Skip to main content
Blog

Rola biologiczna oraz naturalne źródła kwasu linolowego w diecie człowieka i jego właściwości fizykochemiczne

Mateusz Pawlak

Mateusz Pawlak

2026-03-21
3 min. czytania
Rola biologiczna oraz naturalne źródła kwasu linolowego w diecie człowieka i jego właściwości fizykochemiczne
40 wyświetleń
Zespół lipidów obecnych w ludzkim jadłospisie charakteryzuje się niezwykłym bogactwem form oraz odmiennością strukturalną. Ich zachowanie w warunkach fizycznych i chemicznych, a także wpływ na funkcjonowanie organizmu, są w przeważającej mierze uwarunkowane składem poszczególnych kwasów tłuszczowych. Kluczowe parametry, w tym długość łańcucha węglowego, stopień nienasycenia wynikający z liczby wiązań podwójnych oraz ich lokalizacja w cząsteczce, decydują o końcowych atrybutach tłuszczów zbudowanych z tych związków. Aspekty takie jak plastyczność, punkt topnienia czy temperatura rozkładu termicznego odgrywają fundamentalną rolę zarówno w gastronomii, jak i planowaniu żywieniowym. Co więcej, te właśnie cechy stanowią podstawę do opracowywania systematycznej nomenklatury oraz klasyfikacji tłuszczów jadalnych. Wśród nich szczególną uwagę przyciąga kwas linolowy – nienasycony kwas tłuszczowy o nieocenionym znaczeniu dla zdrowia.

Kwas linolowy

Kwas linolowy należy do kwasów długołańcuchowych – zawiera 18 atomów węgla w łańcuchu.. Ponadto jest kwasem wielonienasyconym, ponieważ zawiera dwa wiązania podwójne – pierwsze z nich jest w pozycji n-6, czyli przy 6 atomie węgla, co oznacza że należy do kwasów omega-6.. W praktyce oznacza to, że kwas linolowy sprzyja powstawaniu płynnej konsystencji tłuszczu, która „uwrażliwia” na działanie wysokiej temperatury i tlenu, a co za tym idzie na utratę wartości odżywczej i kulinarnej.

Kwas linolowy – działanie

Kwas linolowy (LA) jest „reprezentantem” ważnej dla człowieka rodziny kwasów wielonienasyconych, a dokładniej kwasów omega-6.. Grupa tych kwasów zaliczana jest do NNKT, czyli niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które muszą być dostarczane do organizmu z pożywieniem, ponieważ nie są syntetyzowane przez ludzi.. Cała rodzina NNKT – z kwasem linolowym na czele – znane powszechnie są jako korzystnie działające z punktu widzenia zdrowia człowieka.. Aspektem, na który w głównej mierze zwraca się uwagę omawiając LA jest zdrowie układu sercowo-naczyniowego.. Odpowiedni poziom jego spożycia sprzyja regulacji gospodarki cholesterolowej organizmu – obniżając poziom trójglicerydów i cholesterolu LDL oraz podnosząc poziom HDL we krwi.. Warto jednak pamiętać, że kompozycja kwasów tłuszczowych diety powinna być odpowiednio zbilansowana i nie należy opierać swoich jadłospisów na wysokiej podaży tylko jednej grupy kwasów.

Kwas linolowy – występowanie

Zawartością kwasu linolowego charakteryzują się głównie tłuszcze pochodzenia roślinnego.. Najbogatszymi źródłami są olej z pestek winogron, z wiesiołka, szafranu oraz sojowy i słonecznikowy.. Pewne ilości występują również w oleju rzepakowym, a nawet w smalcu – w przypadku źródeł zwierzęcych jednak zawartość zależy od diety danych zwierząt.. Szacuje się, że w populacji polskiej spożycie kwasu linolowego powinno pokrywać około 4 % całkowitego zapotrzebowania na energię – zatem dla osoby z dietą pokrywającą zapotrzebowanie na poziomie około 2000 kcal podaż LA wynosić powinna około 9 gramów dziennie.. Zakładając, że najbogatsze źródła tego kwasu zawierają go nawet do 70 % całkowitej zawartości kwasów, czyli około 60 gramów w 100 gramach oleju, należałoby tych olejów spożywać około 15 gramów dziennie.. Kwas linolowy jest niezbędnym składnikiem diety – pełni szereg funkcji w organizmie i nie jest syntetyzowany de novo.. Jego podaż z pożywieniem nie powinna sprawiać problemu – obficie występuje na przykład w olejach roślinnych.. Należy do kwasów tłuszczowych o niskiej odporności na czynniki takie jak wysoka temperatura, czy ekspozycja na tlen i promienie słoneczne.. Z tego właśnie względu w większym stopniu należy się skupić na jakości spożywanych olejów roślinnych, metodach ich obróbki i przechowywania, aniżeli na ich ilości.. Ponadto z punktu widzenia działania odżywczego istotna jest podaż innych kwasów tłuszczowych i ich stosunek ilościowy – nie należy skupiać się tylko na jednej grupie.
Mateusz Pawlak

Mateusz Pawlak

Zobacz profil

Skanuj ten kod QR, aby szybko uzyskać dostęp do tej strony na swoim urządzeniu mobilnym.

QR Code