Owoce dzikiej róży - naturalny skarb zdrowia

Dzika róża, znana także jako Rosa canina, jest kolczastym krzewem należącym do rodziny różowatych. Jest to gatunek zbiorowy, który obejmuje wiele podgatunków, które nieznacznie różnią się od siebie. Krzew ten może osiągnąć wysokość aż do 3 metrów. Jego gałęzie są zakrzywione, z ostrymi kolcami zagiętymi w dół i ostro piłkowanymi liśćmi. Kwiaty dzikiej róży są pięknie pachnące, duże i mają kolor biały, różowy lub czerwony. Kwitną od maja do lipca, a ich owoce różnią się kształtem i barwą. Dzika róża rośnie prawie w całej Europie i Azji, a także w Afryce Północnej, przeważnie w miejscach dobrze nasłonecznionych. Dzika róża jest również znana jako psi róża, ponieważ próbowano ją w przeszłości stosować do leczenia wścieklizny. Jej inna nazwa ludowa to szypszyna. Dzika róża ma również właściwości lecznicze, a najczęściej wykorzystuje się jej owoce do celów leczniczych. Owoce dzikiej róży zbiera się najlepiej od sierpnia do października. Krzewy najlepiej szukać w miejscach oddalonych od miejskich zanieczyszczeń. Owoce suszone zbyt długo lub w zbyt wysokiej temperaturze mają niską lub śladową zawartość witaminy C. Świeże owoce dzikiej róży mogą być wykorzystywane do przyrządzania dżemów i soków, zaś suszone do sporządzania naparów, likierów czy herbatek. Dziką różę można również spożywać jako suplement diety - w postaci kapsułek, tabletek lub proszku.

Owoce dzikiej róży są obfitym źródłem witaminy C – zawierają około 30–40 razy więcej niż owoce cytrusowe i 10 razy więcej niż czarna porzeczka. W 100 g owoców znajduje się aż 1250 mg witaminy C, a już 3 owoce dzikiej róży pokrywają dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę u dorosłego człowieka. Największe ilości kwasu askorbinowego znajdują się w świeżych owocach, jednak także poprawnie wysuszone są dobrym źródłem tej substancji. Ten niepozorny owoc jest naprawdę pełen witamin – jest także źródłem witaminy A, E i K oraz tych z grupy B. Ponadto zawiera karotenoidy (likopen i luteinę) oraz polifenole (taniny, antocyjany lub flawonoidy) oraz kwasy fenolowe, w tym kwas elagowy o właściwościach przeciwnowotworowych. Dodatkowo dziki róż jest źródłem cukrów, składników mineralnych, kwasów organicznych i olejku eterycznego.

Różne odmiany tej rośliny są obecne od lat w kulturze, sztuce, literaturze i medycynie oraz w produkcji olejków, perfum, konfitur i leków. W starożytności były cenione ze względu na ich właściwości. W mitologii egipskiej poświęcono je bogini płodności Izydzie, natomiast w Grecji róża jest symbolem Afrodyty. Lekarze greccy woleli rożę dziko rosnącą niż tę hodowaną w ogródkach. Roślinę wykorzystywano do produkcji olejków, perfum, konfitur i lekarstw. Podczas II wojny światowej, dzięki dużej zawartości witaminy C, była używana do zwalczania szkorbutu (choroby powodującej zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego). Owoce dzikiej róży działają ogólnie wzmacniająco, odżywczo i przeciwzapalnie. Wyciągi z rośliny mają poprawiać samopoczucie i pomagać w stanie zmęczenia i stresu, a także wzmacniać odporność organizmu przed infekcjami. Duża ilość witaminy C poprawia wchłanianie żelaza. Dzięki obecności związków o działaniu przeciwutleniającym dzika róża może wspomagać leczenie chorób nowotworowych. Ekstrakt z owoców pomaga w zapobieganiu tworzeniu się kamieni nerkowych - działanie to polega na obniżaniu poziomu wapnia w nerkach i moczu, zmniejszaniu rozmiaru i ilości kamieni szczawianowych oraz zwiększaniu wydalania cytrynianów. Wykazuje też właściwości moczopędne i rozkurczowe, a także przeciwzapalne, dzięki czemu suplementacja może być korzystna w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby zwyrodnieniowej stawów. Dodatkowo dzika róża pomaga w regeneracji chrząstki stawowej oraz działa przeciwbólowo. Wyciąg z rośliny ma też właściwości przeciwbiegunkowe, co wynika z obecności saponin i flawonoidów. Owoce są składnikiem wielu mieszanek ziołowych, np. witaminowych, napotnych czy wzmacniających serce. Wytwarza się z nich również olej różany bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę C, karotenoidy i sole mineralne. Olej wykorzystywany jest do leczenia stanów zapalnych skóry, trudno gojących się ran czy oparzeń. Ponadto jest składnikiem kosmetyków - regeneruje zniszczone włosy, wzmacnia skórę i hamuje procesy jej starzenia się.