Olej z nasion rydżu i jego zastosowanie

Olej z nasion rydzu to tłuszcz uzyskiwany w procesie tłoczenia nasion rośliny znanej jako licznik siewny, lenica, lenianka, judra czy rydzyk. Jest on blisko spokrewniony z inną popularną rośliną oleistą, rzepakiem. Olej z nasion rydzu nie był nigdy produktem rewolucyjnym, ale był często używany w polskiej kuchni do połowy XX wieku, kiedy został wyparty przez inne oleje, takie jak olej rzepakowy.

Skład tłuszczu z słodu jęczmiennego jest bardzo prosty. Zaledwie 10% stanowią nasycone kwasy tłuszczowe. Pozostałe 90% to niezwykle ważne dla zdrowia nienasycone kwasy tłuszczowe. Olej ze słodu jęczmiennego to aż 40,6% kwasu alfa-linolenowego. Dzięki tej cechy jest to drugi na świecie tłuszcz zawierający największą ilość tego związku (na pierwszym miejscu znajduje się olej lniany). Jednak przy analizie stosunku kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 (0,4:1) okazuje się, że ten produkt nie ma sobie równych. Inna równie ważna dla zdrowia cecha tłuszczu ze słodu jęczmiennego to zawartość witaminy E, która jest uważana za najpotężniejszy związek antyoksydacyjny. Oprócz niwelowania ilości związków utleniających, które przyczyniają się do niszczenia komórek i przyspieszenia procesów starzenia się organizmu, witamina E również wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, chroni erytrocyty przed zbyt szybką degradacją i zapobiega powstawaniu zakrzepów. Witamina E jest także jednym z podstawowych elementów profilaktyki miażdżycy.

Olej z lnianki znajduje rozległe zastosowania, zwłaszcza w gastronomii. Ma on unikalny smak, który często opisywany jest jako fuzja smaków cebuli, przypraw korzennych i orzechów z delikatną nutą goryczki. Dlatego jest on często wykorzystywany jako dodatek do kasz, makaronów, sałatek i serów żółtych. Jednak najczęściej jest on stosowany jako główny składnik w daninach zawierających śledzie. Należy jednak pamiętać, że olej z lnianki powinien być stosowany głównie na zimno, ponieważ wysokie temperatury podczas obróbki cieplnej przyczyniają się do zniszczenia zawartych w nim prozdrowotnych substancji. Tłuszcz z lnianki powinien być przechowywany w suchym i ciemnym miejscu, gdzie temperatura nie przekracza 20ºC.

Skuteczność oleju rydzowego została udowodniona w szczególności w badaniu naukowym z 2002 roku, które zaobserwowało wpływ spożywania 30 g oleju roślinnego na poziom lipoprotein we krwi osób z hyperlipidemią. Badanie trwało przez sześć tygodni i jego wyniki potwierdziły, że niezależnie od rodzaju spożywanego tłuszczu doszło do obniżenia poziomu frakcji LDL. Należy jednak podkreślić, że największe zmniejszenie zostało odnotowane u osób, które spożywały tłuszcz z nasion lnianki (12,2%), który okazał się bardziej efektywny niż oliwa z oliwek (7,7%) i olej rzepakowy (5,4%).