Miedź: rola biologiczna, normy spożycia oraz naturalne źródła w diecie człowieka

Miedź jest składnikiem wielu enzymów biorących udział w przemianach tlenu.. Jako jeden z elementów enzymu dysmutazy ponadtlenkowej (SOD) – bierze udział w dekompozycji wolnych rodników w organizmie.. Wraz z żelazem wchodzi w skład enzymów wpływających na przekazywanie tlenu do tkanek.. Odpowiada również za uruchamianie rezerw żelaza i syntezy hemoglobiny, a więc i krwinek czerwonych.. Bierze udział w tworzeniu wiązań krzyżowych w kolagenie i elastynie, warunkując prawidłową strukturę tkanki łącznej i kostnej.. Uczestniczy w syntezie melaniny – barwnika skóry i włosów – oraz utrzymaniu struktury keratyny – wpływając tym samym na ich kondycję.. Miedź jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Dzienne zapotrzebowanie wynosi 0, 9 mg na dobę i rośnie podczas ciąży i laktacji odpowiednio do 1 mg i 1, 3 mg dziennie.. Wzrost zapotrzebowania u kobiet ciężarnych i karmiących spowodowany jest koniecznością pokrycia potrzeb rosnącego płodu oraz gromadzeniem tego składnika w płynie owodniowym, jak również uzupełnieniem strat związanych z sekrecją mleka.. Miedź wchłaniana jest w postaci związków nieorganicznych i w połączeniu z białkami w górnych odcinkach jelita cienkiego.. Przyswajalność waha się od 35–70% i hamowana jest przez kwas askorbinowy, cynk, molibden, kadm czy siarczki.. Również kwas fitynowy obecny w wielu produktach będących bogatym źródłem miedzi może znacząco obniżyć stopień jej wchłaniania.. Miedź lepiej przyswaja się z diety bogatej w białka zwierzęce, niż tej z przewagą białek roślinnych.

Bogate w miedź produkty to wątroba, zarodki i otręby pszenne, płatki owsiane, orzechy, kakao, nasiona słonecznika.. Także zielone warzywa liściaste, niektóre ryby, ostrygi i nasiona roślin strączkowych są jej rezerwuarem.. Zawartość miedzi w produktach spożywczych zależy również od obecności tego składnika w glebie.

Ostre zatrucia wynikające z nadmiaru spożywanej miedzi są rzadko spotykane i występują raczej u populacji spożywających duże ilości miedzi pochodzącej z naczyń, w których przechowywano żywość lub z innych źródeł nieżywieniowych.. Objawami nadmiaru miedzi są podrażnienia przewodu pokarmowego, biegunka, bóle brzucha, nudności, skurcze żołądka, wymioty i metaliczny posmak w ustach.. Nadmiar tego pierwiastka gromadzony jest w wątrobie, mózgu i rogówce oka, co skutkuje jej uszkodzeniem – jest to rzadko spotykana choroba Wilsona.

Niedobór miedzi występuje rzadko i jest mało charakterystyczny.. Najczęściej spowodowany jest niedożywieniem i przewlekłymi chorobami układu pokarmowego.. Poważny deficyt może powodować zmiany w tkance łącznej, przekładające się na nieprawidłowe funkcjonowanie układu kostnego.. Istnieje również ryzyko wystąpienia anemii związanej z wadliwym wykorzystaniem żelaza oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu nerwowego.. Rzadziej spotyka się obniżoną pigmentację włosów, opóźniony wzrost i osłabioną odporność.. Miedź pełni w organizmie bardzo wiele ważnych funkcji.. Odpowiada za prawidłową strukturę tkanki łącznej i włosów, uczestniczy w ważnych dla organizmu przemianach tlenu i warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.. Aby zapobiec niedoborom, choć rzadko występującym, ale poważnych w skutkach, pamiętaj o spożywaniu takich produktów jak podroby, orzechy czy zboża, tym samym zapewniając sobie odpowiednią podaż tego niezwykle istotnego mikroelementu.