Zespół Conna (hiperaldosteronizm) – objawy i terapia
37
wyświetleń
Zespół Conna jest schorzeniem, które wielu ludzi lekceważy. Czy często potrzebujesz udać się do toalety? Pewnie powinieneś rozmawiać o tym z lekarzem, ponieważ możesz cierpieć na zespół Conna. Czy w ostatnich badaniach wykryto w Twojej krwi niskie stężenie potasu? Czy odczuwasz, że Twoje mięśnie systematycznie słabną pomimo prób stosowania odpowiedniej diety? Czy cierpisz na przewlekłą i oporną na leczenie nadciśnienie tętnicze? W tym artykule staramy się wyjaśnić, jaka jest przyczyna tej choroby, jakie są jej najbardziej powszechne symptomy i czy istnieją skuteczne metody terapii.
Zespół Conna, inaczej nazywany nadmiernym wydzielaniem aldosteronu, to schorzenie wywołane nadprodukcją hormonu aldosteronu przez nadnercza.
Nadnercza, które syntetyzują hormon aldosteron, zlokalizowane są na górnych biegunach obu nerek [1]. Przyczyną nadmiernego wydzielania aldosteronu może być obecność łagodnego guza w korze nadnercza lub nadmierny rozwój samego gruczołu (ponad połowa przypadków) [2]. Podwyższone stężenie tego hormonu może prowadzić do wystąpienia zespołu Conna.
Zespół Conna – objawy charakterystyczne
Aldosteron, jako kluczowy hormon regulujący gospodarkę wodno-elektrolitową, odpowiada za utrzymanie równowagi sodu poprzez jego resorpcję w kanalikach nerkowych oraz potasu – poprzez zwiększenie jego wydalania z moczem [3]. Nadmierna produkcja tego hormonu zaburza gospodarkę wodno-elektrolitową, co prowadzi do hipokaliemii (niedoboru potasu we krwi) [4][5]. W wyniku hipokaliemii rozwijają się główne objawy kliniczne zespołu Conna, takie jak: osłabienie mięśni, skurcze mięśniowe, nadmierne oddawanie moczu (poliuria), arytmie serca, nadmierne pragnienie oraz oporne na leczenie nadciśnienie tętnicze.
Metody leczenia zespołu Conna – wybór terapii
Wybór odpowiedniej terapii zespołu Conna jest ściśle uzależniony od przyczyny schorzenia. W przypadku stwierdzenia guza nadnerczy, standardowym postępowaniem jest adrenalektomia, czyli zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu jednego lub obu gruczołów nadnerczy [2]. Dzięki postępowi technologicznemu i skróceniu czasu rekonwalescencji, obecnie operacje te wykonywane są metodą laparoskopową [6]. W sytuacji obustronnego przerostu nadnerczy, terapia opiera się na metodach konserwatywnych [7]. Leczenie farmakologiczne polega przede wszystkim na stosowaniu leków z grupy antagonistów receptora aldosteronu, takich jak spironolakton lub eplerenon. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca stosowanie tych leków u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością serca, natomiast zgodnie z wytycznymi UpToDate z 2012 roku, blokery aldosteronu powinny być stosowane jedynie u osób z poziomem potasu < 5,0 mEq/l i GFR > 30 ml/min/1,73 m2 [8][9]. W ramach terapii nielekowej, kluczową rolę odgrywa odpowiednio dobrana dieta. Zalecenia terapeutyczne obejmują dietę ubogą w sod (< 2300 mg/doba) oraz bogatą w potas (co najmniej 4700 mg/doba). Ograniczenie sodu w diecie osiąga się poprzez redukcję soli w posiłkach, unikanie gotowych przypraw i wysoko przetworzonej żywności. Wartość potasu w diecie można zwiększyć poprzez spożywanie suszonych moreli (1666 mg/100g), awokado (600 mg/100g), bananów (395 mg/100g), ziemniaków (357 mg/100g), kiwi (290 mg/100g) oraz pomidorów (282 mg/100g) [10][11][12][13].