Wpływ treningu siłowego na przebieg terapii nowotworów

„Wskaźnik masy ciała (BMI)“ jest miarą, która pozwala sprawdzić, czy proporcje masy ciała są właściwe dla wzrostu. Wskaźnik ten można obliczyć na podstawie następującego wzoru: BMI = masa ciała (kg) / wzrost² (m). Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), „wskaźnik masy ciała (BMI)“ może być przydatny w ocenie stanu zdrowia, jednak wynik należy traktować ostrożnie, ponieważ ten wzór nie uwzględnia poziomu tkanki tłuszczowej, który jest kluczowy dla podjęcia decyzji o rozpoczęciu procesu redukcji masy ciała. Niski „wskaźnik masy ciała (BMI)“ może ukrywać nadmierną otyłość, podczas gdy wysoki „wskaźnik masy ciała (BMI)“ może wynikać z dużej ilości mięśni.

W trakcie leczenia chorób nowotworowych często doświadczamy osłabienia, niedożywienia i wyniszczenia organizmu. Tkanka mięśniowa, podobnie jak tkanka tłuszczowa, stanowi magazyn energii, jednak mięśnie zawierają również aminokwasy, które mogą odgrywać kluczową rolę w procesie leczenia. Masa mięśniowa nie służy tylko do podnoszenia ciężarów na siłowni, osiągania lepszych wyników sportowych czy budowania atrakcyjnej sylwetki. Im większa jest masa mięśniowa danej osoby, tym lepiej jej organizm jest w stanie złagodzić liczne stany zapalne, które zostały wywołane przez nadmierną ilość tkanki tłuszczowej. Z kolei mniej masy mięśniowej może prowadzić do wystąpienia stanów zapalnych oraz insulinooporności, co może negatywnie wpływać na przebieg chorób nowotworowych. U pacjentów z większą muskulaturą proces leczenia może przebiegać skuteczniej, ponieważ można u nich zastosować zwiększoną dawkę chemioterapii. Ponadto, wykazano, że u osób z mniejszą ilością masy mięśniowej wzrasta ryzyko wystąpienia różnych infekcji, zwłaszcza po przebytej operacji, a czas ich pobytu w szpitalu jest dłuższy niż osób z większą ilością mięśni. Zauważono również, że osoby z większą ilością masy mięśniowej częściej pokonują chorobę i wracają do zdrowia (B.J. Caan i wsp. 2018).

W brytyjskim badaniu, w którym uczestniczyło ponad 5 milionów osób, okazało się, że wskaźnik BMI ma znaczny wpływ na występowanie i przebieg 17 z 22 nowotworów, w tym wątroby, okrężnicy lub piersi po menopauzie (K. Bhaskaran i wsp. 2014). Choć otyłość wiąże się ze zwiększonym ryzykiem przedwczesnego zgonu, to w przebiegu choroby nowotworowej pojawia się tzw. paradoks otyłości. Oznacza to, że nadmiar masy ciała może pomóc w walce z nowotworem i zwiększyć szanse na łagodniejszą postać choroby. W 2017 roku przeprowadzono badanie na grupie 12 590 kobiet w wieku 18–80 lat zdiagnozowanych na raka piersi w stopniu I–III. Każda z badanych musiała podać wagę i wzrost w trzecim miesiącu od otrzymania diagnozy oraz w osiemnastym miesiącu po rozpoznaniu choroby. Wyniki pokazały, że duża utrata masy ciała wiązała się ze zwiększonym ryzykiem zgonu, niezależnie od leczenia i czynników prognostycznych (E. M. Cespedes Feliciano i wsp. 2017). Podobne badania przeprowadzono w Kalifornii na grupie 2781 chorych zdiagnozowanych na raka jelita grubego w stopniu I–III. Wyniki pokazały, że utrata masy ciała wiązała się ze zwiększonym ryzykiem zgonu. Każde 5% utraty wyjściowej masy ciała zwiększało ryzyko zgonu o 41% (J. A. Meyerhardt i wsp. 2017). Wyniki tych badań wskazują, że redukcja wagi w trakcie leczenia choroby nowotworowej nie jest zawsze najlepszym wyborem nawet u osób z otyłością.

Utrzymanie aktywnego trybu życia jest kluczowe do zachowania zdrowia i funkcjonalności fizycznej przez długi czas. Budowa ciała osoby aktywnej fizycznie z dużą ilością masy mięśniowej może przynieść wiele korzyści i wręcz uratować żywot kilku osobom chorym na nowotwór. Ludzie ci częściej zwyciężają raka, przebieg choroby jest u nich łagodniejszy, szybciej wracają do zdrowia. Co więcej, zmniejsza się ryzyko infekcji ogólnoustrojowych, szczególnie po operacjach. Okres leczenia nie jest także najlepszym czasem na redukcję masy ciała. Gdy ktoś przechodzi chemioterapię, jego organizm jest osłabiony i niedożywiony, więc zmagazynowana energia w mięśniach i tkance tłuszczowej oraz aminokwasy mogą być niezbędne do przywrócenia zdrowia.