Witamina A w jadłospisie dzieci – główne źródła i uzupełnianie

Witamina A jest istotna dla procesu widzenia, ponieważ jest składnikiem barwnika znajdującego się na siatkówce oka, który odpowiada za odbiór bodźców wzrokowych. Odpowiednia dawka tej witaminy, dostarczona poprzez dietę, zapobiega ślepocie, suchości spojówek i chorobom oczu. Retinol reguluje również proces tworzenia komórek w organizmie, wspierając prawidłowy rozwój i wzrost młodych osób. Niedobór tego składnika może wystąpić u dzieci o niskim wzroście, ponieważ retinol współpracuje z hormonem wzrostu. Ponadto, witamina A zapobiega infekcjom przewodu pokarmowego, uczestnicząc w produkcji śluzu, który chroni błony śluzowe układu trawiennego i nabłonek skórny, zapobiegając ekcemom i wysychaniu skóry. Witamina A odgrywa również aktywną rolę w regulacji funkcjonowania układu immunologicznego, umożliwiając organizmowi skuteczną walkę z patogenami, bakteriami i wirusami.

Wymagania na witaminę A w zależności od wieku dziecka, na poziomie zalecanej podaży (RDA) prezentują się następująco: niemowlęta w wieku 0-5 miesięcy -> 400 µg, niemowlęta w wieku 6-12 miesięcy -> 500 µg, dzieci w wieku 1 – 3 lat -> 400 µg, dzieci w wieku 4 – 6 lat -> 450 µg, dzieci w wieku 7 – 9 lat -> 500 µg. Badania przeprowadzone na dzieciach w wieku przedszkolnym w celu oceny ich schematów żywieniowych i stopnia zaspokajania ich wymagań witaminowych, mineralnych i odżywczych, ujawniają, że wymagania na witaminę A były zaspokojone w wielu przypadkach i nawet dwukrotnie przekraczane [1]. Inne badanie, które oceniało zawartość witamin i składników mineralnych w całodziennej racji żywieniowej uczniów klas V i VI wybranych szkół podstawowych w Warszawie, potwierdzało, że średnie spożycie większości witamin, w tym witaminy A, przekraczało poziomy zalecane przez normy [2].

Witamina A jest jednym z tłuszczowych witamin, czyli żeby ją wchłonąć, potrzebne są kwasy tłuszczowe. Brak tłuszczu w jedzeniu może prowadzić do niedoboru witaminy A, D, E i K, ponieważ nie są one w stanie się prawidłowo wchłonąć. W których żywnościach możemy zapewnić dziecku witaminę A?

Dzieci nieobjęte diagnozą niedoborów witaminy A nie powinny stosować suplementów zawierających retinol. Zarówno zbyt duże, jak i niewystarczające ilości składników odżywczych w diecie mogą stanowić zagrożenie dla organizmu. Nadmiar witaminy A może gromadzić się w tkankach, szczególnie w wątrobie, co prowadzi do zaburzeń jej funkcjonowania. W przypadku wykrycia głębokich niedoborów witaminy A w badaniach laboratoryjnych, występowania problemów z wzrostem, widzeniem lub skórą, lekarz prowadzący powinien zarekomendować odpowiednią terapię farmakologiczną w odpowiedniej dawce lub zapewnić kompleksową konsultację żywieniową.