Zanik chrząstki w stawie kolanowym

Termin ten odnosi się do patologii, która występuje w obrębie rzepki, charakteryzującej się stopniowym spłaszczaniem, zwyrodnieniem oraz rozpulchnieniem tkanki chrzęstnej. W miarę upływu czasu, tworzą się w niej pęknięcia i ubytki. Początek zmian zazwyczaj obejmuje głębokie warstwy w obrębie macierzy oraz włókien kolagenowych. Jednakże, w miarę postępu choroby, zmiany te zaczynają również pojawiać się na coraz bardziej powierzchownych strukturach stawu kolanowego. W rezultacie ich długotrwałego występowania, dochodzi do wyraźnego zmniejszenia wytrzymałości na obciążenia, co prowadzi do stopniowej destrukcji struktury rzepki oraz jej fibrillacji, czyli zwłóknienia. Źródło: hyalutidin. Chondromolacja rzepki występuje najczęściej u osób młodych pomiędzy 17. a 30. rokiem życia. Ta patologia jest rzadziej obecna u mężczyzn niż u kobiet. Choroba ma cztery etapy rozwoju, które zgodnie z klasyfikacją Outerbridge’a prezentują się w następujący sposób: - I stopień - spłaszczanie i zmiękczenie (obrzęk); - II stopień - pęknięcia i fragmentacja niepełnej grubości (szczeliny < 1,25 mm); - III stopień - pęknięcia pełnej grubości (szczeliny > 1,25 mm) sięgające do kości podchrzęstnej bez odsłonięcia kości; - IV stopień - ubytki odsłaniające kość podchrzęstną.

Istnieje wiele czynników, które sprzyjają rozwojowi tej patologii, dlatego znacznie bardziej skuteczne jest ich sklasyfikowanie, aby przedstawić je w sposób bardziej zrozumiały. W niniejszym przeglądzie posłużono się klasyfikacją Jacksona, która dotyczy etiologii tej choroby.

A) ostry: – bezpośrednie urazy (upadek lub uderzenie w kolano); – złamania kości kolana; – zwichnięcia stawu kolanowego; B) przewlekły: – konflikt między chrząstką a udem; – nadmierne boczne uciskanie stawu kolanowego; – nawracające podwichnięcia lub zwichnięcia stawu kolanowego; – odruchowa dystrofia współczulna; – wysoka lokalizacja kolana; – zaburzenia w obrębie łąkotki, co prowadzi do ograniczenia ruchomości i stabilności stawu kolanowego; – zaburzenia w obrębie napięcia mięśnia szerokiego przyśrodkowego; – zaburzenia jako wynik złamania kości udowej; – zwiększenie wartości kąta Q (zawartego pomiędzy kolcem biodrowym przednim górnym, środkiem stawu kolanowego i guzowatością piszczeli.. Norma wynosi w przybliżeniu 15 stopni); C) inne: – koślawość kolan; – nadmierna masa ciała; – nadmierna aktywność kości udowej, która powoduje dodatkowy nacisk na kolano; – płaskostopie; – wysoki wzrost.

alkaptonuria; nadmiernie wydłużone unieruchomienie; nawrotowe krwawienia wewnątrzczaszkowe; pierwotne zmiany zwyrodnieniowe; powtarzane iniekcje odstawowe steroidów; reumatoidalne zapalenie stawów; septyczne zapalenie stawu i zrosty; zapalenie błony maziowej.

Objawy chondromalacji rzepki stanowią źródło wiedzy dla specjalistów, którzy w przyszłości zajmą się uszkodzonym stawem kolanowym. Aby rozpoznać degenerację chrząstki stawowej rzepki, pacjent musi odczuwać ból w przedniej części kolana. Ten ból będzie objawiał się podczas ruchu (np. długiej wędrówki, wchodzenia po schodach) oraz w spoczynku (np. długotrwałego siedzenia). Ból będzie miał charakter rozlany i przyczyni się do zaburzenia stabilności całego stawu kolanowego. Inne objawy choroby obejmują uczucie sztywności w kolanie, szmery w obrębie stawu kolanowego podczas ruchu oraz obecność stanu zapalnego, prowadzącego do obrzęku stawu. W trakcie czasu, te objawy mogą doprowadzić do osłabienia mięśni czworogłowego uda, ograniczenia zakresu ruchomości, problemów z równowagą oraz obecności przykurczów.

Metody lecznicze stosowane w przypadku chondromalacji stawu biodrowego można podzielić na dwie główne strategie radzenia sobie z tą patologią. Pierwsza z nich to terapia zachowawcza, która jest najczęściej stosowana w wczesnych etapach choroby. W ramach tego podejścia wykorzystuje się głównie środki farmakologiczne, takie jak leki przeciwzapalne bez zawartości sterydów, środki stymulujące metabolizm, leki steroidowe oraz środki regulujące i polepszające metabolizm chrząstki stawowej, a także fizjoterapię, która opiera się na ćwiczeniach ruchowych i procedurach fizycznych. Ponadto stosuje się również opatrunki ortopedyczne, w tym między innymi szyny i inne urządzenia do szybkiego ponownego obciążenia stawu biodrowego. Druga strategia leczenia to terapia chirurgiczna, która jest stosowana dopiero wtedy, gdy rozmiar zmian strukturalnych w chrząstce stawowej, a także zakłócenia funkcji stawu oraz charakter towarzyszących mu dolegliwości są bardzo znaczne i prowadzą do zaburzenia codziennego funkcjonowania pacjenta lub dotychczasowe leczenie zachowawcze nie przyniosło oczekiwanego rezultatu. Najczęściej stosowaną metodą chirurgiczną jest arthroskopowa chondrektomia stawu biodrowego, polegająca na całkowitym usunięciu zmienionych chorobowo fragmentów chrząstki stawowej oraz wyrównaniu ewentualnych odchyleń w jej budowie.

Podobnie jak w przypadku innych schorzeń układu ruchu, fizjoterapia odgrywa także znaczącą rolę w patologii stawu kolanowego. Jej celem nie jest tylko zapobieganie i leczenie łagodniejszych form tej choroby, ale również przywrócenie pełnej ruchomości po potencjalnych zabiegach chirurgicznych. Metody stosowane w ramach fizjoterapii pełnią różnorodne funkcje podczas leczenia chondromalacji rzepki. Zastosowanie pola magnetycznego ma na celu przyspieszenie procesu zrostu kostnego oraz zmniejszenie bólu, natomiast wykorzystanie bodźców świetlnych i elektrycznych może dodatkowo wzmacniać działanie przeciwbólowe. Terapia zimnem może również stanowić dobry sposób na przygotowanie do treningu chodu po operacji ze względu na swoje detonizujące właściwości i silne działanie przeciwbólowe. Kinezyterapia, czyli leczenie ruchem, ma na celu przywrócenie prawidłowej ruchomości stawu kolanowego, kończyny dolnej oraz całego ciała.