Skip to main content
Blog

Nieprawidłowości w równowadze kwasowo-zasadowej – zalecenia żywieniowe

Tomasz Jankowski

Tomasz Jankowski

2026-03-19
5 min. czytania
Nieprawidłowości w równowadze kwasowo-zasadowej – zalecenia żywieniowe
37 wyświetleń
OGÓLNA TREŚĆ

Równowaga kwasowo-zasadowa organizmu

W organizmie nieustannie zachodzą różnorodne procesy metaboliczne, których prawidłowy przebieg zależy od utrzymania stabilnej równowagi kwasowo-zasadowej w środowisku wewnętrznym. Krew, jako kluczowy płyn ustrojowy, charakteryzuje się najwyższą stabilnością fizyczno-chemiczną. Odpowiedni poziom pH krwi umożliwia prawidłowe funkcjonowanie procesów biochemicznych. Równowagę tę regulują układy buforowe, w tym bufor wodorowęglanowy, hemoglobinowy, fosforanowy oraz białkowe. Detoksykacja organizmu odbywa się głównie przez nerki i płuca, które usuwają nadmiar dwutlenku węgla powstającego w trakcie metabolizmu białek, węglowodanów i tłuszczów, natomiast mocz eliminuje nadmiar kwasów i zasad. Kluczowym warunkiem prawidłowego przebiegu tych procesów jest stabilność stężenia jonów wodorowych (pH): płyn pozakomórkowy 7,35–7,45, sok żołądkowy 1,5, treści jelitowe 8,0, mocz 5,5–6,0.

Nierównowaga kwasowo-zasadowa w organizmie

Nierównowaga kwasowo-zasadowa charakteryzuje się dwoma stanami: zasadowicą i kwasicą. Zasadowica rozwija się, gdy obniża się stężenie jonów wodorowych, co prowadzi do wzrostu pH krwi powyżej 7,45. Wyróżnia się: zasadowicę metaboliczną, wynikającą z nadmiaru zasad lub niedoboru kwasów, oraz zasadowicę oddechową, spowodowaną nadmierną eliminacją CO2. Przyczyny obejmują wymioty, biegunki, nadmierne spożycie węglowodanów, infekcje, odwodnienie, stosowanie leków moczopędnych czy zaburzenia oddychania. Kwasica to stan, w którym pH krwi spada poniżej 7,35. Wyróżnia się: kwasicę oddechową, spowodowaną zaburzeniami w wydalaniu CO2, oraz kwasicę metaboliczną, wynikającą z nadmiernego wytwarzania lub niedoboru wydalania kwasów, np. kwasicy mleczanowej. Kwasica jest częstsza i często związana z niezdrowym stylem życia.

Równowaga kwasowo-zasadowa w diecie

Kluczowym elementem zachowania dobrego stanu zdrowia jest odpowiednio zbilansowana dieta. Spożywane produkty zawierają różne składniki, które mają wpływ na równowagę kwasowo-zasadową organizmu, w tym wapń, magnez, potas, sód (posiadające działanie zasadowe) oraz fosfor, chlor i siarkę (wywierające działanie kwasowe). Dlatego niezbędne jest dostarczanie organizmowi odpowiednich ilości produktów o charakterze zasadowym, takich jak mleko i jego przetwory, owoce, warzywa, nasiona roślin strączkowych oraz produktów o działaniu kwasowym, jak zboża, mięso, drób, ryby, dojrzewające sery i jaja. Istotne jest również utrzymanie właściwego stosunku wapnia do magnezu (2:1). Naruszenie tej równowagi może skutkować rozwojem osteoporozy oraz innymi schorzeniami.
Tomasz Jankowski

Tomasz Jankowski

Zobacz profil

Skanuj ten kod QR, aby szybko uzyskać dostęp do tej strony na swoim urządzeniu mobilnym.

QR Code