadowalające efekty u osób z cukrzycą.. Wpływ mają również zawarte w nim składniki przeciwutleniające oraz przeciwzapalne ponieważ przewlekłe stany zapalne i stres oksydacyjny są czynnikami ryzyka dla cukrzycy typu 2, dlatego też obniżenie ryzyka w tych dwóch obszarach najprawdopodobniej będzie jednym z mechanizmów związanych z zapobieganiem cukrzycy przez groch.. Nadmierne stany zapalne i stres oksydacyjny są czynnikami ryzyka nie tylko rozwoju chorób przewlekłych, ale także nowotworów.. Rak żołądka występuje częściej u osób, które mają niskie spożycie składników odżywczych przeciwutleniających i przeciwzapalnych, w tym kluczowych polifenoli.. Badania wykazały, że codzienne spożycie grochu wraz z innymi roślinami strączkowymi wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem raka żołądka.. Udowodniono, że polifenol – kumestrol spożywany na poziomie minimum 2 mg dziennie przyczynia się do obniżenia powstawania nowotworu.. Dzięki szerokiej gamie przeciwutleniaczy i przeciwzapalnych składników odżywczych, w tym kumestrolu, którego jedna filiżanka zielonego groszku zawiera co najmniej 10 miligramów groch zapewnia wyjątkowe korzyści zdrowotne w obszarze profilaktyki raka.. Groch ogrodowy jest również bogaty w witaminie K.. 100 g świeżych nasion zawiera około 24, 8 μg lub około 21% dziennego zapotrzebowania na witaminę K.. Ma ona potencjalną rolę w budowaniu masy kostnej (mineralizacji) poprzez promowanie aktywności osteoblastycznej w komórkach kości.. Ma także ugruntowaną rolę w leczeniu pacjentów z chorobą Alzheimera poprzez ograniczanie uszkodzeń neuronów w mózgu.

Białko grochu

Groch jest produktem niskokalorycznym, zawierającym białko o świetnym profilu aminokwasowym, który m.. in. Zmniejsza rozpad mięśni po treningu.. Badanie z 2015 r. Opublikowane w Journal of International Society of Sports Nutrition potwierdziło, że białko grochu zwiększa gęstość mięśni.. Źródłem tego wzrostu jest prawdopodobnie duża ilość l-argininy w białku grochu, która występuje w wyższych stężeniach niż w innych produktach białkowych.. Badanie przeprowadzone przez Departament Nauk Nutritional University of Toronto przetestowało wpływ białka grochu na poziom glukozy i apetyt u zdrowych młodych mężczyzn.. Podczas gdy dodanie białka grochu nie zmieniało apetytu, poziom glukozy we krwi u badanych był niższy niż zwykle.. Sugeruje to, że białko grochu po dodaniu do innych produktów spożywczych może poprawić kontrolę glikemii.. W 2009 r. Kanadyjscy naukowcy odkryli, że białko grochu obniża wysokie ciśnienie krwi.. Szczury w badaniu wykazały 20-procentowy spadek ciśnienia krwi w ciągu zaledwie ośmiu tygodni leczenia białkiem grochu.. W innym badaniu opublikowanym w American Journal of Epidemiology, naukowcy odkryli, że spożywanie białek roślinnych, zamiast białek zwierzęcych, zmniejszyło ryzyko choroby niedokrwiennej serca.

Jak gotować groch?

Gotowanie niekorzystnie wpływa na witaminy rozpuszczalne w wodzie (m.. in. B i C) oraz polifenole, dlatego też polecane jest spożywanie warzyw surowych.. Jeśli jednak zdecydujemy się na ugotowanie grochu należy pamiętać o kilku ważnych zasadach.. Wytyczne przedstawione poniżej zapewnią najmniejszą stratę składników odżywczych podczas tego procesu: minimalna wymagana ekspozycja ciepła, minimalny wymagany czas gotowania, minimalny wymagany kontakt powierzchni żywności z płynem do gotowania.. Co oznaczają powyższe wskazówki w praktyce? Groszku nie należy gotować dłużej niż 5 minut.. Gotowanie pod przykryciem (skraca czas gotowania, przez odcięcie dopływu powietrza) Warzywo wrzucać do wrzącej wody (ogranicza to przenikanie witamin i minerałów do wody).. Gotowanie w małej ilości wody (można ją później wykorzystać do przygotowania zupy czy sosu) Warto zaopatrzyć się w urządzenia do gotowania na parze – zachowane zostają cenne składniki, które degradowane są podczas gotowania w wodzie.. Gotowanie na parze powoduje straty witaminy C tylko w 10% (gotowanie – powyżej 30%).. Spożycie grochu jest polecane osobom na diecie redukcyjnej, chorującym na cukrzycę typu 2 oraz w profilaktyce raka żołądka i chorób serca.. W związku z tym, że podczas gotowania traci on swoje cenne składniki odżywcze, a groszek konserwowy z puszki zawiera m.. in. Od 85% do nawet 95% mniej witaminy C niż w postaci surowej zalecane jest spożycie grochu na surowo.
Emilia Szymańska

Emilia Szymańska

Zobacz profil

Skanuj ten kod QR, aby szybko uzyskać dostęp do tej strony na swoim urządzeniu mobilnym.

QR Code