Tribulus terrestris – booster testosteronu

Tribulus terrestris to po łacinie nazwa rośliny, która jest również znana jako ziemny kolczatek. Pochodzi z obszarów tropikalnych, gdzie była wykorzystywana już tysiące lat temu. Kolczatek zdobył popularność w starożytnej Grecji, Chinach i Indiach, gdzie był używany jako środek pobudzający i tonizujący. Nawet dzisiaj w wielu regionach świata kolczatek ziemny jest stosowany w celu zwiększenia popędu płciowego, zwalczania stanów zapalnych i chorób układu krążenia. W Polsce dostęp do tej rośliny może być ograniczony, jednak na rynku można znaleźć jej ekstrakty pod nazwą Tribulus terrestris. Prawdopodobnie za skuteczność tego środka odpowiadają saponiny, które teoretycznie mogą oddziaływać na błony komórkowe, łączyć się z cholesterolem i pobudzać syntezę testosteronu.

W badaniu przeprowadzonym w 2016 roku na Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach, przeprowadzono eksperyment badający skuteczność przyjmowania danej substancji u mężczyzn w wieku od 45 do 60 lat. Okres eksperymentu trwał 12 tygodni. 14 mężczyzn zostało przydzielonych do dwóch grup. Podczas pierwszych 6 tygodni jedna z nich otrzymywała trzy kapsułki tribulusa dziennie (900 mg), rozłożone na cały dzień. W trakcie kolejnych 6 tygodni dawka ta została podwojona. Druga grupa otrzymywała w tym czasie kapsułki placebo. Obie grupy uczestniczyły w tym czasie w zorganizowanym programie treningowym, w ramach którego dwukrotnie w tygodniu przeprowadzano trening siłowy i trening aerobowy. Mężczyźni przyjmujący Tribulus terresteris zanotowali znaczący wzrost poziomu najważniejszych hormonów anabolicznych, takich jak hormon wzrostu, testosteron i czynnik wzrostu podobny do insuliny IGF-1. Jednocześnie zaobserwowano wzrost prozdrowotnej frakcji cholesterolu HDL oraz zmniejszenie szkodliwego LDL. Zgodnie z przewidywaniami, wzrostowi stężenia hormonów anabolicznych towarzyszyła poprawa wskaźników kompozycji sylwetki, takich jak spadek masy ciała, zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej i wzrost suchej masy ciała (domyślnie masy mięśniowej). Jedynym negatywnym skutkiem dostarczenia ekstraktu z buzdyganka była akumulacja wody w organizmie. Uczestnikami tego badania byli jednak mężczyźni w średnim wieku, u których zauważalny był już spadek poziomu hormonów.

Dokładny mechanizm działania Tribulus terrestris jest dotychczas nieznany. Jak wcześniej wspomniano, uważa się, że głównym składnikiem aktywnym są saponiny sterydowe, które mogą spowolnić działanie istotnych enzymów odpowiedzialnych za przekształcanie testosteronu w estrogen. Ograniczenie produkcji niepożądanych substancji umożliwia w tym wypadku zwiększenie poziomu ogólnego testosteronu w organizmie i wzmacnianie jego efektów w mięśniach. Inni naukowcy sugerują, że ergogeniczne efekty saponin są głównie związane z wzrostem poziomu hormonu luteinizującego, który stymuluje wydzielanie testosteronu w jądrach. Jednakże, precyzyjny mechanizm oddziaływania Tribulus terrestris na hormon IGF-1 i jego białka wiążące pozostaje nieznany.